IV SA/Wa 2031/07

WyrokWSA w Warszawie2008-01-14

Skład orzekający: Otylia Wierzbicka, Grzegorz Czerwiński, Marian Wolanin

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieobecność rolnika podczas kontroli gospodarstwa, spowodowana jego stanem zdrowia i brakiem poinformowania organu o zmianie adresu, może stanowić podstawę do odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania?
Ratio decidendi
Nieobecność rolnika podczas kontroli nie jest automatycznie równoznaczna z uniemożliwieniem jej przeprowadzenia, jeśli kontrola mogła zostać przeprowadzona, a brak obecności rolnika nie uniemożliwił uzyskania niezbędnych informacji. Organy administracji powinny merytorycznie ocenić spełnienie wymogów do przyznania dopłaty, a nie opierać decyzji wyłącznie na nieobecności rolnika, zwłaszcza gdy jego nieobecność nie stanowiła przeszkody do przeprowadzenia kontroli i odnalezienia działek.
Stan faktyczny
Rolnik P. S. złożył wniosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności, wskazując na nieobecność rolnika podczas kontroli w dniu 26 lipca 2006 r. Rolnik odwołał się, tłumacząc swoją nieobecność problemami zdrowotnymi i wyjazdem nad morze. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, uznając, że brak powiadomienia o zmianie adresu skutkuje skutecznym doręczeniem wezwania do kontroli. Rolnik złożył skargę do WSA, podnosząc, że podczas kontroli był obecny jego przedstawiciel.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), asesor WSA Marian Wolanin, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 roku, Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. odmówił przyznania P. S. płatności ONW na 2006 rok. W uzasadnieniu decyzji Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdził, że powodem odmowy było uniemożliwienie przez producenta rolnego przeprowadzenia kontroli w zakresie ONW. Producent rolny mimo powiadomienia go nie uczestniczył w kontroli, która miała miejsce w dniu 26 lipca 2006 roku. Od powyższej decyzji odwołanie złożył P. S. podnosząc zarzut, iż stan jego zdrowia jak również niepełnosprawność wymaga leczenia i częstej zmiany klimatycznej. W związku z zaleceniem lekarzy w celu poprawy swojego zdrowia wyjechał nad morze i przebywał tam przez kilka miesięcy. Ten właśnie fakt był przyczyną jego nieobecności podczas kontroli gospodarstwa. Decyzją z dnia [...] września 2007 roku, Nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] stycznia 2007 roku. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdził, że w dniu 26 lipca 2006 roku w gospodarstwie beneficjenta przeprowadzona została kontrola na miejscu w oparciu o art. 27 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dziennik Urzędowy L 141, 30/04/2004 P. 0018 -0058). Stwierdzono, iż producent rolny pomimo powiadomienia w dniu 26 lipca 2006 roku o zamiarze przeprowadzenia niniejszej kontroli nie stawił się w celu umożliwienia kontroli w zakresie ONW. Do wnioskodawcy wysłano wezwanie w trybie art. 50 § 1 kpa do złożenia Sygn. akt IV SA/Wa 2031/07 Wyjaśnień wraz z pouczeniem, iż niezłożenie wyjaśnień w terminie wskazanym w wezwaniu będzie miało wpływ na przyznanie płatności. W dniu 9 października 2006 roku do Biura Powiatowego wpłynęła informacja wraz z kopią wypisu z rejestru gruntów. W dniu 16 października 2006 roku wpłynęło do Biura Powiatowego oświadczenie P. S. oraz kopia aktu zgonu B. J. S. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ze względu na fakt, iż wnioskodawca pomimo powiadomienia go nie uczestniczył w kontroli na miejscu w zakresie ONW. Zgodnie z art. 23 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. WE nr L 141 z 30.04.2004 r.), nieobecność producenta rolnego podczas kontroli traktowana jest jako uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli, ponieważ większość zobowiązań wynikających z przystąpienia do działania - wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania - można skontrolować jedynie poprzez weryfikację tych wymogów w obrębie siedliska oraz uzyskując w trakcie kontroli odpowiednie oświadczenia od producenta rolnego lub osoby przez niego upoważnionej. P. S. nadał w urzędzie pocztowym w dniu 5 lutego 2007 roku orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wraz z odwołaniem od przedmiotowej decyzji, w którym wyjaśnił swoją nieobecność podczas kontroli na miejscu faktem, iż "stan zdrowia jak również niepełnosprawność wymaga leczenia i częstej zmiany klimatycznej. W związku z zaleceniami lekarskimi, w celu poprawy zdrowia wnioskodawca wyjechał nad morze i przebywał tam przez okres kilku miesięcy". Jednakże zgodnie z art. 41 § 1 kpa w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu. § 2. stanowi natomiast, że w razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowy adres ma skutek prawny. Wnioskodawca jak wynika z odwołania przebywał poza miejscem zamieszkania kilka miesięcy, jednakże nie poinformował o tym fakcie AR i Sygn. akt IV SA/Wa 2031/07 MR. W związku z powyższym powiadomienie o kontroli na miejscu uznać należy za doręczone. Tym samym brak jest podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył P. S. podnosząc zarzut, iż podczas kontroli w dniu 26 lipca 2006 roku uczestniczył upoważniony przez niego sołtys, który udostępnił gospodarstwo do kontroli. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zdaniem Sądu zapadły z naruszeniem art. 23 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE.L.04.141.18). Zgodnie z treścią tego art. 23 ust. 1 wymienionego wyżej rozporządzenia kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Z kolei zgodnie z treścią art. 23 ust. 2 tegoż rozporządzenia wnioski o przyznanie pomocy, których kontrola dotyczy, są odrzucane, jeżeli rolnik lub jego przedstawiciel uniemożliwia przeprowadzenie kontroli na miejscu. Zdaniem Sądu brak jest podstaw do formułowania generalnego stanowiska, tak jak uczyniły to organy administracji, że nieobecność producenta rolnego podczas kontroli traktowana jest automatycznie jako uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli. Z przytoczonych wyżej przepisów nie sposób wyprowadzić takiego wniosku. Odrzucenie wniosku związane jest z uniemożliwieniem przeprowadzenia przez producenta rolnego kontroli. Uniemożliwienie to może przybrać różne formy. Może Sygn. akt IV SA/Wa 2031/07 polegać na czynnym uniemożliwieniu przeprowadzenia kontroli poprzez niewpuszczenie kontrolerów na nieruchomość. Może też polegać na przykład na odmowie udzielenia informacji kontrolerom o położeniu działek, które miałyby być skontrolowane. Uniemożliwienie kontroli może też polegać na nieuczestniczeniu w kontroli w wyniku czego kontrolerzy nie otrzymują istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przyznania dopłaty informacji. Nie ma jednak podstaw, by każdą nieobecność producenta rolnego podczas kontroli traktować jako uniemożliwienie jej przeprowadzenia. W przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, iż nieuczestniczenie skarżącego w kontroli jego gospodarstwa mogło być uznane za uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli. W aktach sprawy znajduje się protokół kontroli, z którego wynika, iż kontrolerzy przeprowadzili kontrolę i nieobecność skarżącego nie stanowiła przeszkody do odnalezienia działek, które miały być poddane kontroli. Z protokołu kontroli nie wynika by kontrolerzy nie uzyskali interesujących ich informacji z powodu nieobecności skarżącego podczas kontroli. Nieobecność skarżącego podczas kontroli jego gospodarstwa nie może być więc podstawą do odmowy przyznania mu dopłaty z tytułu niekorzystnych warunków gospodarowania. W ocenie Sądu organy administracji powinny merytorycznie ocenić, czy skarżący spełnia wymogi do przyznania mu tej dopłaty i w oparciu o tę ocenę wydać rozstrzygnięcie w sprawie przyznania mu dopłat. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło