IV SA/Wa 2034/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędzia WSA Marian Wolanin, Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2009 r. sprawy ze skargi A. S. i M. P. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania. - oddala skargę - Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2008 r., nr [...], Wojewoda [...] uchylił postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] zawieszające, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, postępowanie w sprawie o zameldowanie na pobyt stały A.W. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] sierpnia 2008 r. Prezydent W. wskazał na następujące okoliczności sprawy: Nieruchomość położna przy ul [...] w W. stanowi współwłasność A.S. i M.P. Postępowanie w sprawie zameldowania wszczęto na wniosek A.W., będącej córką S.B. - najemcy lokalu stanowiącego część składową ww. nieruchomości. W opinii współwłaścicieli najemca bezprawnie (bez zgody właścicieli) podnajęła lokal swojej córce. W związku z wszczęciem postępowań w sprawie wymeldowania S.B. i zameldowania A.W. strona zaczęła stwarzać pozory zamieszkiwania w ww. lokalu. W związku z powyższym współwłaściciele nieruchomości wnieśli do Sądu Rejonowego dla W. pozew przeciwko S.B. o eksmisję wraz ze wszystkimi osobami zamieszkującymi w przedmiotowym lokalu. Wobec tego, organ I instancji zawiesił postępowanie w sprawie, mając na uwadze treść art. 97 § 1 pkt 4 kpa, który stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozpatrzenia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Rozpatrując sprawę w wyniku złożonego zażalenia, postanowieniem z dnia [...] października 2008 r., Wojewoda [...] uchylił ww. postanowienie o zawieszeniu postępowania i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że ewidencja ludności służy rejestracji danych o miejscu rzeczywistego pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. Zameldowanie w lokalu jest czynnością materialno-techniczną potwierdzająca stan faktyczny, a nie formą kontroli legalności zamieszkania i pobytu. Do wydania decyzji o zameldowaniu osoby na pobyt stały wymagane jest wyłącznie spełnienie przesłanki określonej w art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych tzn. faktycznego zamieszkiwania w lokalu, w którym osoba chce dokonać zameldowania. W związku z tym uzależnienie wydania decyzji o zameldowaniu od uprzedniego rozstrzygnięcia kwestii eksmisji było nieprawidłowe. Na postanowienie Wojewody skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli A.S. i M.P. – właściciele nieruchomości, której przedmiotowy lokal stanowi część składową. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że A.W. przebywa w lokalu bez ich zgody. Obecnie toczy się postępowanie przed Sądem Rejonowym o eksmisję S.B. – najemcy lokalu, która użyczyła lokal. Ponieważ kodeks postępowania administracyjnego stanowi, że organ zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozpatrzenia zagadnienia wstępnego, to zdaniem skarżących w niniejszej sprawie do czasu zakończenia sprawy prawomocnym wyrokiem sądy cywilnego postępowanie przed organem powinno być zawieszone. W odpowiedzi na skargę organ powtórzył argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przedmiotem postępowania sądowego w rozpoznawanej sprawie było ustalenie, czy organ odwoławczy słusznie uznał, iż rozstrzygnięcie przez sąd powszechny wniesionego przez skarżących powództwa o eksmisję nie stanowi zagadnienia wstępnego w postępowaniu w sprawie zameldowania na pobyt stały, skutkującego koniecznością zawieszenia powyższego postępowania na podstawie art. 97 § 1pkt. 4 kpa. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa, organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, iż bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego (wstępnego) przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 września 2001 r., sygn. akt I SA 2314/2000, publ. Lex Polonica). Przez zagadnienie wstępne należy rozumieć zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej, i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, ale inny organ lub sąd, i rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ administracji (por. W. Dawidowicz: Zarys procesu administracyjnego, Warszawa 1989, s. 127-128). Treść rozstrzygnięcia innego organu lub sądu, do którego kompetencji należy wydanie takiego rozstrzygnięcia, jest zatem koniecznym elementem podstawy rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji przez organ administracji wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lipca 1992 r., III SA 1041/92, publ. Lex Polonica). W niniejszej sprawie, przedmiotem postępowania przed organami meldunkowymi było zameldowania na pobyt stały A.W. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. w oparciu o art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U z 2001 r. nr 87, poz. 960 z późn. zm.). Obowiązek meldunkowy, obejmujący zameldowanie i wymeldowanie się z pobytu stałego lub czasowego, wynika wprost z przepisów prawa (art. 5, 8, 10, 15 ustawy) i nie wymaga konkretyzacji w decyzjach administracyjnych. Wykonanie tego obowiązku polega na zgłoszeniu wymaganych do zameldowania i wymeldowania danych właściwemu organowi administracji państwowej, który dokonuje stosownego aktu rejestracji - czynności materialno-technicznej, rodzącej skutki prawne. Zameldowanie rodzi domniemanie faktyczne istnienia uprawnienia do przebywania w lokalu, jak również stanowi potwierdzenie samego w nim zamieszkania. Jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania zgodnie z art. 47 ust. 2 cyt. ustawy, rozstrzyga organ meldunkowy. Zakwestionowanie istnienia przesłanek zameldowania prowadzi zaś do obalenia powyższego domniemania. Powołany powyżej przepis art. 47 ust. 2 cyt. ustawy upoważnia zatem organ prowadzący ewidencję ludności nie tylko do rozstrzygania o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania w sytuacji, gdy dane zawarte w zgłoszeniu osoby wykonującej obowiązek meldunkowy budzą wątpliwości, ale także do prowadzenia postępowania w sprawach o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania, zatem ustalania, czy w dacie jej dokonania osoba, której obowiązek meldunkowy dotyczył, spełniała warunki określone ustawie. Zgodnie zaś ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych, dla zameldowania na pobyt stały lub czasowy trwający ponad dwa miesiące niezbędne jest faktyczne zamieszkiwanie w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Organy administracji publicznej orzekające w sprawie o zameldowanie zobowiązane są zatem do ustalenia, czy w dacie dokonania czynności zameldowania przez określoną osobę na pobyt czasowy lub stały, osoba ta faktycznie przebywała w spornym lokalu z zamiarem pobytu na deklarowany czas. Rozstrzygnięcie organu winno zatem odnosić się jedynie do stanu faktycznego jaki istniał w dacie zameldowania. W ocenie Sądu kwestia rozstrzygnięcia powództwa o eksmisję przez sąd powszechny, nie stanowi, wobec powyższych rozważań, zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1pkt 4 kpa, skutkującego koniecznością zawieszenia postępowania w sprawie o zameldowanie. Należy także zauważyć, że przedmiotem postępowania toczącego się przed sądem cywilnym z powództwa skarżących jest eksmisja S.B. nie zaś jej córki A.W. – tym bardziej więc rozstrzygnięcie tej sprawy nie może stanowić zagadnienia wstępnego dla zameldowania jej w przedmiotowym lokalu. Słusznie zatem organ odwoławczy uznał że, sposób rozstrzygnięcia tej sprawy przez sąd powszechny nie będzie miał wpływu na ocenę tego, czy istnieją przesłanki zameldowania A.W. w przedmiotowym lokalu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji