IV SA/Wa 2029/08

WyrokWSA w Warszawie2009-03-17

Skład orzekający: Marta Laskowska-Pietrzak, Alina Balicka, Grzegorz Czerwiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy usunięcie obumarłego pnia drzewa, które pozostało po wycięciu drzewa, wymaga zezwolenia na usunięcie drzew, a w przypadku jego braku, czy należy się kara pieniężna?
Ratio decidendi
Usunięcie drzewa, nawet jeśli jest obumarłe i stanowi jedynie pień, wymaga zezwolenia na usunięcie drzew zgodnie z ustawą o ochronie przyrody. Brak takiego zezwolenia obliguje organ do wymierzenia kary pieniężnej, której wysokość jest ściśle określona przepisami prawa i nie podlega uznaniu administracyjnemu. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję organu za zgodną z prawem.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zezwolenie na usunięcie 7 drzew z powodu ich złego stanu. Podczas oględzin stwierdzono, że usunięto bez zezwolenia trzy drzewa: jeden kasztanowiec i dwa klony. Wójt Gminy wymierzył karę pieniężną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję w części dotyczącej wysokości kary za kasztanowca, obniżając ją, ale utrzymało karę za klony. Skarżący złożył skargę, argumentując, że usunięty kasztanowiec był tylko suchym pniem i nie wymagał zezwolenia, a klony zostały usunięte bez jego wiedzy podczas prac ziemnych. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2009 r. sprawy ze skargi B. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzewa - oddala skargę - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] września 2008 r. po rozpatrzeniu odwołania B. C. od decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...] sierpnia 2008 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wysokości orzeczonej przez organ pierwszej instancji kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia tj. 116.339,13 złotych i orzekło o wymierzeniu kary pieniężnej w wysokości 96.271,86 zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia jednej sztuki drzewa gatunek kasztanowiec. W pozostałej części Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji przedstawił następujący stan sprawy. Pismem z dnia 14 kwietnia 2008 r. B. C. złożył do Wójta Gminy R. wniosek o wydanie decyzji zezwalającej na usunięciu 7 drzew (kasztan 5 sztuk o obwodzie 210 cm, klon 2 sztuki o obwodzie 210 cm) z działki nr ewidencyjny [...] położonej w G., z uwagi na zły stan drzew zagrażający bezpieczeństwu. W dniu 25 kwietnia 2008 r. odbyły się oględziny drzew na gruncie, z których sporządzono notatkę, potwierdzając obwody pni drzew. Natomiast w dniu 6 maja 2008 r. odbyły się ponownie oględziny, w trakcie których ustalono, że z działki usunięte zostały bez wymaganego zezwolenia trzy drzewa, tj. kasztanowiec (1 sztuka) o obwodzie pnia 210 cm, mierzonym na wysokości 130 cm oraz klon jesionolistny (2 sztuki). Stwierdzono, że po wyciętym kasztanowcu został pień, natomiast klon usunięto wraz z korzeniami. Po wszczęciu postępowania administracyjnego w dniu [...] lipca 2008 r. przeprowadzono w obecności M. i B. C. oględziny na gruncie, w trakcie których potwierdzili oni, że zlecili usunięcie obumarłego kasztanowca, a drzewa klonu przewróciły się w trakcie prac związanych z niwelacją terenu. Ustalono również, że po usuniętym kasztanowcu pozostał pień wysokości 15-20 cm. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. Wójt Gminy R. wymierzył karę pieniężną w wysokości 116.339,13 złotych za usunięcie bez wymaganego zezwolenia drzew rosnących na działce ew. nr [...] obręb G. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł B. C., wskazując, że w kwietniu 2008 r. złożył do urzędu gminy prośbę o usunięcie drzew, a podczas oględzin pracownicy urzędu gminy stwierdzili, że otrzyma zgodę na usunięcie drzew. Skarżący wskazał, że uważa, że taka decyzja ustna jest ważna. Kontrolując zaskarżoną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wskazało, że M. i B. C., posiadacze nieruchomości, na której rosły usunięte drzewa ponoszą odpowiedzialność za usunięcie jednego z objętych decyzją o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej drzew – kasztanowca. Skarżący do protokołu oględzin podali, że zlecili usunięcie obumarłego drzewa –kasztanowca, które zagrażało budynkom i bezpieczeństwu sąsiadów. Skarżący podpisali protokół. Natomiast organ drugiej instancji stwierdził, że nie można obciążyć odpowiedzialnością administracyjną skarżących za usunięcie bez wymaganego zezwolenia dwóch pozostałych drzew – klonów. Skarżący bowiem od początku podnosili, że drzewa te zostały usunięte bez ich wiedzy i zezwolenia, a usunięcie było skutkiem wypadku spowodowanego podczas "równania terenu na podwórku". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wskazało, że sposób obliczenia wysokości kary pieniężnej wskazuje art. 89 ust. 1 w/w ustawy. Karę ustala się w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew. Jeżeli ustalenie obwodu usuniętego bez zezwolenia drzewa nie jest możliwe z powodu braku kłody, obwód do wyliczenia kary ustala się przyjmując najmniejszy promień pnia i pomniejszając wyliczony obwód o 10%. Wyliczenie wysokości kary nastąpiło jako iloczyn obwodu pnia i współczynników różnicujących stawki, wynikających z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów gatunków drzew (Dz. U. Nr 2306 poz.228). Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. C. W uzasadnieniu skargi wskazał, że usunięty kasztanowiec to 3 metrowy suchy pień, którego nie można uznać za drzewo, ani krzew. Zdaniem skarżącego decyzja jest dla niego krzywdząca i niesprawiedliwa ponieważ podczas oględzin żaden z pracowników Urzędu Gminy R. nie wskazał, że w podaniu o wycięcie drzew należy ująć suchy pień. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 10 marca 2008 r. skarżący opisał stan sprawy oraz podniósł, że usunięcia pnia nie spowodowało wystąpienia żadnej szkody przyrodniczej czy ekonomicznej. Skarżący wskazał również na - jego zdaniem - naganny sposób prowadzenia postępowania administracyjnego przez Wójta Gminy R. i podległych mu pracowników. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Oczywiście Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji (art. 134 § 2 ww. ustawy). Skarga złożona w przedmiotowej sprawie nie może zostać uwzględniona ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W rozpoznawanej sprawie koniecznym jest wskazanie przepisu art. 83 ust.1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz.880), zgodnie z którym, usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości oraz art. 88 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy zgodnie z którym wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia. W rozpatrywanej sprawie, stan faktyczny ustalony został przez organy z zachowaniem czynnego udziału strony w postępowaniu (udział M. i B. C. w oględzinach), i jego ustalenia nie są sporne. Na nieruchomości znajdującej się w posiadaniu M. i B. C., usunięto jedną sztukę drzewa z gatunku kasztanowiec, bez wymaganego zezwolenia. Potwierdził to także skarżący, wskazując, że pień jako obumarły nie pełnił już żadnej istotnej roli w ekosystemie, a wraz z jego usunięciem ustało realne zagrożenie przewrócenia się pochylonego pnia na kogoś znajdującego się w pobliżu. Zezwolenie na usunięcie drzew, zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, jest wymagane niezależnie od stanu żywotności drzew i ich oddziaływania na otoczenie, z wyjątkami określonym w art. 83 ust. 6 ustawy o ochronie przyrody. Nie można też stwierdzić, aby miał zastosowanie w rozpatrywanej sprawie którykolwiek z przypadków określonych w art. 83 ust. 6 ustawy o ochronie przyrody. Wskazać należy, że zarówno kara pieniężna z tytułu wycinki drzew bez wymaganego zezwolenia, jak i wysokość kary nie są wymierzane na zasadzie uznania administracyjnego. Nałożenie kary jest obligatoryjne i ustawodawca precyzyjnie wskazał sposób jej wyliczenia, uzależniony od gatunku drzewa i wymiaru obwodu pnia. Sposób obliczenia wysokości kary pieniężnej jest prawidłowy i zgodny z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów gatunków drzew. Podsumowując Sąd – w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę - stanął na stanowisku, iż w postępowaniu administracyjnym podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 kpa. Wyczerpująco zebrano i rozpatrzono cały materiał dowodowy stosownie do treści art. 77 § 1 kpa. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło