IV SA/Wa 203/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-03-27
Skład orzekający: Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, prowadzący gospodarstwo rolne i posiadający znaczące zasoby finansowe oraz dochody, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, że wnioskodawca, mimo prowadzenia gospodarstwa rolnego, posiada wystarczające środki finansowe i dochody, aby ponieść koszty postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wysokość wydatków poniesionych w krótkim okresie na środki do prowadzenia gospodarstwa potwierdza możliwość wygospodarowania środków na koszty sądowe.Stan faktyczny
Wnioskodawca K. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie dotyczącej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak skarżący wniósł sprzeciw, argumentując brak wezwania do uzupełnienia wniosku i dołączając faktury dotyczące wydatków na gospodarstwo rolne. Sąd ocenił sytuację majątkową wnioskodawcy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy
Postanowieniem z dnia 3 lutego 2014 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania K. D. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi K. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia w kwocie 320 136,14 zł.
W ustawowym terminie skarżący, reprezentowany przez adwokata, złożył sprzeciw od powyższego postanowienia. W jego uzasadnieniu wskazał, że referendarz nie wezwał skarżącego do przedstawienia dodatkowych oświadczeń co do sytuacji majątkowej, uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków. Zaznaczył, że z prowadzonego gospodarstwa nie uzyskuje regularnych dochodów, a oszczędności służą do ponoszenia wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Ponadto do sprzeciwu dołączono kopie faktur za zakup środków ochrony roślin, pasz, oleju napędowego itp. na łączną kwotę ponad 16815 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 tej ustawy prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
W nadesłanym formularzu PPF skarżący wskazał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną, dwoma synami, synową, wnuczkiem oraz ojcem. Jest właścicielem domu o pow. 220 m2, mieszkania o pow. 59 m2, nieruchomości rolnej o powierzchni 23,94 ha. Wskazał, że posiada zasoby pieniężne w kwocie 25000 zł, dochód rodziny kształtuje się na poziomie 7950 zł miesięcznie, ponadto spłaca kredyt o wartości 225 000 zł.
Oceniając powyższy wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd miał przede wszystkim na względzie, że przyznania prawa pomocy jest odstępstwem od generalnej zasady ponoszenia przez strony kosztów sądowych i powinno być przyznawane wyjątkowo.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd oceniając status majątkowy i możliwości zarobkowania uznał, że wnioskodawca nie jest w takiej sytuacji materialnej by konieczne było przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W ocenie Sądu wysokość uzyskiwanych dochodów przez skarżącego i jego rodzinę powoduje, iż nie można zaliczyć ich do osób ubogich, zaś uzyskiwane dochody i posiadane środki pieniężne pozwalają na wygospodarowanie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Sąd zdaje sobie sprawę, że dochody uzyskiwane z rolnictwa są w dużej mierze dochodem sezonowym, jednak nie może to mieć decydującego znaczenia przy rozpatrzeniu niniejszego wniosku. Stosunkowy wpis od skargi będzie wynosił 1% nałożonej kary za wycięcie drzew, a w ocenie Sądu skarżący posiada środki finansowe na uiszczenie takiego wpisu. Nie spowoduje to uszczerbku koniecznego dla utrzymania skarżącego i jego rodziny, skoro, jak wynika z przedłożonych faktur, skarżący był w stanie - w przeciągu praktycznie miesiąca (grudzień 2013 r.) - na poniesienie wydatków na kwotę ponad 16800 zł.
Reasumując stwierdzić należy, że skoro skarżący zdecydował się na wystąpienie na drogą sądową, winien liczyć się z obowiązkiem ponoszeniem pewnych kosztów i tak gospodarować budżetem domowym by ponieść koszty postępowania bez uszczerbku utrzymania siebie i rodziny.
Jednocześnie, zdaniem Sądu, dane zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy były wystarczające do oceny sytuacji majątkowej skarżącego.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło