IV SA/Wa 2025/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2010 r. sprawy ze skargi M. C. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...]; IV SA/Wa 2025/09 UZASADNIENIE Zaskarżonym do Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia [...].10.2009 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa M. utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...].12.2008 r. odmawiające M. W. C. wydania zaświadczenia w postaci wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów i budynków dla działek ewidencyjnych o numerach [...] z obrębu [...] [...] z obrębu [...] oraz [...] i [...] z obrębu [...], położonych na terenie dzielnicy R. w W.. Organ odwoławczy na skutek wniesionego zażalenia podzielił stanowisko Prezydenta W., iż nie było podstaw do wydania żądanego wypisu i wyrysu, bowiem wskazane działki, poza działką nr [...], nie figurują w ewidencji. Przyczyną jest niemożliwość ujawnienia w operacie ewidencyjnym mapy KEM Nr [...] wykonanej przez biegłego sądowego z dziedziny geodezji na potrzeby postępowania sądowego w sprawie o dział spadku. Uwidoczniony na niej przebieg granic działki o nr ew. [...] nie pokrywa się z granicami prawnymi wykazanymi w ewidencji gruntów i w księdze wieczystej [...]. Organ odwoławczy stwierdził, iż wyrysy i wypisy wydawane są w formie zaświadczeń, które jedynie potwierdzają to co wykazane jest w rejestrze publicznym - ewidencji gruntów. Zaświadczenie mogło być wydane więc tylko na podstawie posiadanej, obowiązującej dokumentacji ewidencyjnej, powstałej w oparciu o badanie ksiąg wieczystych i akty notarialne. We wniesionej skardze M. C. nie zgodziła się z zaskarżonym postanowieniem i podniosła, iż wystąpiła do Sądu Rejonowego dla W. II Wydział Cywilny z wnioskiem o wykładnię kwestionowanego przez organ postanowienia w sprawie działu spadku. Sąd jednakże jej wniosek oddalił jako nieuzasadniony. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa M. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek z innych przyczyn niż wskazane w skardze. Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa M. w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie naruszyło przepisy postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy zauważyć, iż z racji nabycia spadku po zmarłej T. C. i przeprowadzonego przez Sąd działu spadku skarżąca niewątpliwie posiadała interes prawny w żądaniu wydania przedmiotowego zaświadczenia, a z uwagi na prowadzenie przedmiotowej ewidencji do rozstrzygnięcia sprawy w I instancji, w zakresie zgłoszonego żądania, uprawniony był Prezydent W.. Kwestie dotyczące wydawania zaświadczeń reguluje Kodeks postępowania administracyjnego w dziale VII. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (art. 217 § 2 pkt 1 Kpa), lub osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 pkt 2 Kpa). Z kolei art. 218 § 1 Kpa stanowi, że w przypadkach, o których mowa wyżej, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, że zaświadczenie nie przyznaje, nie stwierdza, nie uznaje uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, lecz potwierdza istnienie uprawnienia lub obowiązku przyznanego lub potwierdzonego wcześniej w decyzji (konstytutywnej lub deklaratoryjnej) bądź w innym indywidualnym akcie prawnym. Zaświadczenie jest więc czynnością materialno - techniczną, która przyjmuje postać dokumentu urzędowego, potwierdzającego istnienie określonych faktów lub stanu prawnego, a jego istota sprowadza się do tego, że nie rozstrzyga ono o żadnych prawach lub obowiązkach i nie może tworzyć nowej sytuacji prawnej. Jak już wskazano zaświadczenie nie może rozstrzygać czegokolwiek. Jest więc zatem wyłącznie przejawem wiedzy, nie zaś woli organu administracji. Przenosząc przytoczone rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy zauważyć, iż przed złożeniem przez skarżącą wniosku o wydanie przedmiotowego zaświadczenia, co nastąpiło pismem z dnia [...].11.2008 r. (data prezentaty) -uczestniczka tego działu i zarazem współspadkobierczyni po zmarłej T. C. zgłosiła zmianę w ewidencji gruntów i budynków, wynikłą z przeprowadzonego sądowego działu spadku. Miało to miejsce w dniu [...].07.2008 r. Pełnomocnik skarżącej obecny na rozprawie stwierdził, iż z osobnym wnioskiem o dokonanie zmiany w ewidencji gruntów wynikłej z działu spadku wystąpiła również skarżąca i merytorycznego rozstrzygnięcia nie otrzymała. W aktach sprawy brak jest informacji, czy postępowanie z tych wniosków o dokonanie zmiany w ewidencji było już zakończone w dacie złożenia przez skarżącą wniosku o wydanie przedmiotowego zaświadczenia. Pełnomocnik skarżącej stwierdził na rozprawie, iż żadnego rozstrzygnięcia w tej sprawie jego matka nie otrzymała. Jeśli więc postępowanie to nie było zakończone, to w ramach postępowania o wydanie zaświadczenia żądanej treści istniały podstawy do zbadania, czy przedłożone postanowienie sadowe o dziale spadku mogło być podstawą dokonania stosownych zmian w ewidencji i wydania żądanego zaświadczenia. Uprzednie żądanie dokonania zmian w ewidencji nie mogło bowiem stanowić podstawy do zawieszenia niniejszego postępowania administracyjnego z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, bowiem do rozpoznania obu wniosków właściwy był wszak ten sam organ. Kwestionowane postanowienia obu instancji dla uzasadnienia odmowy wydania żądanego zaświadczenia wskazują na niemożność ujawnienia żądanego stanu ewidencyjnego, wynikłego z postanowienia Sądu Rejonowego dla W. II Wydział Cywilny z dnia [...].07.2004 r., sygn. akt [...], jako sporządzonego w oparciu o mapę wskazującą granice ewidencyjne działek niezgodne z granicami prawnymi wykazanymi w ewidencji gruntów i w księdze wieczystej [...]. Dokonując oceny legalności przedmiotowego postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia żądanej treści Sąd zobowiązany jest ocenić, czy istniały podstawy owej odmowy. Z przepisów wynika, że przed wydaniem żądanego zaświadczenia właściwy organ może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. W rozpatrywanej sprawie w wyniku takiego postępowania wyjaśniającego uznano, że nie ma podstaw do wydania żądanego zaświadczenia. Należy przy tym podkreślić, że zakres owego postępowania wyjaśniającego wynika nie tylko z żądania osoby zainteresowanej, lecz również z oceny możliwości jego spełnienia przez organ. W rozpatrywanej sprawie jednakże nie jest możliwe przeprowadzenie pełnej oceny prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia odmownego. Należy mieć na uwadze, iż przedłożone postanowienie o dział spadku z dnia [...].07.2004 r. stało się prawomocne, a podstawę jego wydania stanowiła mapa, obrazująca projekt podziału dotychczasowych działek ew. o numerach [...], [...] i [...], dla których prowadzona jest księga wieczysta KW nr [...]. Sporządził ją biegły sądowy geodeta w lutym 2004 r. i została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...].04.2004 r. za nr ew. [...], [...]. Należy mieć na uwadze, iż mapa ta stanowi integralną część owego postanowienia o dziale spadku. Z art. 365 § 1 K.p.c. wynika natomiast, że orzeczenia prawomocne wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a więc i organy ewidencyjne. Co do zasady zatem, podziały nieruchomości wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych wiążą organy ewidencyjne, winny więc być uwidaczniane w prowadzonej przez nie ewidencji. Skoro więc Sąd w prawomocnym postanowieniu ustalił określony przebieg granic działek, to dla organów ewidencyjnych stało się to wiążące. Właściciele działek sąsiednich, w razie ewentualnego kwestionowania tego stanu, mają możliwość inicjowania stosownych postępowań (np. o rozgraniczenie). Przedstawiona zasada doznaje jednakże wyjątku w sytuacji, gdy późniejsze orzeczenia sądowe ujawniają inny przebieg granic tych gruntów i również są prawomocne. Dochodzi wówczas do sytuacji, w której problematyka objęta żądaniem strony staje się sporna, a wydanie zaświadczenia, zgodnie z przedłożonym żądaniem, nie jest możliwe. Należy mieć na uwadze, iż ewidencja gruntów nie służy do uwidaczniania zmian wynikających z orzeczeń i aktów notarialnych pochodzących, sprzed stanu ustalonego na podstawie dokumentu będącego podstawą wpisu. A więc takich, których ustalenia straciły już aktualność na skutek wydania kolejnych, odmiennych orzeczeń, aktów notarialnych i decyzji. Tylko więc wówczas orzeczenia sądowe nie będą stanowiły podstawy do zarejestrowania żądanego stanu w ewidencji gruntów i budynków, gdy kolejne prawomocne orzeczenia wskazują stan odmienny odnośnie przebiegu granic nieruchomości. W rozpatrywanej sprawie brak informacji, czy sytuacja taka zachodziła. Dział spadku dokonany został w 2004 r., nie jest więc jasne, czy między rokiem 2004 a grudniem 2008 r. nastąpiła jakaś zmiana iraz w oparciu o jakie dokumenty zakładano księgę wieczystą [...], na którą powołał się organ ewidencyjny. Prezydent W. w bardzo lakonicznym uzasadnieniu odmowy wydania żądanego zaświadczenia nie wyjaśnił tych kwestii, nie wykazał, czy późniejsze, niż owo postanowienie o dziale spadku, orzeczenia sądowe rozstrzygnęły kwestie granic odmiennie. Brak wyczerpującego, pełnego uzasadnienia postanowień obu instancji nie pozwala na ocenę trafności podjętych rozstrzygnięć. Jeśliby jednak ustalono, że późniejsze niż ów dział spadku orzeczenia nie wskazywały innych granic przedmiotowych nieruchomości - stan wynikający z przedmiotowego postanowienia winien zostać ujawniony w ewidencji gruntów. Przedmiotowe postanowienie o dziale spadku wskazuje, że powierzchnia łączna nieruchomości podlegającej podziałowi wynosiła 16009 m2, a z aktu własności ziemi wydanego T. C. wynika, że stała się z mocy prawa właścicielką działek o łącznej pow. 16039 m2; a więc większej niż przyjęto na podstawie pomiarów geodety sądowego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 11 Kpa na organach administracji publicznej spoczywa obowiązek wyjaśniania stronom przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, tak by nawet w razie otrzymania niekorzystnego rozstrzygnięcia strona znała powody, które legły u podstaw odmowy i mogła je zaakceptować. Podjęte więc rozstrzygnięcie z wniosku o wydanie zaświadczenia żądanej treści winno zawierać wyczerpujący, jasny wywód wyjaśniający precyzyjnie przesłanki odmowy, czego w niniejszej sprawie zabrakło. Postępowanie wyjaśniające winno zmierzać w kierunku zarówno prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, jak i stanu prawnego, wymagającego potwierdzenia zaświadczeniem. W jego toku można bowiem wykorzystać środki dowodowe, stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu dowodowym zawarte w Kodeksie postępowania administracyjnego. Organy obu instancji ustaleń takich jednak, jak już wykazano, nie poczyniły. Wyrok niniejszy nie przesądza o tym, czy odmowa wydania zaświadczenia określonej treści była nieuzasadniona, jednakże uzasadnienia postanowień obu instancji nie wskazały uprawnionych podstaw odmowy, a poglądy w nich wyrażone z racji lakonicznego uzasadnienia nie są możliwe do zweryfikowania. Przedwczesne byłoby zatem uznanie, iż poprzez odmowę wydania żądanego zaświadczenia naruszone zostały art. 217 § 1 pkt 2 i art. 217 § 3 K.p.a. Jednakże kontrolowane rozstrzygnięcia wydano z naruszeniem art. 7, 11, 77 § 1 oraz 107 § 3 Kpa, a zaskarżone postanowienie dodatkowo z naruszeniem art. 15 Kpa, które to naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji. Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, ponownie rozpoznając wniosek skarżącej o wydanie zaświadczenia żądanej treści, należy zastosować się do zawartych w tym wyroku wskazań oraz oceny prawnej.