IV SA/Wa 2021/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Karolina Kisielewicz – Malec po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2012 r. . na posiedzeniu niejawnym wniosku H. W. o przyznanie prawa pomocy w formie ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi H. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] października 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego H. W. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w formie ustanowienia radcy prawnego. Żądanie to zgłosiła w sprawie zainicjowanej jej skargą jej na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] października 2011 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty M. z dnia [...] sierpnia 2011 r. o odmowie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. We wniosku PPF skarżąca podała, że prowadzi z mężem dwuosobowe gospodarstwo domowe. Rodzina utrzymuje się z łącznych dochodów w kwocie 10 450 zł (brutto). H. i J. W. mieszkają w domu o powierzchni 116 m². Nie posiadają żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Skarżąca oświadczyła także, że jest zadłużona w instytucjach bankowych na kwotę 40 000 zł. Zdaniem H. W. wniosek o ustanowienie fachowego pełnomocnika jest uzasadniony, albowiem skarżąca "nie jest prawnikiem, nie ma żadnych doświadczeń w postępowaniu przed sądem". Stwierdzono co następuje: H. W. zwróciła się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym polegającym na ustanowieniu pełnomocnika (radcy prawnego). Powinna więc wykazać, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej skorzystanie z tej instytucji. Stanowi ona bowiem pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą ponieść kosztów ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Do wykazania tego stanu rzeczy zobowiązuje skarżącą przepis art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), Z przepisu tego wynika, że jedyną przesłanką decydującą o pozytywnym rozpoznaniu wniosku w przedmiocie prawa pomocy jest ustalona sytuacja materialna strony, a nie stopień skomplikowania sprawy, czy - jak chce skarżąca – nieznajomość przez stronę przepisów prawa. Rozstrzygnięcie przez Sąd o przyznaniu prawa pomocy z przyczyn innych niż sytuacja materialna wnioskodawcy byłoby więc rozstrzygnięciem dokonanym z podstaw niedopuszczalnych i nieznajdujących uzasadnienia w ustawie. Z podanych we wniosku PPF informacji nie wynika, aby skarżąca znajdowała się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy. O złej sytuacji majątkowej skarżącej nie stanowi konieczność pokrycia kosztów zaciągniętych kredytów. Tego rodzaju zobowiązania nie należą do niezbędnych kosztów utrzymania rodziny. Co więcej, zawarcie umowy kredytu czy pożyczki świadczy dobitnie o tym, że bank udzielający kredytu dobrze ocenia możliwości finansowe rodziny. Tego rodzaju zobowiązania są udzielane podmiotom wykazującym zdolność kredytową, czyli zdolność spłaty zobowiązań. Należy także zważyć, iż rodzina skarżącej otrzymuje stałe dochody; posiada majątek w postaci domu o znacznej powierzchni. Kwota dochodów rodziny (ponad 10 000 zł brutto) podzielona na jej członków znacznie przewyższa minimalne wynagrodzenie. Wnioskująca oraz jej mąż nie należą do ludzi ubogich, których nie byłoby stać na poniesienie kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Wydatek ten z pewnością nie odbije się negatywnie na poziomie życia członków gospodarstwa domowego. Uznać zatem należy, że wysokość dochodów osiąganych przez skarżącą i jej męża nie uzasadnia niemożności poniesienia przez nią kosztów ustanowienia pełnomocnika. z wyboru. W ocenie Sądu, aktualna sytuacja majątkowa skarżącej oraz jej możliwości zarobkowe są na tyle dobre, iż jest on w stanie, choćby z otrzymywanych bieżących dochodów, ponieść koszty zastępstwa radcowskiego. Wyjaśnić jednocześnie należy, że celem ustanowienia instytucji prawa pomocy jest zapewnienie m.in. osobom fizycznym znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej faktycznej realizacji konstytucyjnego prawa do sądu wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji. Jako instytucja o charakterze wyjątkowym, może ona mieć zastosowanie tylko wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności - osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Wnioskodawca zaś nie należy do takiego grona osób. Nie można przy tym, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Udzielenie prawa pomocy oznacza przerzucenie kosztów postępowania sądowego ze skarżącej na innych obywateli – z ich danin pochodzą bowiem dochody budżetu państwa, z których pokrywanie są wydatki budżetowe. Dlatego też, może mieć miejsce w przypadku osób, których stan majątkowy i dochody są niskie, lecz taka sytuacja nie ma miejsca odniesieniu do wnioskodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 507/04, nie publikowane). Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.