IV SA/Wa 2023/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skarg A. S. i L. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2010 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Stosownie natomiast do treści art. 252 § 1 ppsa osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 ppsa stanowi, iż jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie. W przedmiotowej sprawie powyższy warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został spełniony. Działający przez adwokata L. S. w skardze z dnia 30 września 2010 r. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2010 r. znak: [...] zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Do skargi dołączył oświadczenie z dnia 30 września 2010 r. o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania złożone na formularzu obowiązującym w postępowaniu cywilnym. Jako posiadany majątek wskazał m.in. nieruchomość rolną o powierzchni 15 ha. Jako źródła dochodu podał zaś świadczenia emerytalne otrzymywane przez niego i jego żonę. Oświadczył, że niewielki dochód - w kwocie około 300 zł miesięcznie - uzyskuje też z działalność rolniczej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na formularzu PPF L. S. wskazał z kolei, że w skład jego majątku wchodzi niewielkie gospodarstwo rolne z siedliskiem, które nie przynosi dochodu. Jako jedyne źródła utrzymania wymienił świadczenia emerytalne otrzymywane przez niego i żonę. W odpowiedzi na wezwanie z dnia 3 stycznia 2011 r. do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych skarżący nadesłał do Sądu m.in. kopie decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z kwietnia ubiegłego roku ustalające wysokości emerytur skarżącego i jego żony. Z decyzji tych wynika, że część uzupełniająca świadczeń obojga małżonków uległa zawieszeniu. W dodatkowym oświadczeniu z dnia 17 stycznia 2011 r. (data stempla pocztowego) skarżący oświadczył, że " (...) dochód z działki 1 ha przez okres 6 miesięcy wynosi około 1000 zł (...)". Pismem z dnia 1 lutego 2011 r. wezwano skarżącego m.in. do wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy oświadczeniem z dnia 30 września 2010 r., z którego wynika, że posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 15 ha, przynoszące miesięczny dochód w wynosi około 300 zł a oświadczeniem nadesłanym do Sądu w odpowiedzi na wezwanie z dnia 3 stycznia 2011 r., wedle którego " (...) dochód z działki 1 ha przez okres 6 miesięcy wynosi około 1000 zł (...)". Wskazano, że należy podać powierzchnię gospodarstwa rolnego i dochód uzyskany z działalności rolniczej w ciągu ostatnich sześciu miesięcy. Ponadto wezwano do nadesłania zaświadczenia z właściwego urzędu gminy o dochodowości posiadanego przez skarżącego gospodarstwa rolnego. Pismem z dnia 9 lutego 2011 r. pełnomocnik skarżącego zwrócił się o przedłużenie do końca lutego terminu na nadesłanie dokumentów żądanych w wezwaniu z dnia 1 lutego 2011 r. W dniu 1 marca 2011 r. (data stempla pocztowego) L. S. złożył do akt sprawy m.in. oświadczenie z dnia 24 lutego 2011 r., w którym wskazał, że działka przydomowa, którą użytkuje wraz z żoną przynosi niewielkie dochody. W zależności od tego jakie nadwyżki płodów im zostają, jest to suma od 100 zł do 200 zł. Działka dostarczać ma także państwu S. świeże owoce i warzywa na własne potrzeby. Pomimo upływu terminu wyznaczonego w wezwaniu z dnia 1 lutego 2011 r. oraz wskazanego we wniosku z dnia 9 lutego 2011 r., skarżący nie złożyli do akt sprawy ani wyjaśnienia w sprawie rozbieżności pomiędzy oświadczeniem z dnia 30 września 2010 r. a oświadczeniem z dnia 17 stycznia 2011 r. (data stempla pocztowego) w zakresie powierzchni nieruchomości rolnej i uzyskiwanego z niej dochodu, ani zaświadczenia z właściwego urzędu gminy o dochodowości gospodarstwa rolnego. Niewykonanie wezwania z dnia 1 lutego 2011 r. we wskazanym zakresie uniemożliwia dokonanie pełnej oceny możliwości płatniczych L. S. Wynikająca z treści decyzji ustalających wysokość emerytur skarżącego i jego żony okoliczność zawieszenia wypłaty części uzupełniających świadczeń wskazuje, że małżonkowie prowadzą działalność rolniczą. Zgodnie bowiem z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.) wypłata emerytury lub renty rolniczej z ubezpieczenia ulega częściowemu zawieszeniu na zasadach określonych w ust. 2-8, jeżeli emeryt lub rencista prowadzi działalność rolniczą. Oświadczenia składane przez skarżącego odnośnie do wielkości posiadanej nieruchomości rolnej i uzyskiwanego z niej dochodu są sprzeczne. W oświadczeniu z dnia 30 września 2010 r. storna wskazuje, że gospodarstwo rolne ma powierzchnię 15 ha i przynosi dochód około 300 zł miesięcznie. Z kolei w formularzu PPF podaje, że niewielkie gospodarstwo rolne nie przynosi dochodu. W oświadczeniu z dnia 17 stycznia 2011 r. wskazuje z kolei, że dochód z działki 1 ha przez okres sześciu miesięcy wynosi około 1.000 zł. Następnie zaś w oświadczeniu z dnia twierdzi, że działka przydomowa przynosi około 100-200 zł miesięcznie. Podstawą orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy może być wyłącznie rzeczywisty stan majątkowy i możliwości płatnicze osoby ubiegającej się o przyznanie tego prawa. Ustalenie, jaka jest faktycznie powierzchnia nieruchomości rolnej skarżącego i jaki przynosi ona dochód gospodarstwu domowemu państwa S. jest niezbędne do dokonania pełnej oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. Dopiero ustalenie rzeczywistego dochodu w gospodarstwie domowym - uzyskiwanego także z nieruchomości rolnej - pozwoli ocenić, czy skarżący jest w stanie bez uszczerbku w konicznym utrzymaniu siebie i żony uiścić wpis od skargi, który w przedmiotowej sprawie wynosi 200 zł (§ 2 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), a także wygospodarować środki na pozostałe opłaty sądowe, których wysokość nie przekroczy jednorazowo kwoty 100 zł. Dopóki więc wnioskodawca nie wyjaśni w sposób określony w wezwaniu z dnia 1 lutego 2011 r. wątpliwości, jakie budzą złożone przez niego oświadczenia w zakresie powierzchni wchodzącej w skład jego majątku nieruchomości rolnej oraz uzyskiwanego z niej dochodu, nie będzie możliwe dokonanie należytej oceny jego możliwości płatniczych, a tym samym przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Należy przy tym podkreślić, że brak jest podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Z treści art. 246 § 1 ppsa jednoznacznie bowiem wynika, że to na stronie postępowania ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie jej wniosku W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z powyższych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.