IV SA/Wa 2022/10

PostanowienieWSA w Warszawie2011-02-14

Skład orzekający: Monika Stępkowska - Bigiej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, której skarga została odrzucona, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, biorąc pod uwagę jej trudną sytuację materialną?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, która wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, zasługuje na przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, których stan majątkowy uniemożliwia korzystanie z tego prawa.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni M. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, po tym jak jej skarga na decyzję o wymeldowaniu została odrzucona przez WSA. Wnioskodawczyni wykazała trudną sytuację materialną: brak majątku, dochód z pracy dorywczej ok. 500 zł miesięcznie, wspólne gospodarstwo domowe z K. Z. otrzymującą rentę socjalną, wysokie wydatki miesięczne oraz problemy z płaceniem alimentów. Sąd uznał, że wnioskodawczyni wykazała przesłanki do przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla M. K. adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia ustanowić dla M. K. adwokata. Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2010 r. (sygn. akt IV SA/Wa 2022/10) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania. Wnioskiem z dnia 11 stycznia 2011 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF M. K. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z K. Z. Wnioskodawczyni nie posiada jakiegokolwiek majątku. Oświadczyła, iż jest w trakcie rozwodu. Utrzymuje się z "pracy dorywczej", która przynosi ok. 500 zł dochodu miesięcznie. K. Z. otrzymuje rentę socjalną w wysokości 594 zł miesięcznie do 28 lutego 2011 r. W piśmie z dnia 2 lutego 2011 r., stanowiącym uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy, wnioskodawczyni oświadczyła m. in. iż nie posiada żadnych kont i rachunków bankowych. Wskazała następujące wydatki miesięczne: "utrzymanie własne" – 650 zł, opłata za mieszkanie – 250 zł, media – 150 zł, wyżywienie – 200 zł, leczenie – 50 zł. Ponadto wskazała kwotę 600 zł jako alimenty, których jednak w tej wysokości nie jest w stanie opłacić (płaci 150 zł "co jakiś czas"). Do pisma dołączyła decyzję o podwyższeniu renty dla K. Z., z której wynika, że od 1 marca 2009 r. wysokość świadczenia do wypłaty wynosiła 504,04 zł oraz wyciągi z Konata bankowego K. Z. z okresu od 1 września 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. (saldo początkowe: 144, 40 zł, saldo końcowe: 0,40 zł). Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy wskazać, że w myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Zawarte w art. 246 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze stwierdzono, iż w sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie tj. ustanowienia adwokata, bowiem wykazała ona, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Biorąc pod uwagę podane przez skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy informacje, a w szczególności mając na uwadze, że jest osobą nieposiadającą jakiegokolwiek majątku, utrzymuje się z pracy dorywczej (przynoszącej dochód ok. 500 zł miesięcznie), należało uznać, iż nie jest w stanie z własnych środków opłacić kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do Sądu osobom, którym stan majątkowy dostęp ten uniemożliwia. A zatem w rozpatrywanej sprawie - biorąc pod uwagę stan faktyczny opisany we wniosku o ustanowienie adwokata oraz mając na względzie przymus adwokacko – radcowski przy sporządzaniu skargi kasacyjnej - stwierdzić należy, że wniosek M. K. zasługuje na uwzględnienie. W tej sytuacji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło