IV SA/Wa 2035/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Łukasz Krzycki po rozpoznaniu w dniu 14 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie z wniosku M. G. o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi powiatowej postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia skargi. M. G. pismem nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 28 września 2007 r. złożył skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2007 r. w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi powiatowej. W skardze wnioskodawca wniósł o uznanie skargi za wniesioną w terminie wskazując, iż zaskarżonej decyzji nie otrzymał, a zapoznał się z jej treścią u brata dopiero w dniu poprzedzającym sporządzenie skargi. Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do złożenia skargi wskazując, iż skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu do wniesienia skargi w niniejszej sprawie, nastąpiło z przyczyn przez niego niezawinionych. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 20 marca 2008 r., sygn. akt II OZ 240/08 uchylił powyższe postanowienie Sądu. W uzasadnieniu podkreślił, iż w niniejszej sprawie zachodzi uzasadniona wątpliwość, czy doręczenie zaskarżonej decyzji spełniło wszystkie warunki, aby mogło być uznane za skuteczne. Jako niezbędne dla rozstrzygnięcia, czy skarga została wniesiona w terminie, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał ustalenie przez sąd pierwszej instancji kim była osoba, która odebrała przesyłkę adresowana do skarżącego i czy można było ją uznać za dorosłego domownika. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie po ponownym rozpoznaniu sprawy, postanowieniem z dnia 3 czerwca 2008 r. przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi wskazując, iż z oświadczenia skarżącego, zawartego w piśmie z dnia 14 maja 2008 r. wynika, że nie jest mu znana osoba "E. G.", którym to podpisem sygnowano zwrotne potwierdzenie odbioru zaskarżonej decyzji, przesłane do skarżącego na adres w Belgii, co oznaczało, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2007 r. nie została skarżącemu skutecznie doręczona. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu zażalenia Prezydenta Miasta S., postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2008 r. uchylił powyższe postanowienie podnosząc, iż rozpoznanie przedmiotowego wniosku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nastąpiło bez uwzględnienia wiążących go wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w postanowieniu z dnia 20 marca 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 2035/07 czym naruszono treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa". W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 31 marca 2009 r. przywrócił M. G. termin do złożenia skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2007 r. uznając, iż doręczenie zaskarżonej decyzji było nieskuteczne, wskazując ponadto, iż wątpliwości nie dające się wyjaśnić w sposób jednoznaczny tłumaczy się na korzyść strony. Po rozpoznaniu zażalenia Prezydenta Miasta S. na powyższe postanowienie, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 czerwca 2009 r. uchylił zaskarżone postanowienie podnosząc, iż doręczanie korespondencji w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez polski organ administracyjny odbywa się w oparciu o art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 Nr 98 poz. 1071 tj. ze zm.), zwanej dalej "kpa", a nie według przepisów prawa belgijskiego, naruszenie których wskazywał M. G. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje dalej, iż ogólna zasada obciążająca organ administracyjny obowiązkiem zgromadzenia materiału dowodowego (zapisana w art. 7 i art. 77 kpa), przy ocenie skuteczności doręczenia stronie decyzji doznaje ograniczenia, gdyż zastępcze formy doręczania pism (art. 43 i art. 44 kpa) rodzą domniemanie prawne, iż pismo zostało doręczone adresatowi. Domniemanie to może zostać obalone, zaś ciężar obalenie tegoż spoczywa na stronie. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż w niniejszej sprawie domniemanie prawidłowości doręczenia pisma stronie nie zostało obalone przez M. G. Z załączonego do akt potwierdzenia odbioru wynika, iż doręczenia dokonano do rąk "E. G.", przy czym wnioskodawca nie wskazuje by była to osoba niepełnoletnia. M. G. podnosi, że jest to osoba mu nieznana, jednakże w świetle przedłożonych dokumentów przez wnoszącego zażalenie Prezydenta Miasta S. twierdzenie powyższe jest niewiarygodne. W piśmie procesowym z dnia 13 lipca 2009 r. M. G. wskazuje, iż w niniejszej sprawie dokonano nieprawidłowego doręczenia zastępczego. Wyjaśnia, iż w Belgii w razie doręczenia zastępczego winna zostać wpisana na potwierdzeniu odbioru godzina, data, imię i nazwisko pełnomocnika, numer pełnomocnictwa, numer dowodu tożsamości pełnomocnika. Skoro więc doręczyciel nie wpisał pełnego sygn. akt IV SA/Wa 2035/07 imienia i nazwiska odbiorcy przesyłki i nie zamieścił na potwierdzeniu doręczenia numeru dowodu tożsamości oraz numeru upoważnienia to zdaniem Wnioskodawcy dowodzi to, iż przesyłka nie została odebrana przez osobę upoważnioną, nawet jeśli to miał być pełnoletni członek rodziny wnioskodawcy. M. G. wyjaśnia, iż nigdy nie twierdził, że nie wie kim może być osoba nosząca imię rozpoczynające się na literę "E" lecz, że nieznana jest mu osoba "E.G." jaka rzekomo podpisała się na potwierdzeniu odbioru przesyłki listowej lub, że nie wie kim jest osoba "E. G.". Brak ustalenia kim jest "E. G." obciąża wyłącznie Wojewodę [...], gdyż dokonał on reklamacji usługi pocztowej dopiero po 17 miesiącach od dnia jej nadania, skutkiem czego nie mogła być ona rozpatrzona przez Pocztę Belgijską. Wnioskodawca argumentuje, iż jego żona E. nie mogła podpisać się na potwierdzeniu odbioru, gdyż nie miała upoważnienia do odbioru przesyłek wystawionego przez męża. Żona skarżącego, posiadająca obywatelstwo belgijskie od ponad 20 lat, zgodnie z prawem belgijskim stanowiącym, iż każdy obywatel posługuje się swoim nazwiskiem rodowym, używa nazwiska rodowego B., o czym min.: świadczą jej dokumenty tożsamości. E. B. nie posiada żadnego dokumentu belgijskiego na nazwisko G., zaś gdyby posłużyła się paszportem polskim to tym bardziej doręczyciel belgijski zażądałby okazania stosownego upoważnienia, które zostałoby odnotowane w dokumentach pocztowych wraz z numerem dokumentu tożsamości - paszportu. Żona wnioskodawcy oświadczyła, iż nie odbiera nigdy poleconej korespondencji przychodzącej z Belgii i z zagranicy adresowanej do jej męża, w szczególności nie odebrała decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2007 r. M. G. zauważa, iż wyjechał wraz z rodziną na wakacje poza granice Belgii dnia 14 lipca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi nie jest zasadny. Zgodnie z art. 86 § 1 ppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie przy tym do art. 87 § 1 i 2 ppsa, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, sygn. akt IV SA/Wa 2035/07 w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Stosownie do art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie (por. np. S. Hanausek (w:) W. Siedlecki (red.), System prawa procesowego cywilnego. Zaskarżanie orzeczeń sądowych, Ossolineum 1986, s. 318). Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność) zostało uznane za błędne. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 17 czerwca 2009 r., sygn. akt II OZ 511/09 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż doręczenia korespondencji w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez polski organ administracyjny odbywa się w oparciu o art. 43 kpa, a nie przepisy prawa belgijskiego. Z uwagi na treść art. 153 ppsa Sąd ponownie orzekający w niniejszej sprawie, związany jest oceną prawną dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie z art. 43 kpa w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Wskazać należy, iż M. G. wraz z małżonką wyjechał z Polski do Belgii w latach 80 ubiegłego wieku. Żona wnioskodawcy z domu B., po zawarciu małżeństwa przyjęła nazwisko G. (dowód - skrócony odpis aktu małżeństwa - k. 254). Przed wyjazdem z Polski małżonka wnioskodawcy w 1982 r. wymeldowała się z miejsca stałego zameldowania w kraju. Wymeldowania dokonano na nazwisko E. G. Wnioskodawca do dnia dzisiejszego pozostaje w związku małżeńskim z E. G. z domu B. i zamieszkują wspólnie w Belgii. Sąd dokonując analizy pokwitowania odbioru przesyłki na którym widnieje wpis "E. G.", posługując się zasadami logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego uznał, iż odbioru przesyłki dokonała żona wnioskodawcy E. G. z domu B. Zrodziło to domniemanie prawne, że przesyłka sygn. akt IV SA/Wa 2035/07 została doręczona adresatowi. M. G. nie podjął próby obalenia tegoż domniemania. Wnioskodawca twierdził jedynie, iż nieznana jest mu osoba "E.G." ewentualnie nie wie kim jest osoba "E. G.", którym to twierdzeniom Sąd nie dał wiary. Wnioskodawca od początku miał wiedzę iż "E. G." to dane pozwalające zidentyfikować jego małżonkę, nadto będąc świadom, iż wiadomości w tym zakresie nie posiada organ administracji nie przekazał tej wiedzy organowi, zaś jego tłumaczenia spowodowały jedynie wydłużenie postępowania w przedmiocie niniejszego wniosku. Słusznie zauważa Prezydent Miasta S., iż skoro korespondencję wysłano na adres wskazany w odwołaniu od decyzji I instancji przez wnioskodawcę jako adres do doręczeń (Rue de Grace 30, 4460 Grace - Hollogne Belgia), i przesyłka ta jest w tym miejscu odbierana, nadto na potwierdzeniu widnieje podpis "E. G." - wnioskodawca winien wskazać kto z nim zamieszkuje w jego domu, kto jest tam zameldowany, ewentualnie jeśli rzeczywiście wnioskodawcy wraz z małżonką nie było wtedy w domu - kto był uprawniony do wstępu do mieszkania. Wnioskodawca nie złożył oświadczenia w tym zakresie, skutkiem czego należy przyjąć, iż żadne osoby postronne nie miały dostępu do jego mieszkania. Skoro nie wskazano osób mających dostęp do mieszkania wnioskodawcy, a jego żona posługiwała się w Polsce nazwiskiem G., zrodziło się domniemanie, iż to ona odebrała przesyłkę, które to nie zostało skutecznie obalone przez wnioskodawcę. Wnioskodawca nie przedstawił ponadto żadnego dowodu na wykazanie, iż w dniu odbioru przesyłki, jego małżonka nie była w mieszkaniu i w związku z tym nie mogła potwierdzić odbioru przesyłki, gdyż była w tym czasie z mężem na wakacjach. W związku z powyższym należało przyjąć, iż podczas nieobecności adresata przesyłkę odebrał dnia 17 lipca 2007 r. dorosły domownik, a zatem została ona skutecznie doręczona wedle art. 43 kpa. Reasumując stwierdzić należy, iż termin na złożenie skargi wynosi 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji (art. 53 § 1 ppsa) i upłynął w dniu 16 sierpnia 2007 r. Wnioskodawca nie wykazał, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W szczególności nie uprawdopodobnił, iż w okresie pomiędzy doręczeniem zaskarżonej decyzji na jego adres (17 lipca 2007 r.), a dniem złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi (28 września 2007 r.) zaszły jakiekolwiek zdarzenia o charakterze nadzwyczajnym, w następstwie których zaskarżona decyzja nie została mu doręczona. Wyjaśnienia wnioskodawcy od początku zmierzały jedynie do zakwestionowania prawidłowości doręczenia decyzji Wojewody [...]. sygn. akt IV SA/Wa 2035/07 Gołosłowne tłumaczenie, iż w okresie lipca i sierpnia wnioskodawcy ani jego żony nie było pod belgijskim adresem zamieszkania nie jest wiarygodne w świetle istniejącego podpisu na potwierdzeniu odbioru przesyłki. Zaś podjęcie przesyłki adresowanej do strony postępowania przez dorosłego domownika i złożenie podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oznacza podjęcie się przez niego oddania korespondencji adresatowi. Wnioskodawca nie próbował nawet wykazać, iż żona nie podjęła się próby przekazania mu przesyłki. Zaś twierdzenie, iż żona odbierając przesyłkę nie mogła podpisać się nazwiskiem męża, które w świetle prawa polskiego dalej nosi, jest zdaniem Sądu niewiarygodne. Odnosząc się do twierdzeń wnioskodawcy, iż w świetle zasad doręczania przesyłek przez pocztę belgijską doręczenie listu jego żonie nie było możliwe gdyż nie dysponowała ona pełnomocnictwem i według dokumentów jakimi posługiwała się w Belgii nosiła inne nazwisko (B.) należy wskazać, iż M. G. ze swej strony nie wskazał na podjęcie jakichkolwiek działań w celu wyjaśnienia kwestii doręczenia przesyłki (np. wystąpienie do Poczty Belgijskiej), co uwiarygodniałoby jego zainteresowanie ujawnieniem okoliczności związanych z tym faktem. W oparciu o okoliczności sprawy (w szczególności zbieżności na zwrotnym potwierdzeniem odbioru inicjału imienia oraz nazwiska z danymi personalnymi żony wnioskodawcy) za niewiarygodne uznał Sąd wyjaśnienia E. G., iż nigdy nie podejmuje przesyłek adresowanych do męża. Wobec uzasadnionego domniemania, iż skarżący został poinformowany o podjęciu przesyłki przez dorosłego domownika, brak jest przesłanek do przyjęcia, iż skarżący nie otrzymał decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2007 r., że nie z własnej winy nie mógł się zapoznać z jej treścią, oraz iż uchybienia terminu do złożenia skargi dokonano bez winy skarżącego. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 86 § 1 ppsa orzeczono jak w sentencji postanowienia.