IV SA/Wa 2030/14
WyrokWSA w Warszawie2015-11-19
Skład orzekający: Katarzyna Golat, Aneta Dąbrowska, Krystyna Napiórkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo oceniły brak podstaw do nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany, uwzględniając w szczególności kwestię kraju pochodzenia i braku obywatelstwa skarżącego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77, 80 K.p.a.) przez organy administracji. Organy nie zbadały wystarczająco kwestii kraju pochodzenia skarżącego, jego braku obywatelstwa oraz potencjalnego zagrożenia dla jego bezpieczeństwa osobistego w związku z tymi okolicznościami, a także nie uwzględniły w pełni negatywnej decyzji w sprawie przyznania obywatelstwa. W związku z tym wydanie decyzji było przedwczesne.Stan faktyczny
Skarżący R.R. złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy, wskazując na prześladowanie ze względu na pochodzenie i religię w kraju pochodzenia. Organy administracji (Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców i Rada do Spraw Uchodźców) odmówiły nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany, uznając go za migranta, a nie uchodźcę. Skarżący kwestionował ustalenia organów dotyczące kraju pochodzenia, możliwości odzyskania obywatelstwa oraz zagrożenia dla rozwoju psychofizycznego jego dzieci. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Rady do Spraw Uchodźców.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Rady do Spraw Uchodźców.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.) Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska sędzia WSA Krystyna Napiórkowska Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2015 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy uchyla zaskarżoną decyzję
UZASDNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] Rada do Spraw Uchodźców, na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1 i art. 89p ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U z 2012 r. poz. 680, ze zm.; dalej zwanej "u.u.c.o.") w zw. z art. 513 ust. 1 pkt 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650; dalej zwanej "ustawą o cudzoziemcach") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.; dalej zwana "K.p.a."), utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] odmawiającą R.R. (dalej zwanego "skarżącym") nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej oraz nieudzielającą zgody na pobyt tolerowany, wobec braku spełnienia przesłanek ustawowych. Powyższe decyzje obejmowały swym zakresem żonę wnioskodawcy Z.K. oraz ich małoletnie dzieci.
W zaskarżonej decyzji organ przedstawił następujący stan faktyczny:
R.R. złożył 13 listopada 2013 r. wniosek o nadanie statusu uchodźcy wskazując, że nie posiada obywatelstwa i jest prześladowany wraz z rodziną ze względu na pochodzenie i religię. W [...] niesłusznie został obwiniony przez FSB (Federalna Służba Bezpieczeństwa) i nie udało mu się udowodnić, jak było naprawdę. W tej kwestii zwrócił się również do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, wtedy FSB dało mu trzy dni na wyjazd z kraju. Skarżący wyjaśnił, że bojąc się o swoją rodzinę przyjechał do Polski. Wskazał także, iż w kraju pochodzenia był prześladowany oraz poddawany przemocy fizycznej i psychicznej od 2005 r.
W trakcie przeprowadzonego wywiadu statusowego w dniu 28 listopada 2013 r., wnioskodawca potwierdził złożone we wniosku oświadczenia dotyczące problemów związanych z jego [...] narodowością, tj. niemożliwością znalezienia zatrudnienia. Ponadto wskazał, że jego problemy związane były z odmową udziału w konflikcie [...] w 2008 r. Wyjaśnił, że wobec odmowy czynnego udziału w tym konflikcie został zatrzymany i był nakłaniany do zaangażowania się w działania wojenne. Zeznał także, iż z uwagi na odmowę został zmuszony do zrezygnowania z obywatelstwa [...]. Ponadto oświadczył, że próby znalezienia zatrudnienia zakończyły się niepowodzeniem, dlatego złożył wniosek o przyznanie obywatelstwa [...], który został rozpatrzony negatywnie. Z tego powodu wyjechał do [...], gdzie mieszkała jego matka i tam podjął pracę tj. uprawiał ziemię. Na terytorium [...] wrócił po okresie utraty ważności wizy i po uzyskaniu dokumentów umożliwiających mu wyjazd udał się z powrotem do [...], gdzie uzyskał zezwolenie na tymczasowe zamieszkanie i zajmował się pracą na roli. Zeznał także, iż miał problemy na terytorium [...] związane z zalegalizowaniem swojego pobytu. Zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy w sierpniu lub we wrześniu 2011 r. do jego domu mieli przybyć miejscowi żołnierze i FSB w celu nie przeszukania, ale zniszczenia wszystkiego. Skarżący wskazał, że dopiero po otrzymaniu decyzji o odmowie wydania zezwolenia na pobyt oraz anulowaniu wydanego mu zezwolenia na zamieszkanie, postanowił skierować sprawę do sądu w celu wyjaśnienia. Oświadczył, że wygrał postępowanie przed sądem I instancji, jednak sąd II instancji uznał, że negatywna opinia FSB jest znacząca i uchylił postanowienie sądu I instancji. Poinformował także, iż podejmował korki w celu wyjaśnienia sprawy oraz zwracał się do innych organów w celu uzyskania pomocy, jednak bez rezultatu. Natomiast FSB, po uzyskaniu tej informacji, nakazała mu opuścić terytorium [...], w związku z czym postanowił wyjechać z rodziną do Polski.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] odmówił cudzoziemcowi nadania statusu uchodźcy oraz udzielenia ochrony uzupełniającej i stwierdził, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie mu zgody na pobyt tolerowany.
W uzasadnieniu organ I instancji nie uznał za wiarygodne oświadczeń wnioskodawcy dotyczących problemów związanych z [...] przynależnością narodowościową, brakiem możliwości znalezienia zatrudnienia na terytorium [...] oraz dyskryminowaniem jego dzieci w związku z ich pochodzeniem. Zdaniem organu skarżący znajdował się w trudnej sytuacji życiowej, gdyż nie posiadał stałego miejsca zatrudnienia na terytorium [...] co spowodowało problemy socjalno-bytowe, które jednak nie świadczą o prześladowaniu z powodów konwencyjnych. Za nieuprawdopodobnione uznał również oświadczenia cudzoziemca dotyczące zatrzymania go przez służby wojskowe i specjalne, pobicia, a następnie zmuszenia do zrzeczenia się obywatelstwa [...], w związku z odmową udziału w konflikcie [...] w 2008 r. Z uwagi na to, że cudzoziemiec może wrócić do [...] i tam zalegalizować swój pobyt, bowiem jest mężem obywatelki [...] oraz ojcem dwójki małoletnich dzieci, które posiadają obywatelstwo tego kraju, należy go potraktować jako migranta, a nie uchodźcę. W ocenie organu I instancji, całokształt zebranego w sprawie materiału, nie daje również podstaw do twierdzenia, że wnioskodawca mógłby być narażony na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w przypadku powrotu do kraju pochodzenia.
Skarżący w odwołaniu od powyższej decyzji wniósł o jej zmianę oraz przyznanie mu oraz jego żonie i ich małoletnim dzieciom jednej z form ochrony międzynarodowej.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) błędy w ustaleniu stanu faktycznego polegające na nieprawidłowym uznaniu, że:
˗ krajem ich pochodzenia jest [...], gdy faktycznie jego rodzina zdecydowanie bardziej związana jest z [...], bowiem ten kraj stanowił przed wyjazdem do Polski centrum interesów życiowych jego oraz jego rodziny,
˗ posiada możliwość natychmiastowego odzyskania obywatelstwa [...], w sytuacji gdy w piśmie z [...] stycznia 2011 r. [...] Ministerstwo Sprawiedliwości odmówiło mu przyznania obywatelstwa tego kraju;
2) naruszenie art. 97 ust. 1 pkt 1 i 1a u.u.c.o. poprzez brak wzięcia pod uwagę faktu, że powrót jego rodziny do [...] będzie stanowił poważne zagrożenie dla rozwoju psychofizycznego jego małoletnich dzieci, w sytuacji gdy nie znają one języka [...], nigdy dłużej nie przebywały w [...], a do szkoły przed przyjazdem do Polski uczęszczały jedynie w [...].
W uzasadnieniu skarżący zakwestionował stanowisko organu o jego [...] pochodzeniu wskazując, iż w [...] mieszkał tylko do 1993 r., bowiem w kolejnych latach pobierał naukę i mieszkał z matką w [...]. Jedynie w latach 2000-2001 ponownie przebywał w [...], gdzie poznał obecną żoną, jak również wyjechał stamtąd do Polski, jako że był to najprostszy sposób.
Skarżący zwrócił również uwagę, iż organ I instancji pominą fakt wydania decyzji odmownej przez [...] Ministerstwo Sprawiedliwości w dniu [...] stycznia 2011 r. w zakresie przyznania mu obywatelstwa. W związku z tym jego odzyskanie nie będzie bezproblemowe.
Zdaniem Skarżącego należy również rozważyć okoliczności związane z zagrożeniem dla rozwoju psychofizycznego jego małoletnich dzieci.
Do odwołania załączono kserokopie: opinii wychowawców swoich małoletnich dzieci oraz ich dyplomów i wyróżnień, dokumentów związanych z pobytem w [...], skargi skierowanej do ETS na naruszenie przez sądy [...] t. 8 Konwencji oraz art. 9 Konwencji o Prawach Dziecka, decyzji w języku [...] o odmowie przywrócenia obywatelstwa cudzoziemcowi.
Wskazaną na wstępie decyzją Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy podkreślił, że podstawą do skutecznego ubiegania się o status uchodźcy jest zgodnie z art. 13 ust. 1 u.u.c.o. istnienie uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej. Obawa przed prześladowaniami musi być realna (rzeczywista) a nie domniemywana (tzn. musi być oparta o przekonywujące okoliczności), zaś samo doznawanie prześladowań musi być osobiste, co winno być wykazane w sposób niebudzący wątpliwości.
W rozpatrywanej sprawie Rada zgodziła się ze stanowiskiem organu I instancji, iż wyjaśnienia wnioskodawcy oraz zgromadzone dowody nie wykazały, że może on żywić rzeczywistą obawę przed ww. prześladowaniami. Podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące rzekomych problemów na terytorium [...], są w opinii Rady niewiarygodne. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że cudzoziemiec we wniosku statusowym poinformował, że mieszkał w T. od urodzenia, tj. od 1976 r. do 2013 r. Natomiast w późniejszych oświadczeń (złożonych podczas przesłuchania statusowego) wskazał, że mieszkał w [...] do 2010 r., a następnie w [...] do 2013 r., gdzie uprawiał ziemię.
Organ odwoławczy zauważył, iż skarżący, zgodnie ze złożonymi oświadczeniami, rzeczywiście czasowo uczył się, mieszkał i pracował w [...], gdzie wielokrotnie wyjeżdżał i gdzie w różnych odstępach czasu przebywał, jednakże podzielił opinię organu I instancji, że krajem w którym głównie zamieszkiwał była [...]. Ponadto władze [...] wydały cudzoziemcowi w lutym 2011 r, paszport zagraniczny (dla bezpaństwowca), co świadczy, że objęły go ochroną dyplomatyczną przewidzianą dla posiadaczy [...] dokumentów podróży. Skarżący bez żadnych przeszkód czy utrudnień ze strony władz kraju pochodzenia w 2010 r. udał się do [...] w celach zarobkowych, a następnie w 2011 r. przyjechał do [...] w celu wyrobienia nowego dokumentu paszportowego, który bez żadnych problemów otrzymał, a następnie udał się do z powrotem do [...], nie będąc w jakimkolwiek stopniu niepokojonym przez władze lub inne podmioty.
Z uwagi na powyższe zdaniem Rady, trudno jest uznać zeznania skarżącego wskazujące na doznawanie prześladowań lub możliwość narażenia na prześladowania w przypadku powrotu do kraju pochodzenia za prawdopodobne i kształtujące przesłanki do objęcia ochroną międzynarodową. Organ odwoławczy tym samym podzielił opinię organu I instancji, iż analiza sytuacji cudzoziemca prowadzi do konkluzji, iż jest on migrantem, a nie uchodźcą (zgodnie z pkt 62 Podręcznika Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców "Zasady i tryb ustalania statusu uchodźcy", Genewa, styczeń 1992 r.), a w związku z tym nie spełnia przesłanek do objęcia konwencyjną ochroną międzynarodową. Na potwierdzenie swojego stanowiska wskazał, iż orzecznictwo w tej materii potwierdza w sposób zdecydowany, iż objęcie ochroną międzynarodową nie może wynikać z trudności natury ekonomicznej, a nawet z ogólnego stanu przestrzegania prawa w kraju pochodzenia wnioskodawcy, a w szczególności podstawowych praw i wolności człowieka (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 maja 1998 r., sygn. akt V SA 1765/97; z 6 września 2001 r., sygn. akt V SA 220/01).
Rada zwróciła także uwagę, iż na zagrożenie wobec skarżącego nie wskazuje również sytuacja panująca w kraju jego pochodzenia. Poziom bezpieczeństwa na terenie [...] jest stabilny, a nawet w ostatnim okresie się poprawił. Część obszarów jest monitorowana przez misję obserwacyjną UE.
W odniesieniu do podnoszonych problemów wynikających z pobytu na terytorium [...], organ odwoławczy uznał, iż nie mają one żadnego istotnego znaczenia, gdyż nie ma formalnych przeszkód, aby wnioskodawca wrócił do kraju pochodzenia i tam zalegalizował swój pobyt. Skarżący może bowiem, stosownie do przepisów obowiązujących na terytorium [...], ubiegać o obywatelstwo tego kraju na zasadach ulgowych.
W tej sytuacji, Rada podzieliła ocenę organu I instancji, iż przy braku czynników uzasadniające realną obawę przed jakimikolwiek prześladowaniami w rozumieniu u.u.c.o., należało odmówić nadania mu statusu uchodźcy.
Natomiast w zakresie ochrony uzupełniającej, organ II instancji rozpatrując całokształt okoliczności sprawy, stwierdził, iż nie wynika z nich ryzyko doznania przez cudzoziemca poważnej krzywdy, będącej przesłanką udzielenia tej ochrony, zgodnie z art. 15 u.u.c.o.
W trakcie procedury, na etapie obu instancji, cudzoziemiec nie zgłosił, aby po powrocie do kraju pochodzenia groziła mu kara śmierci czy wykonanie egzekucji, nie podnosił również, aby groziły mu tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie. Władze kraju pochodzenia nie podejmowały wobec skarżącego żadnych działań - nigdy nie był zatrzymany, aresztowany, sądzony ani skazany wyrokiem sądu. Ponadto skarżący nie uwiarygodnił w żaden sposób zaistnienia zindywidualizowanych przesłanek rzeczywistego ryzyka doznania poważnej krzywdy w przypadku swego powrotu do kraju pochodzenia.
Odnosząc się do aktualnie panującej sytuacji w kraju pochodzenia skarżącego, Rada wskazał, iż informacje dotyczące aktualnej sytuacji politycznej, sytuacji w zakresie bezpieczeństwa oraz przestrzegania praw człowieka, pozwalają na stwierdzenie, że [...] jest obecnie krajem bezpiecznym, nie jest stroną żadnego międzynarodowego konfliktu zbrojnego, nie można również mówić o występującym w tym kraju zespole zjawisk stanowiących wewnętrzny konflikt zbrojny.
Z powyższych przyczyn organ odwoławczy uznał, że nie ma podstaw do udzielenia skarżącemu ochrony uzupełniającej.
W kwestii trzeciego instrumentu z zespołu środków ochrony cudzoziemców przewidzianych w polskim systemie prawnym, a także zarzutu naruszenia art. 97 i 97 ust. 1 pkt 1a u.u.c.o., zdaniem Rady w rozpatrywanym przypadku nie zachodzą przesłanki do udzielenia skarżącemu zgody na pobyt tolerowany. Wykluczono bowiem istnienie ryzyka wydalenia wynikającego zarówno z art. 97 ust. 1 pkt 1, jak art. 97 ust 1 pkt 1a) ww. ustawy. Nie istnieje również zagrożenie dla prawa do życia rodzinnego wnioskodawcy, gdyż jego żona oraz małoletnie dzieci objęci są wnioskiem.
Rada nie podzieliła także zarzutu w zakresie błędnego ustalenia kraju pochodzenia skarżącego, ponieważ z załączonych dokumentów wynika, że skarżący urodził się w T. w [...], gdzie był zameldowany i mieszkał z przerwami do 2010 r., posiadając do 2008 r. obywatelstwo tego kraju, jak również w lutym 2011 r. otrzymał paszport zagraniczny (dla bezpaństwowca). Podnoszone okoliczności wskazujące na jego związanie z [...], jako centrum interesów życiowych skarżącego i jego najbliższych nie stanowi o tym, że kraj ten jest krajem jego pochodzenia, świadczy jedynie o tym, że wybrał on ten kraj ze względu na możliwość zapewnienia rodzinie odpowiednich warunków socjalno-bytowych, podejmując pracę w gospodarstwie rolnym swojej matki.
Organ II instancji za niezasadny uznał również zarzutu naruszenia art. 97 ust. 1 pkt 1 i 1a u.u.c.o., tj. zagrożenia dla rozwoju psychofizycznego małoletnich dzieci skarżącego w przypadku powrotu jego rodziny do [...], ze względu na nieznajomość języka [...]. Zdaniem Rady fakt uczęszczania małoletnich dzieci do polskiej szkoły, osiąganie postępów w nauce i udział w konkursach plastycznych czy recytatorskich nie jest samoistną przesłanka do udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Brak jest podstaw do stwierdzenia, że dzieci cudzoziemca nie będą mogły kontynuować nauki w kraju pochodzenia. Ponadto argument dotyczący negatywnych konsekwencji dla rozwoju psychofizycznego dzieci w związku z brakiem znajomości języka [...] nie znajduje uzasadniania, bowiem w chwili przyjazdu do Polski dzieci nie znały również języka polskiego, a jednak nauczyły się go w krótkim czasie w stopniu umożliwiającym edukację.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję skarżący wniósł o jej zmianę i przyznanie rodzinie statusu uchodźców, ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący powtórzył względem zaskarżonej decyzji, w całości zarzuty i argumentację zawartą w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego, ustalonego i obowiązującego w dniu wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że Sąd bada zaskarżony akt organu administracji w pełnym zakresie pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie celowości czy słuszności lub sprawiedliwości społecznej i z urzędu bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów.
Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdza, że skarga jest częściowo uzasadniona.
Sąd dopatrzył się bowiem w postępowaniu organów naruszenia przepisów postępowania, tj. naruszenia treści art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. Wyjaśnić należy, że zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. i zawarty w art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla skarżącego. Nie zwalnia to skarżącego z obowiązku dostarczania takich materiałów, z których chce on wyciągać korzystne dla siebie skutki zwłaszcza w sytuacji, gdy ze względu na specyfikę sprawy takiej jak przedmiotowa, organ nie ma możliwości zdobywania z urzędu dowodów wskazujących na prześladowania skarżącego czy zagrożenia jego praw do życia, w tym również życia rodzinnego, wolności i bezpieczeństwa. Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy, składający wniosek o nadanie statusu uchodźcy powinien przedstawić informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, a po drugie, udostępnić posiadane dowody potwierdzające okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku. Oznacza to, że cudzoziemiec ubiegający się o nadanie statusu uchodźcy powinien aktywnie współdziałać z organem w celu ustalenia wszystkich okoliczności sprawy.
R.R. złożył 13 listopada 2013 r. wniosek o nadanie statusu uchodźcy wskazując, że nie posiada obywatelstwa i jest prześladowany wraz z rodziną ze względu na pochodzenie i religię. W [...] niesłusznie został obwiniony przez FSB (Federalna Służba Bezpieczeństwa) i nie udało mu się udowodnić, jak było naprawdę. W tej kwestii zwrócił się również do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, wtedy FSB dało mu trzy dni na wyjazd z kraju. Skarżący wyjaśnił, że bojąc się o swoją rodzinę przyjechał do Polski. Wskazał także, iż w kraju pochodzenia był prześladowany oraz poddawany przemocy fizycznej i psychicznej od 2005 r.
W trakcie przeprowadzonego wywiadu statusowego w dniu 28 listopada 2013 r., wnioskodawca potwierdził złożone we wniosku oświadczenia dotyczące problemów związanych z jego [...] narodowością, tj. niemożliwością znalezienia zatrudnienia. Ponadto wskazał, że jego problemy związane były z odmową udziału w konflikcie [...] w 2008 r. Wyjaśnił, że wobec odmowy czynnego udziału w tym konflikcie został zatrzymany i był nakłaniany do zaangażowania się w działania wojenne. Zeznał także, iż z uwagi na odmowę został zmuszony do zrezygnowania z obywatelstwa [...].
Organ dokonywał oceny wniosku pod względem zastosowania przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (publ. jw.), Konwencji dotyczącej statusu uchodźcy sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515, ze zm.), Protokołu dotyczącego statusu uchodźców sporządzonego w Nowym Jorku dnia 31 stycznia 1967 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 517), rozpatrując czy są podstawy do przyznania skarżącemu ochrony międzynarodowej - statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej i zgody na pobyt tolerowany.
Zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie:
1) mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 r.;
1a) naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu.
2) jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu i od cudzoziemca.
Zdaniem Sądu ocena organu, który wskazał, że cudzoziemiec ma możliwość natychmiastowego odzyskania obywatelstwa [...], ponieważ zalegalizuje swój pobyt na terytorium [...], jako małżonek osoby posiadającej obywatelstwo [...]i ojciec małoletnich dzieci posiadających obywatelstwo [...], nie jest oceną wystarczającą w kontekście szczególnego statusu cudzoziemca, jaki stwarza brak posiadania przez niego obywatelstwa, szczególnie jeśli weźmie się pod uwagę podawane przez skarżącego powody tego braku. Koniecznym było przed wydaniem zaskarżonej decyzji zbadanie w szczególności czy bezpieczeństwo osobiste skarżącego nie byłoby narażone wskutek braku obywatelstwa, w związku z okolicznościami, które wpłynęły na powstanie tej sytuacji. Stanowisko to dodatkowo uzasadnia okoliczność przyznana przez przedstawiciela organu trakcie rozprawy, z [...] listopada 2015 r., który wskazał, że skarżący ubiegał się już o obywatelstwo organu ze skutkiem negatywnym.
Należy ponadto podnieść, że skarżący uznaje za swój kraj pochodzenia [...], a nie [...], w której przez wiele lat przebywał, co w świetle braku obywatelstwa również wymaga wyjaśnienia. Należy bowiem podnieść, że kraj pochodzenia oznacza państwo(-a), którego(-ych) obywatelstwo posiada dana osoba, a w przypadku bezpaństwowców - państwo dawnego miejsca zwykłego pobytu (art. 2 lit. n dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/95/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie norm dotyczących kwalifikowania obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako beneficjentów ochrony międzynarodowej, jednolitego statusu uchodźców lub osób kwalifikujących się do otrzymania ochrony uzupełniającej oraz zakresu udzielanej ochrony (wersja przekształcona), Dz.U.UE.L.2011.337.9.
Sąd nie przesądza wyniku sporu co do sposobu rozstrzygnięcia wymiennych wyżej kwestii materialnych dostrzegając jedynie, że ze względu na niewyjaśnienie wskazanych aspektów wydanie decyzji było za przedwczesne, a zaistnienie braków w tym zakresie należy ocenić jako odpowiadające przepisowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., powodując orzeczenie jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło