IV SA/Wa 2026/07
WyrokWSA w Warszawie2007-12-05
Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji w obszarze wpisanym do rejestru zabytków, narusza prawo?Ratio decidendi
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji w obszarze wpisanym do rejestru zabytków, nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Organ ochrony zabytków, działając w ramach uznania administracyjnego, prawidłowo wyważył interes publiczny (ochrona układu ruralistycznego) i słuszny interes strony, a jego stanowisko nie miało charakteru arbitralnego.Stan faktyczny
Skarżąca B. H. wniosła skargę na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które utrzymało w mocy postanowienie odmawiające uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji budowy budynku usługowo-handlowego. Teren inwestycji znajduje się w obszarze wpisanym do rejestru zabytków jako układ ruralistyczny. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz prawa własności. Sąd rozpoznał sprawę pod kątem zgodności z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, asesor WSA Danuta Szydłowska (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2007 r. sprawy ze skargi B. H. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia (...) maja 2007 r. nr (...) w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - oddala skargę -
IV SA/Wa 2026 /07
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia (...) maja 2007 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego r., po rozpatrzeniu zażalenia B. H. na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 7 pkt 1, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.); art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) oraz art. 17 pkt 2, art. 106 § 1 i 5, art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Delegatury w E. Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w O. z dnia (...) października 2006 r. odmawiające uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowego-handlowego parterowego z użytkowym poddaszem (mieszkalnym), zlokalizowanego na działce nr (...) w miejscowości K., gm. T.
Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał, iż sprawa realizacji przedmiotowej inwestycji była już dwukrotnie rozpatrywana przez organ odwoławczy oraz Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 4 lipca 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 786/06 oddalił skargę inwestorski orzekając, że zasadna była odmowa uzgodnienia projektu decyzji opracowanego w odarciu o ustalenia nieobowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Działka, na której jest planowana inwestycja podlega ochronie konserwatorskiej na podstawie decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w E. z dnia (...) kwietnia 1990 roku wpisującej do rejestru zabytków pod nr (...) układ ruralistyczny K. gm. T. Dalej organ szeroko wywodził, iż realizacja inwestycji
miałaby wyjątkowo negatywne skutki dla zachowania historycznego układu przestrzennego wsi, a zwłaszcza jej " centralnego "punktu pełniącego funkcję widokową o walorach krajobrazowych. Podstawą rozstrzygnięcia organu I instancji jest art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 3 pkt 12 oraz art. 7 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami a brak przywołania wyżej wskazanych przepisów w rozstrzygnięciu oznacza jedynie wadę formalną.
Ponadto organ podniósł, iż prawo własności chronione przepisami Konstytucji RP i kodeksu cywilnego może być ograniczone przez inne i ustawy i zasady współżycia społecznego
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Vyarszawie B. H. zwana dalej skarżącą wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Podniosła zarzut naruszenia prawa procesowego tj. art. 11 kpa, art. 8 kpa i art. 124 § 2 kpa poprzez niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ odwoławczy; art. 79 § 2 kpa poprzez wykorzystanie opinii sporządzonej przez biegłego w innym postępowaniu, art. 80 kpa poprzez dowolną ocenę dowodów a także naruszenie art. 64 Konstytucji RP i art. 140 kc.
W uzasadnieniu skargi przedstawiła stan sprawy podkreślając, iż w jej ocenie opinia biegłego wskazuje na możliwość realizacji przedmiotowej inwestycji w formie ustalonej w oparciu o wytyczne organów konserwatorskich, poprzedzone wnikliwym studium historyczno-krajobrazowym.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo wyjaśnił, iż opinia sporządzona przez biegłego na potrzeby postępowania prowadzonego z poprzedniego wniosku skarżącej zachowała aktualność z uwagi na fakt, iż zamierzenie inwestycyjne z nowego wniosku pozostało niezmienione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania powyższego postanowienia nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270- dalej zwaną p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Wydanie decyzji o warunkach zabudowy w świetle art. 53 ust. 4 ustawy z dnia (...) marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) następuje m.in. po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków, którego zgoda jest wymagana w odniesieniu do obszarów objętych ochroną konserwatorską. Ponadto kompetencje organów ochrony zabytków, przedmiot, zakres i formy ochrony zabytków określają przepisy ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.). Teren, na którym skarżąca planuje budowę budynku usługowego-handlowego parterowego z użytkowym poddaszem (mieszkalnym), podlega ochronie konserwatorskiej na podstawie decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia (...) kwietnia 1990 roku wpisującej do rejestru zabytków pod nr (...) układ ruralistyczny K. Przedmiotowa działka została wpisana także do rejestru zabytków decyzją z dnia (...) czerwca 2005 roku.
Podkreślić należy, iż w myśl art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ( Dz. U. Nr 162, poz. 875 ) przedmiotem ochrony konserwatorskiej są zabytki nieruchome będące układami urbanistycznymi, ruralistycznymi i zespołami budowlanymi (lit. b), dziełami architektury i budownictwa (lit. c). W wyniku tego, działalność inwestorska w strefach podlegających ochronie konserwatorskiej, podporządkowana jest ścisłym wymogom konserwatorskim.
Uzgodnienia dokonywane przez organy konserwatorskie w trybie art. 53 ust. 4 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym mają charakter uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne jest uprawnieniem administracji do kształtowania w danej sprawie, w danym sianie faktycznym skutków prawnych w ramach pewnej swobody administracji, którą pozostawiają jej przepisy prawa materialnego oraz w ramach obowiązujących reguł proceduralnych. Organ administracji działając w oparciu o uznanie ma obowiązek wyważyć interes publiczny oraz słuszny interes strony. W konsekwencji organ administracji ma zasadniczo rozstrzygać zgodnie z żądaniem strony, chyba, że takie rozstrzygnięcie pozostaje w sprzeczności z interesem publicznym. Przy orzekaniu na zasadzie uznania wrasta znaczenie uzasadnienia rozstrzygnięcia. Uznanie nie upoważnia, bowiem do działania dowolnego- organ ma obowiązek zgromadzenia i wszechstronnego zbadania materiału dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego, a następnie wydanie orzeczenia o treści przekonywującej pod względem faktycznym i prawnym. Obowiązki organu w tym zakresie są większe niż przy wydawaniu decyzji związanych ( zob. teza pierwsza wyroku NSA z dnia 16 listopada 1999 r., III S.A. 7900/98-LEX nr 47243 ).
Sąd dokonując kontroli kwestionowanego rozstrzygnięcia nie dopatrzył się, aby stanowisko organu konserwatorskiego w niniejszej sprawie przekroczyło granice uznawania administracyjnego, miało charakter arbitralny, czy też dowolny. Minister Kultury rozpoznając zażalenie skarżącej dokonał, w ocenie Sądu, wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, w uzasadnieniu
zaskarżonego rozstrzygnięcia przekonująco umotywował odmowę uzgodnienia warunków zabudowy dla planowanego zamierzenia inwestycyjnego. W świetle tego uzasadnione wydaje się stanowisko organu, że realizacja planowanej inwestycji, nie jest możliwa, skoro spowodowałaby negatywne skutki dla zachowania historycznego układu przestrzennego wsi.
Trafnym jest stanowisko organu odwoławczego, iż z uwagi na tożsamość zamierzenia inwestycyjnego z wniosku skarżącej z dnia 17 marca 2003 roku i z wniosku z dnia 25 września 2006 roku postulaty zawarte w opinii sporządzonej na potrzeby uprzedniego postępowania zachowują swoją aktualność. Tym samym nie może odnieść zamierzonego skutku zarzut skarżącej naruszenia przez organ art. 79 § 2 kpa. Podkreślić należy, iż opinia biegłego jest dla organu tylko materiałem, który powinien mu pomóc w rozstrzygnięciu kwestii faktycznej ale musi on rozstrzygnąć tę kwestię samodzielnie.
Sąd zauważa, iż prawo własności stanowi najszerszą formę korzystania z rzeczy jednakże nie daje właścicielowi pełni władzy nad rzeczą, nie ma charakteru ius infinitum. Elementem ustawowym definicji tego prawa jest, bowiem możność korzystania i rozporządzania rzeczą przez właściciela w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego, zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa. Ustawowe granice prawa własności wyznacza całokształt obowiązującego ustawodawstwa. Inaczej mówiąc prawo własności jest konstrukcją prawa cywilnego, ale granice jego treści w sposób istotny kształtują przepisy prawa administracyjnego. Przykładowo wskazać należy regulacje: prawa budowlanego, prawa ochrony środowiska, prawa ochrony przyrody, prawa wodnego, prawa geologicznego i górniczego, prawa ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz prawa planowania przestrzennego.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło