IV SA/Wa 2033/14
WyrokWSA w Warszawie2015-01-08
Skład orzekający: Anna Szymańska, Katarzyna Golat, Krystyna Napiórkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, wydana z naruszeniem prawa (strona nie brała udziału w postępowaniu), powinna zostać uchylona, jeśli w wyniku wznowienia postępowania zapadłaby wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju jest zgodna z prawem. Mimo stwierdzenia naruszenia prawa w pierwotnej decyzji Wojewody (brak udziału strony w postępowaniu), uchylenie tej decyzji było niemożliwe na podstawie art. 146 § 2 k.p.a., ponieważ w wyniku wznowienia postępowania zapadłaby wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Kwestie wykupu pozostałej części nieruchomości mają charakter cywilnoprawny i wykraczają poza zakres postępowania o ustalenie lokalizacji linii kolejowej.Stan faktyczny
Skarżący J.C. dowiedział się o ostatecznej decyzji Wojewody z dnia 30 stycznia 2013 r. o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, w której postępowaniu nie brał udziału. Po złożeniu wniosku o wznowienie postępowania, Wojewoda stwierdził naruszenie prawa (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) i wznowił postępowanie. Następnie, decyzją z 17 września 2013 r., Wojewoda orzekł o naruszeniu prawa, ale odmówił uchylenia decyzji z uwagi na art. 146 § 2 k.p.a. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając m.in. bezczynność Ministra i brak rozstrzygnięcia kwestii wykupu części jego nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Przesław, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania - oddala skargę -
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2013 r. orzekającą, że ostateczna decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla inwestycji pn. "Przebudowa stacji B. w km 68,900-71,100" w zakresie: układu torowego z robotami ziemnymi i odwodnienia torów, obiektów inżynieryjnych, obiektów drogowych i odwodnienia dróg, urządzeń sterowania ruchem kolejowym, sieci trakcyjnej, sieci i urządzeń elektroenergetycznych, sieci telekomunikacyjnych, sieci sanitarnych i odwodnienia terenu, ekranów akustycznych, ogrodzeń posesji, w ramach zamierzenia: "Zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych na linii kolejowej K. – M. - Granica Państwa, na odcinku B.-T. w km 61,300-80,200", w ramach projektu: "Modernizacja linii kolejowej E30/C-E30 K. – R., etap III", wydana została z naruszeniem prawa, tj. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz odmawiającą jej uchylenia z przyczyny określonej z art. 146 § 2 k.p.a., gdyż w wyniku wznowienia postępowania zapadłaby wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Stan sprawy przedstawia się następująco.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] Wojewoda [...] na wniosek z dnia 24 września 2012 r. P. S.A. w W., ustalił lokalizację linii kolejowej dla przedmiotowej inwestycji, na wymienionych w niej działkach ewidencyjnych usytuowanych w województwie [...], w powiecie [...], w gminie W., w obrębach ewidencyjnych B. i W.
Powyższa decyzja, wobec niewniesienia przez strony odwołania w ustawowym terminie, stała się ostateczna z dniem 18 lutego 2013 r.
W dniu 9 kwietnia 2013 r. do [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. wpłynęło pismo J.C. informujące, że jest właścicielem działki nr [...] w obrębie B. w W., objętej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, w którym to postępowaniu nie brał udziału. Wskazał, że o decyzji dowiedział się z pisma Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w T., informującego o wpisaniu ostrzeżenia w treści księgi wieczystej, założonej dla w/w nieruchomości.
Ponadto w piśmie tym J.C. zwrócił się z propozycją wykupu przez P. S.A. całej działki nr [...].
J.C. w piśmie z dnia 7 maja 2013 r. podtrzymał zarzuty dotyczące braku zgody na podział działki nr [...] i pomniejszenie wskutek tego podziału jej powierzchni o 303 m2. Jednocześnie zwrócił uwagę, że decyzją Wójta Gminy W. z dnia [...] listopada 2012 r. uzyskał dla tej działki warunki zabudowy dla budowy budynku usługowo-handlowego (usługi gastronomiczne) z częścią mieszkalno-motelową. Podniósł, że podział działki uniemożliwia realizację planowanej przez niego inwestycji oraz pozbawia możliwości uzyskiwania w przyszłości przychodów z prowadzenia w tym miejscu działalności gospodarczej. W konsekwencji wniósł o wykup przez P. S.A. całej działki nr [...] w B.
Wojewoda [...] skargę J.C. zakwalifikował jako wniosek o wznowienie postępowania w tej sprawie. Ustalił, że o decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. wnioskodawca dowiedział się w dniu 15 marca 2013 r., a pierwsze pismo w tej sprawie skierował do organu w dniu 8 kwietnia 2013 r., zatem zachował termin miesięczny do złożenia podania o wznowienie. Ponadto zaznaczył, że wskazana przyczyna wznowienia, tj. strona bez własnej winny nie brała udziału w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją, mieści się w kategorii podstaw do wznowienia, wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. Uznając spełnienie przesłanek podmiotowych i przedmiotowych do wznowienia postępowania w sprawie, Wojewoda [...] zastosował dyspozycję art. 149 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. wznowił postępowanie.
Decyzją z dnia [...] września 2013 r. Wojewoda [...] na podstawie art. 151 § 2 k.p.a. w związku z art. 146 § 2 i 145 § 1 pkt 4 k.p.a., orzekł, że ostateczna decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej linii kolejowej wydana została z naruszeniem prawa tj. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz odmówił jej uchylenia z przyczyny określonej w art. 146 § 2 k.p.a., gdyż w wyniku wznowienia postępowania zapadłaby wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Wojewoda stwierdził, że z aktu poświadczenia dziedziczenia z dnia [...] maja 2012 r. wynika, że J.C. nabył w całości spadek po T.C., tym samym stał się właścicielem działki nr [...]. Z informacji uzyskanej od Starosty T. - organu właściwego do prowadzenia ewidencji, zawartej w piśmie z dnia 13 sierpnia 2013 r. wynika, że o zmianie właściciela działki nr [...] Sąd Rejonowy w T. Wydział VI Ksiąg Wieczystych powiadomił w dniu 13 lipca 2013 r., a zmiany organ dokonał w dniu 27 września 2013 r. Wskazał, że P. S.A. do wniosku z dnia 24 września 2012 r. o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla przedmiotowej inwestycji dołączyły wypisy z rejestru gruntów sporządzone na dzień 24 września 2012 r. przez Starostwo Powiatowe w T., w oparciu o które procedowano w sprawie zakończonej wydaną przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej.
Wojewoda podkreślił, że w trybie przepisów ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94 ze zm.), zwaną dalej ustawą o t. k. organ zobligowany był do zawiadamiania o wszczęciu oraz o wydanej decyzji właścicieli lub użytkowników wieczystych objętych wnioskiem na adres wskazany w katastrze nieruchomości. W tej sprawie przekazywana była korespondencja do T.C. jako ujawnionej w ewidencji gruntów właścicielki działki nr [...], która wracała z adnotacją "nie doręczono z powodu śmierci adresata". Organ uznał, że takie doręczenie w świetle przepisów ustawy o t. k. jest skuteczne. Ponadto, Wojewoda [...] stosownie do dyspozycji art. 9o ust. 6 ustawy, o wszczęciu postępowania o wydanie zaskarżonej decyzji oraz zgodnie z dyspozycją art. 9q ust. 2 ustawy, o wydanej decyzji zawiadomił pozostałe strony postępowania w drodze obwieszczeń, które ukazały się: w prasie lokalnej, na tablicy ogłoszeń i stronie internetowej Gminy W., jak również [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...].
Natomiast wydaną w sprawie decyzję doręczono zgodnie z art. 9q ust. 2 ustawy o t. k. jedynie wnioskodawcy.
Wojewoda wyjaśnił, że przepis art. 9q ust. 2 ustawy o t. k. przewiduje trzy różne, niezależne od siebie formy zawiadamiania o wydaniu decyzji, przy czym do każdej z kategorii osób określonych w nim, tj. wnioskodawcy, właścicieli lub użytkowników wieczystych objętych wnioskiem, pozostałych stron postępowania - przypisany jest konkretny sposób zawiadomienia: doręczenie decyzji, doręczenie zawiadomienia o jej wydaniu, zawiadomienie w drodze obwieszczenia we wskazanych urzędach, stronach internetowych i prasie lokalnej. Przepis ten upoważnia do zajęcia stanowiska, iż różnicując sposoby zawiadamiania o wydaniu decyzji wobec konkretnych kategorii osób, ustawodawca uczynił to celowo, a statuując obowiązek doręczenia właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie decyzji, ustawodawca miał na celu zwiększenie stopnia ochrony ich praw. Indywidualne doręczanie zawiadomień o wydanym akcie niewątpliwie zwiększa pewność, że te konkretne podmioty, w prawa których decyzje o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej ingerują najbardziej, gdyż wiążą się one z odjęciem prawa własności lub użytkowania wieczystego nieruchomości w całości lub części, powezmą o tym wiadomość. Stopień ochrony tych praw zostaje zmniejszony w przypadku dokonywania zawiadomień w trybie obwieszczenia.
Wojewoda stwierdził, że J.C. bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla inwestycji pn.: "Przebudowa stacji B. w km 68,900- 71,100". Uznał jednak, iż w wyniku wznowienia tego postępowania zapadłaby wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Wyjaśniając motywy rozstrzygnięcia podał, że stosownie do dyspozycji art. 9o ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym P. S.A. w W. wystąpiły wnioskiem z dnia 24 września 2012 r. o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla przedmiotowej inwestycji. Wniosek został złożony po uzyskaniu określonych w art. 9o ust 1 ww. ustawy, opinii właściwych miejscowo organów ze względu na lokalizację inwestycji lub przedłożono dokumenty potwierdzające wystąpienie o ich uzyskanie, z których wynika, że organy nie wypowiedziały się w ustawowym terminie.
Do wniosku inwestor dołączył wymagane art. 9o ust. 2 rozdziału 2b ustawy o t.k.: mapę w skali 1:500, przedstawiającą istniejące uzbrojenie terenu, proponowany przebieg linii kolejowej, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla planowanych obiektów budowlanych; określenie zmian w dotychczasowym przeznaczeniu, zagospodarowaniu i uzbrojeniu terenu; mapy z projektami podziału nieruchomości. Wniosek zawiera również, wymaganą przepisami odrębnymi, ostateczną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.
O wszczęciu postępowania oraz możliwości zapoznania się z aktami sprawy, złożenia uwag i wniosków w sprawie ustalenia lokalizacji linii kolejowej na przedmiotowym odcinku, Wojewoda [...] zawiadomił strony postępowania zgodnie z wymogami art.9o ust. 6 ustawy o transporcie kolejowym. Podał, że na tym etapie postępowania nie wpłynęły żadne uwagi. Postępowanie zostało zakończone wydaniem decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, którą doręczono wnioskodawcy, a pozostałe strony poinformowano stosownie do dyspozycji art. 9q ust. 2 ustawy.
W konsekwencji powyższego Wojewoda stwierdził, że decyzja ta obarczona jest wadą określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. gdyż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Niemniej jednak uznał, że jej zaistnienie nie powoduje konieczności uchylania decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, gdyż zapadłaby taka sama decyzja z następujących powodów.
Wojewoda podkreślił, że nie jest upoważniony do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, określania wielkości zajętości działek pod inwestycję, ani też do zmiany proponowanych we wniosku rozwiązań, tym samym jest związany zakresem inwestycji określonym we wniosku. P. samodzielnie dokonuje wyboru najbardziej optymalnych rozwiązań lokalizacyjnych i techniczno-wykonawczych inwestycji.
Wskazał, że mając na względzie powyższe, pismem z dnia 1 sierpnia 2013 r. wystąpił do P. S.A. o wypowiedzenie się, czy istniałaby możliwość odstąpienia od stałego zajęcia pod tę inwestycję, części działki nr [...] położonej w obrębie B. W odpowiedzi pismem z dnia 13 sierpnia 2013 r. inwestor poinformował o braku możliwości odstąpienia od podziału tej działki, z uwagi na konieczność zajęcie jej części pod inwestycję. Ponadto wyjaśniono, że sprawa wykupu działki nr [...] jest poddana analizie przez zespół opiniujący, w celu ustalenia czy pozostała część nieruchomości nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele.
Wojewoda podał, że o zastosowaniu art. 9t ust. 2 ustawy, tj. o wykupie pozostałej po podziale nieruchomości, która nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, decyduje wyłącznie P. S. A. i kwestia ta nie ma wpływu na rozstrzygnięcie organu prowadzącego postępowanie wznowieniowe w niniejszej sprawie. Stwierdził, iż stanowisko wnioskodawcy o konieczności dokonania podziału działki nr [...] w B. i przejęcia jej części w związku z przedmiotową inwestycją kolejową powoduje - pomimo zaistniałej wady - niemożliwość zastosowania art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.
Odwołanie od powyższej decyzji Wojewody [...] wniósł J.C.
W tych okolicznościach, po rozpatrzeniu sprawy wskutek odwołania strony, została wydana opisana na wstępie decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lipca 2014 r.
Według Ministra organ I instancji słusznie uznał, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. wydana została z naruszeniem prawa, tj. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jak również zasadnie odmówił jej uchylenia z przyczyny określonej w art. 146 § 2 k.p.a., gdyż w wyniku wznowienia postępowania zapadłaby wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Organ II instancji podzielił stanowisko Wojewody [...] zgodnie z którym organ zezwalający na lokalizację inwestycji w trybie ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym nie jest upoważniony do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, określenia wielkości działek pod inwestycję, ani też do zmiany proponowanych we wniosku rozwiązań, a zatem jest związany zakresem inwestycji, określonym we wniosku. Wskazał, że zgodnie z art. 9o ust. 3 pkt 1 ustawy o t. k. to inwestor samodzielnie decyduje o przebiegu linii kolejowej, jak również samodzielnie określa teren niezbędny dla realizacji inwestycji, dołączając do wniosku mapy przedstawiające przebieg linii rozgraniczających. Inwestor samodzielnie dokonuje wyboru najbardziej korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych i następnie techniczno-wykonawczych inwestycji, mając na uwadze spowodowanie jak najmniejszych uciążliwości dla właścicieli nieruchomości. Minister podkreślił, że organ zezwalający w trybie w/w ustawy na lokalizację inwestycji nie może korygować wniosku i ustalać innego przebiegu linii czy też wprowadzać innego wariantu inwestycji, oceniając racjonalność i słuszność rozwiązań przyjętych przez inwestora.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, Minister Infrastruktury i Rozwoju wskazał, że bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy jest posiadanie przez skarżącego na przedmiotową nieruchomość decyzji o warunkach zabudowy. Zgodnie bowiem z obowiązującym w dacie wydania decyzji Wojewody [...] art. 9ad ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym w sprawach dotyczących lokalizacji linii kolejowych przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym nie stosuje się, z zastrzeżeniem art. 9o ust. 3 pkt 4 lit. g tej ustawy. Zdaniem organu bez znaczenia dla prawidłowości rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie pozostaje również kwestia żądania przez stronę wykupu pozostałej po podziale części nieruchomości, która w jej przekonaniu, nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania. Wskazał, że zgodnie z art. 9t ust. 2 w/w ustawy, jeżeli pozostała część nieruchomości nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, P. S.A. nabywają w drodze umowy, na wniosek właściciela, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa tę część nieruchomości. Zwrócił uwagę, że roszczenie to ma charakter cywilnoprawny i kwestia ta wykracza poza zakres postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji linii kolejowej i z tego też względu niemożliwe jest jej rozstrzygnięcie w postępowaniu wznowieniowym prowadzonym w niniejszej sprawie.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra wniósł J.C.
W uzasadnieniu skargi zarzucił Ministrowi bezczynność, brak przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego, naruszenie interesu prawnego skarżącego oraz przewlekłe prowadzenie postępowania odwoławczego w sprawie decyzji Wojewody [...]. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniósł o:
- uchylenie decyzji Ministra w części dotyczącej uzasadnienia i zobowiązanie Ministra do ponownego rozpatrzenia złożonego przez skarżącego odwołania z zaleceniem sprawdzenia, czy wnioski o załatwienie poszczególnych spraw zostały wykonane przez odpowiednie, podległe Ministrowi jednostki,
- wskazanie organu władnego do rozstrzygania o wykupie pozostałej przy właścicielu działki nr [...], obręb B., gm. W., powstałej w wyniku podziału należącej do skarżącego nieruchomości nr [...] na działki [...] i [...],
- zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego.
Skarżący opisał szczegółowo przebieg postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji Ministra wskazując, że zapadłe rozstrzygnięcia uniemożliwią mu realizację zaplanowanej inwestycji, polegającej na budowie budynku usługowo-handlowego z częścią mieszkalno-motelową, na którą uzyskał decyzję o warunkach zabudowy. Wyjaśnił, że w dniu 9 września 2014 r. otrzymał decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] sierpnia 2014 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, polegającej na budowie jednotorowej linii kablowo-napowietrznej 110kV z traktem - światłowodowym relacji stacja GPZ D. - podstacja PT B., w której w wykazie działek przeznaczonych pod planowaną inwestycję wymieniono należącą do niego działkę o nr ewid. [...].
Skarżący podniósł, że na skutek wydania decyzji przez Wojewodę doszło do podziału należącej do niego działki nr ewid. [...] obręb B., gm. W., na działki [...] i [...], z których przy dotychczasowym właścicielu pozostała jedynie działka oznaczona nr ewid. [...]. Pozostałe działki, tj. [...] oraz [...] zostały zajęte pod planowaną inwestycję, realizowaną na wniosek P. S.A. Skarżący podkreślił, że powierzchnia należącej do niego działki nr ewid. [...] ulegnie dalszemu zmniejszeniu, ponieważ zgodnie z decyzją Wójta Gminy W. planuje się na niej realizację z wniosku P. S.A. kolejnej inwestycji celu publicznego.
Ze względu na znaczące zmniejszenie powierzchni należącej do niego nieruchomości skarżący wyjaśnił, że nie jest zainteresowany dalszym władaniem działką nr ewid. [...] i domaga się jej wykupu na rzecz Skarbu Państwa. Wskazał, iż w decyzji Ministra nie określono, czy wydanie decyzji Wojewody [...] umożliwi mu realizację inwestycji wynikającej z decyzji o warunkach zabudowy. Wątpliwości skarżącego budzi również procedura wykupu działki nr ewid. [...], pomniejszonej dodatkowo na skutek inwestycji realizowanej z wniosku P. S.A. Według skarżącego w/w nieruchomość powinna być traktowana jako nieruchomość nienadająca się do wykorzystania na określony cel. Ze względu na zbieg postępowań zakończonych decyzją Wojewody [...] oraz decyzją Wójta Gminy W., zasadne jest – zdaniem skarżącego - rozpatrzenie jego roszczeń przez jeden podmiot, w ramach jednego postępowania administracyjnego.
Skarżący odniósł się do działań P. S.A., które do dnia wniesionego przez niego odwołania nie złożyły wniosku o dokonanie wpisu w księdze wieczystej, uwzględniającego zmiany wynikające z decyzji Wojewody [...]. Zakwestionował stanowisko Ministra, który w zaskarżonej decyzji ograniczył się do wskazania podmiotów właściwych do przeprowadzenia poszczególnych czynności, odstępując od wdrożenia czynności kontrolnych. Wyjaśnił, że zarówno P. S.A., będące inwestorem przedsięwzięcia polegającego na przebudowie stacji B. w km 68,900-71,100, jak i P. S.A., będąca inwestorem przedsięwzięcia polegającego na budowie jednotorowej linii kablowo-napowietrznej 110kV z traktem światłowodowym relacji stacja GPZ D. - podstacja PT B. – są jego zdaniem podmiotami podległymi i nadzorowanymi przez Ministra, a zatem powinien on kontrolować wydawane przez te podmioty rozstrzygnięcia.
Powyższe w ocenie skarżącego prowadzi do wniosku, że Minister zobowiązany jest do podjęcia działań zmierzających do wskazania podmiotu zobligowanego do wykupu działki nr ewid. [...], stanowiącej własność skarżącego, a rozstrzygnięcie tej kwestii powinno nastąpić w decyzji Ministra. Decyzja nie została zdaniem skarżącego poprzedzona postępowaniem wyjaśniającym, które Minister - jako jednostka sprawująca kontrolę nad P. S.A oraz P. [...] S.A - zobowiązany był przeprowadzić. W ocenie skarżącego, zaniechanie wymienionych działań stanowi naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. i uzasadnia zarzut bezczynności Ministra w przedmiotowej sprawie.
Skarżący ponadto podniósł, że nie otrzymał odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wchodzi więc tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Innymi słowy, sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wynika, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że sąd dokonuje oceny zaskarżonego aktu mając na uwadze wszelkie aspekty sprawy, nie zaś jedynie argumentację podniesioną przez stronę skarżącą. Z kolei w myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ona prawa, a w szczególności nie zawiera wskazanych w skardze wad procesowych, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji, zostały wydane w wyniku wznowienia postępowania postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. Wznowienie postępowania nastąpiło na podstawie art. 145 § 1 ust. 4 k.p.a., gdyż z pisma skarżącego z dnia 8 kwietnia 2013 r. wynikało tylko to, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. Inne podane w tym piśmie okoliczności (zarzuty), nie dawały podstaw do wznowienia postępowania w oparciu o inną przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 1- 8 k.p.a. Wznowienie postępowania jest jednym z trybów nadzwyczajnych umożliwiających wzruszenie decyzji ostatecznej, jednak podstawy wszczęcia tego postępowania zostały ściśle określone w art. 145 § 1 k.p.a. i wykładnia tych przepisów nie może mieć charakteru rozszerzającego.
Zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
Po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy organ administracji publicznej wydaje decyzję, określoną w art. 151 k.p.a.
Zgodnie z art. 151 § 1 k.p.a. po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. organ wydaje decyzję, w której:
1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145 "a", albo
2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145 "a" i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Przepis art. 151 § 2 k.p.a. zawiera jednak zastrzeżenie, że w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Wymienione w art. 146 k.p.a. okoliczności, które stanowią tzw. przesłanki negatywne, uniemożliwiające uchylenie decyzji dotychczasowej mimo wystąpienia przyczyn wznowienia postępowania, to upływ czasu (art. 146 § 1 k.p.a.) oraz stwierdzenie, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2 k.p.a.).
Z przedstawionego unormowania wynika, że po wznowieniu postępowania organ nie może wydać innych decyzji niż określone w art. 151 k.p.a. W zależności natomiast od tego, czy stwierdzi istnienie przyczyn wznowienia czy nie oraz czy stwierdzi występowanie przesłanek negatywnych, wskazanych w art. 146 k.p.a. zobowiązany jest albo odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej, albo uchylić decyzję dotychczasową i wydać nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy albo stwierdzić wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa.
W sprawie niniejszej decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2013 r. wydana została na podstawie art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a. Wskazać należy, że rozstrzygnięcie stwierdzające wydanie ostatecznej decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla inwestycji pn: "Przebudowa stacji B." z naruszeniem prawa z jednoczesnym wskazaniem okoliczności, z powodu których organ nie uchylił tej decyzji, spełnia wymogi określone w art. 151 § 2 k.p.a.
Organ I instancji w toku postępowania wznowieniowego ponownie rozpatrzył wniosek P. S. A. z dnia 24 września 2012 r. o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla inwestycji pn: "Przebudowa stacji B. w km 68,900-71,100" w ramach zamierzenia: "Zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych na linii kolejowej K. – M. - Granica Państwa, na odcinku B.-T. w km 61,300-80,200", w ramach projektu: "Modernizacja linii kolejowej E30/C-E30 K. – R., etap III". Zbadał prawidłowość postępowania przeprowadzonego przez Wojewodę [...] oraz wydanej w jego wyniku decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. Uznał, że przedmiotowy wniosek zawiera elementy wskazane w art. 9o ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym. Wskazał, że do wniosku zostały dołączone wymagane opinie, ostateczna decyzja Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, mapa w skali 1: 500, przedstawiająca istniejące uzbrojenie terenu, proponowany przebieg linii kolejowej, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla planowanych obiektów budowlanych, określenie zmian w dotychczasowym przeznaczeniu, zagospodarowaniu i uzbrojeniu terenu, a także mapy z projektami podziału nieruchomości. Zaznaczył, że stosownie do art. 9o ust. 6 ustawy o transporcie kolejowym Wojewoda [...] dokonał zawiadomienia o wszczęciu postępowania wnioskodawcę, właścicieli oraz użytkowników wieczystych nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie decyzji lokalizacyjnej na adres wskazany w katastrze nieruchomości. Pozostałe strony postępowania zostały poinformowane o jego wszczęciu w drodze obwieszczeń, o umieszczeniu których informacje znajdują się w aktach sprawy.
Organ odwoławczy, mając na względzie przepisy art. 7 i 77 k.p.a. zweryfikował zasadność zarzutów zawartych w odwołaniu skarżącego. Trafnie wskazał, że organ orzekający w zakresie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej nie jest uprawniony do kwestionowania dokumentacji podziałowej. W związku z zarzutem braku możliwości zrealizowania na zmniejszonej powierzchni nieruchomości skarżącego budynku usługowo-handlowego z częścią mieszkalno-motelową, dla której to inwestycji uzyskał w dniu [...] listopada 2012 r. decyzję o warunkach zabudowy dla całej działki nr [...], organ odwoławczy w sposób wyczerpujący wyjaśnił, że niemożliwe jest rozstrzygnięcie tej kwestii w niniejszym postępowaniu wznowieniowym. Wskazał, że zgodnie z art. 9t ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji ostatecznej, jeżeli przejęta została część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, P. S.A. nabywają, w drodze umowy, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa tę część nieruchomości. Jednocześnie organ słusznie zwrócił uwagę, że żądanie właściciela w tym zakresie ma charakter roszczenia cywilnoprawnego i w związku z tym wykracza poza zakres postępowania o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej. Prawidłowo Minister wywiódł, że skoro nabycie na rzecz Skarbu Państwa pozostałej części nieruchomości z powodu jej nieprzydatności do dalszego użytkowania następuje w drodze umowy, to nie może być przedmiotem rozstrzygnięcia w decyzji.
Za prawidłowe należy uznać także stanowisko Ministra, że postępowanie prowadzone w sprawie przedmiotowej inwestycji oraz postępowanie prowadzone przez
Wójta Gminy W., który decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego, polegającą na budowie jednotorowej linii kablowo-napowietrznej 110kV z traktem - światłowodowym relacji stacja GPZ D. - podstacja PT B., w której w wykazie działek przeznaczonych pod planowaną inwestycję wymieniono należącą do skarżącego działkę o nr ewid. [...], stanowią dwa odrębne postępowania, toczące się w oparciu o inne przepisy i przed innymi organami, a wydane w nich decyzje podlegają samodzielnemu zaskarżeniu.
Nieuprawniony jest również zarzut braku informacji z Sądu Rejonowego w T. co do wykreślenia ostrzeżenia z księgi wieczystej, bowiem Minister nie jest władny do kontroli działania sądów powszechnych.
Za chybiony należy również uznać zarzut, że Minister nie określił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji skutków prawnych decyzji Wojewody [...] dla osób, które posiadały decyzje o ustaleniu warunków zabudowy. Zauważyć należy, że Minister wyjaśnił, że na dzień wydania decyzji Wojewody [...] obowiązywał przepis art. 9ad ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym zgodnie z którym w sprawach dotyczących lokalizacji linii kolejowych przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym nie stosuje się i w konsekwencji stwierdził, że bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy jest posiadanie przez skarżącego na przedmiotową nieruchomość decyzji o warunkach zabudowy.
W ocenie Sądu Minister nie uchybił zasadzie ponownego rozpatrzenia sprawy, mianowicie rozpoznał sprawę na nowo, jak również odniósł się do zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą. Decyzja spełnia wymogi formalne wynikające z art. 107 § 1 i 3 k.p.a., a jej uzasadnienie jest zgodne z zasadą wyrażoną w art. 11 k.p.a.
Nadmienić należy, że skarga w zakresie bezczynności Ministra i przewlekłego prowadzenia postępowania została rozpoznana odrębnie, w sprawach: sygn. akt IV SAB/Wa 212/2014 i sygn. akt IV SAB/Wa 213/2014.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło