IV SA/Wa 2036/07
WyrokWSA w Warszawie2007-12-06
Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Grzegorz Czerwiński, Aneta Opyrchał
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając decyzję o przejęciu gospodarstwa rolnego na własność Państwa za rentę, prawidłowo ustalił, że poprzedni właściciele nie posiadali tytułu własności do części nieruchomości, co skutkowało umorzeniem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w tym zakresie?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję w części dotyczącej umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego. Uzasadnił to naruszeniem przez organ administracji art. 153 PPSA, polegającym na zignorowaniu wiążącej oceny prawnej wyrażonej w poprzednim wyroku WSA, który stwierdził, że skarżący jako następcy prawni poprzednich właścicieli posiadają interes prawny w sprawie, nawet jeśli nie odnaleziono tytułów własności do części nieruchomości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która w części uchyliła decyzję o przejęciu gospodarstwa rolnego, a w innej części umorzyła postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu nieruchomości położonych we wsiach S. i Ł. Skarżący, jako następcy prawni pierwotnych właścicieli, kwestionowali umorzenie postępowania, argumentując, że posiadają interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności decyzji w całości. Minister oparł się na braku tytułów własności do nieruchomości w S. i Ł., co skarżący uznali za błędne ustalenie.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w części dotyczącej punktu II oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia (...) września 2006 roku w części dotyczącej punktu II. Zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżących kwotę 700 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Asesor WSA Aneta Opyrchał, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2007 roku sprawy ze skargi M. M., Z. P., T. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) lipca 2007 r. nr (...) w przedmiocie przejęcia na własność Państwa gospodarstwa rolnego za rentę 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej punktu II. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia (...) września 2006 roku w części dotyczącej punktu II.; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżących: M. M., Z. P., T. M. kwotę 700 (siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Naczelnik Gminy Ż. decyzją z dnia (...) kwietnia 1979 r. przejął z urzędu na własność Skarbu Państwa gospodarstwo rolne bez zabudowań o pow. (...) ha, położone we wsiach: S., Ł. i Ś., w tym grunty o powierzchni (...) ha, objęte aktem własności ziemi z dnia (...) maja 1975 r., wydanym na rzecz J. i A. M. Podstawę prawną przejęcia stanowił art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz.U. nr 21, poz. 118) oraz art. 77 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 października 1997 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz.U. nr 32, poz. 140).
Wojewoda Piotrkowski decyzją z dnia (...) czerwca 1979 r., o rozpatrzeniu odwołania J. M., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpatrzeniu wniosku Z. P. oraz M. M. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego, stanowiącego własność ich prawnych poprzedników, decyzją z dnia (...) września 2006 r. : w punkcie pierwszym - na podstawie art. 156 § 2 i art. 158 § 2 Kpa - stwierdził, że decyzja Wojewody Piotrkowskiego z dnia (...) czerwca 1979 r. jak i utrzymana nią w mocy decyzja Naczelnika Gminy Ż. z dnia (...) kwietnia 1979 r. w części dotyczącej przejęcia na własność Państwa gospodarstwa rolnego o powierzchni (...) ha, położonego we wsi Ś. w województwie łódzkim wydane zostały z naruszeniem prawa, lecz z uwagi na to, iż nastąpiły nieodwracalne skutki prawne nie stwierdził ich nieważności; zaś w punkcie drugim - na podstawie art. 105 Kpa - umorzył postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności wyżej wymienionych decyzji w części dot. przejęcia na własność Państwa nieruchomości położonych we wsiach S. o powierzchni (...) ha i Ł. o powierzchni (...) ha.
Z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wystąpili Z. P. i M. M., podnosząc, iż w przedmiotowej sprawie powinna zostać wydana decyzja stwierdzająca nieważność zaskarżonych decyzji Wojewody Piotrkowskiego oraz Naczelnika Gminy Ż. w całości, a nie w odniesieniu jedynie nieruchomości położonej w miejscowości Ś.
W wyniku rozpoznania wyżej wymienionego wniosku Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia (...) lipca 2007 r. - na podstawie art. 127 § 3 Kpa - w punkcie pierwszym uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej punktu pierwszego i stwierdził nieważność decyzji Wojewody Piotrkowskiego z dnia (...) czerwca 1979 r. utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Gminy Ż. z dnia (...) kwietnia 1979 r. w części dotyczącej przejęcia na własność Państwa nieruchomości położonej we wsi Ś., stanowiącej byłą własność J. i A. M., obejmującej działki ewidencyjne.: nr (...) o łącznej pow. (...) ha; w punkcie drugim utrzymał w mocy decyzję z dnia (...) września 2006 r. w części w dotyczącej punktu drugiego.
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz.U. Nr 21, poz. 118) gospodarstwo rolne mogło być przejęte na własność Państwa za rentę z urzędu, wówczas gdy wykazywało niski poziom produkcji rolnej, a rolnik osiągnął wiek emerytalny (60 lat mężczyzna, 55 lat kobieta) lub zaliczony został do jednej z grup inwalidów. W myśl natomiast § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r. w sprawie zaliczania gospodarstw rolnych do kategorii wykazujących niski poziom produkcji w skutek zaniedbania i w sprawie ustalenia wysokości nakładów niezbędnych do przywrócenia żyzności gruntów (Dz.U. Nr 11, poz. 58), za gospodarstwo rolne wykazujące niski poziom produkcji w skutek zaniedbania, można było uznać takie gospodarstwo w którym w ciągu ostatnich trzech lat przed przejęciem nie wszystkie grunty orne były rolniczo wykorzystane lub plony czterech zbóż i ziemniaków były niższe co najmniej o 1/3 od przeciętnych plonów osiąganych w danej wsi na podobnych glebach, a przy tym obsada inwentarza była niższa niż 0,4 sztuki przeliczeniowej na 1 ha. Z przepisu § 2 tego rozporządzenia wynika ponadto, iż
przed przejęciem gospodarstwa na własność Państwa musiał być złożony odpowiedni wniosek do właściwego organu rolnego. Organ ten musiał powołać zespół 3 specjalistów w celu przeprowadzenia lustracji gospodarstwa przy udziale m.in. przedstawiciela miejscowego kółka rolniczego, agronoma, zootechnika i sołtysa. O złożeniu przedmiotowego wniosku i terminie lustracji należało zawiadomić właścicieli gospodarstwa. Po lustracji zespół specjalistów sporządzał protokół, który stanowił podstawę do rozpatrzenia wniosku o zaliczenie gospodarstwa do wykazujących niski poziom produkcji oraz do przejęcia tego gospodarstwa z urzędu na rzecz Skarbu Państwa.
Organ wskazał, że ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu z przeprowadzenia lustracji przedmiotowego gospodarstwa z dnia (...) kwietnia 1979 r. wynika, iż wszystkie grunty stanowiące własność J. i A. M. były rolniczo wykorzystywane. Nie spełniona więc została pierwsza przesłanka z § 1.1 pkt 1) rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r. Organ podniósł, że nie spełniona została w całości również druga przesłanka - o której stanowił § 1.1 pkt 2) wyżej wymienionego rozporządzenia. Wobec powyższego Minister stwierdził, iż gospodarstwo stanowiące własność J. i A. M. nie mogło być uznane za wykazujące niski poziom produkcji rolnej. Ponadto przy sporządzaniu protokołu z lustracji gospodarstwa nie spełnione zostały warunki, o których stanowił § 2.2 rozporządzenia z dnia 26 marca 1968 r. bowiem z protokołu z lustracji przedmiotowego gospodarstwa rolnego wynika, iż podpisany on został jedynie przez dwie osoby : Kierownika Gminnej Służby Rolnej oraz referenta ds. gospodarki ziemią, co ewidentnie wskazuje na rażące naruszenie przepisów prawa.
Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, iż J. i A. M. dysponowali tytułem własności jedynie do nieruchomości o powierzchni (...) ha, położonej w miejscowości Ś. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki o numerach : (...). Potwierdza to znajdujący się w aktach sprawy Akt własności ziemi z dnia (...) maja 1975 r. Organ stwierdził natomiast, że zarówno z akt sprawy, treści decyzji z dnia (...) kwietnia 1979 r. Naczelnika Gminy Ż. oraz oświadczenia wnioskodawców o nieodnalezieniu przez nich zaginionych aktów własności pozostałych nieruchomości położonych we wsi S. oraz Ł. wynika, że J. i A.
M. nie mieli tytułów własności do nieruchomości położonych we wsiach S. o pow. (...) ha i Ł. o powierzchni (...) ha. Ponieważ, zdaniem organu, J. i A. M. nie byli właścicielami wyżej wymienionych nieruchomości to ich następcy prawni nie mają interesu prawnego do żądania stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Piotrkowskiego z dnia (...) czerwca 1979 r. i decyzji Naczelnika Gminy Ż. z dnia (...) kwietnia 1979 r. w zakresie dotyczącym tych nieruchomości a zatem postępowanie w sprawie badania legalności decyzji Wojewody Piotrkowskiego oraz decyzji Naczelnika Gminy Ż. należało umorzyć.
Organ podzielił natomiast stanowisko wnioskodawców, iż w przedmiotowej sprawie powinna zostać wydana decyzja stwierdzająca nieważność zaskarżonych decyzji Wojewody Piotrowskiego oraz Naczelnika Gminy Ż. w części w jakiej dotyczącą gospodarstwa położonego we wsi Ś., gdyż w sprawie nie zaistniały nieodwracalne skutki prawne. Wskazał, że z pisma Starostwa Powiatowego w T. z dnia (...) kwietnia 2006 r. wynika, iż działki nr (...) położone we wsi Ś. objęte zostały w 1979 r. scaleniem gruntów i weszły w skład nowo utworzonych działek o następujących numerach: (...). Działki te przeszły na nowych właścicieli w wyniku sprzedaży aktami notarialnymi sporządzonymi w 1997, 2001 i 2003 roku oraz na podstawie decyzji Wójta Gminy Ż. z dnia (...) października 1991 r. oraz decyzji Starosty Powiatowego w T. z dnia (...) marca 2000 r. Z akt sprawy wynika natomiast, że postępowanie administracyjne dotyczące badania legalności decyzji Wojewody Piotrkowskiego z dnia (...) czerwca 1979 r. toczy się na drodze administracyjnej od 1992 roku, a zatem wyżej wymienione akty notarialne spisane zostały podczas trwania postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Piotrkowskiego. Powołując się na uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego organ uznał, że w przedmiotowej sprawie nie nastąpiły nieodwracalne skutki prawne uniemożliwiające stwierdzenie nieważności, we wskazanym wyżej zakresie, decyzji Wojewody Piotrkowskiego z dnia (...) czerwca 1979 r. oraz decyzji Naczelnika Gminy Ż. z dnia (...) kwietnia 1979 r.
Skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) lipca 2007 r. wnieśli Z.P., M.M. i T. M., żądając uchylenia punktu drugiego zaskarżonej decyzji wobec naruszenia:
- prawa procesowego, tj.: art. 28 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie
posiadają interesu prawnego do stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika
Gminy Ż. z dnia (...) kwietnia 1979 r. oraz decyzji Wojewody
Piotrkowskiego z dnia (...) czerwca 1979 r. - co miało istotny wpływ na wynik
sprawy; art. 138 § 1 pkt 1 Kpa poprzez jego zastosowanie, podczas gdy w sprawie
nie zachodziły podstawy do utrzymania zaskarżonej decyzji w mocy; art. 105 §
Kpa poprzez jego zastosowanie, podczas gdy w sprawie nie zachodziły przesłanki
do umorzenia postępowania w części objętej punktem drugim zaskarżonej decyzji;
art. 80 Kpa poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów, tj.
bezpodstawne przyjęcie, iż J. i A. M. nie byli właścicielami
spornych nieruchomości położonych w S. i Ł. na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego - wskutek oceny dowodów w sposób
nieprawidłowy, to jest sprzecznie z prawidłami poprawnego rozumowania (logiką);
art. 10 §1 Kpa, gdyż nie poinformowano skarżących o zgromadzeniu w sprawie
materiału faktycznego i prawnego, który stanowił podstawę do podjęcia decyzji; art.
107 § 3 Kpa poprzez nie wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji;
- prawa materialnego, tj.: art. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o
uregulowaniu własności gospodarstw rolnych poprzez jego niezastosowanie, co
skutkowało dokonaniem przez Ministra błędnego ustalenia, iż J. i A.
M. nie byli właścicielami spornych nieruchomości - co miało istotny
wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi podnieśli, że w punkcie drugim zaskarżonej decyzji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi umorzył postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności powołanych decyzji Naczelnika Gminy Ż. i Wojewody Piotrkowskiego w części dotyczącej przejęcia na własność Państwa nieruchomości położonych we wsiach S. i Ł., argumentując, że poprzednicy prawni skarżących – J. i A. M. nie byli w stanie udokumentować, iż nieruchomości położone w wyżej wymienionych wsiach stanowiły ich własność, a wobec tego skarżący nie mają interesu prawnego do żądania stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy Ż. i
Wojewody Piotrkowskiego w tej części.
W ocenie skarżących Minister bezpodstawnie przyjął za udowodnioną okoliczność, iż J. i A. M. nie byli właścicielami nieruchomości położonych we wsiach S. i Ł. Twierdzenia takie jedynie w oparciu o pisma Kierownika Oddziału Geodezji i Gospodarki Gruntami w Urzędzie Rejonowym w T. z dnia (...) stycznia 1995 roku oraz Starostwa Powiatowego w T. z dnia (...) kwietnia 2006 roku nie mogą stanowić podstawy do przyjęcia, powyższej tezy. Organ prowadzący postępowanie nie może bowiem uchylać się od samodzielnej oceny materiału dowodowego i bezkrytycznie przyjmować ustaleń innych organów administracji. Oceniając natomiast materiał dowodowy organ naruszył art. 80 Kpa, gdyż przyjęty przez Ministra sposób oceny materiału dowodowego jest, zdaniem skarżących, sprzeczny z prawidłami poprawnego rozumowania (logiką) i doświadczeniem życiowym. Nie sposób bowiem przyjąć, iż okoliczność nie odnalezienia we właściwych rejestrach dokumentów potwierdzających prawo własności nieruchomości jest wystarczającą przesłanką do przyjęcia, iż prawo własności nieruchomości nie przysługiwało. Powyższe zarzuty uzasadnia, według skarżących, również treść wypisu z Rejestru Gruntów z dnia (...) czerwca 2001 r. wydanego przez Starostwo Powiatowe w T. w którym to dokumencie skarżących wymienia się jako współwłaścicieli nieruchomości o powierzchni (...) ha, położonej we wsi S. Stąd też dodatkowo, mając na uwadze zarzut dotyczący art. 10 § 1 Kpa, skarżący wskazali na możliwość odwołania się do powyższego dokumentu, którego treść stoi w oczywistej sprzeczności z ustaleniami Ministerstwa.
Podnieśli, że w toku postępowania Minister nie wziął pod uwagę i nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do argumentacji skarżących, zawartej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym podnieśli oni, że nawet jeżeliby hipotetycznie przyjąć, że małżonkowie M. nie byli właścicielami nieruchomości położonych we wsiach S. i Ł., w szczególności jeżeliby przyjąć, że nie przeprowadzono wobec nich postępowania uwłaszczeniowego - to należałoby uznać, że byli oni posiadaczami samoistnymi przedmiotowych nieruchomości, które w ich rodzinie znajdują się od pokoleń, czym naruszył art. 107 § 3 Kpa.
Skarżący wskazali, że prawo własności nieruchomości położonych we wsiach S. i Ł. bez wątpienia przysługiwało J. i A. M. w chwili wydania przez Naczelnika Gminy Ż. decyzji z dnia (...) kwietnia 1979 r. bowiem nieruchomości te znajdowały się w nieprzerwanym posiadaniu J. i A. M. co najmniej od daty urodzenia skarżącego M. M. ich syna) w 1930 roku. Wcześniej nieruchomościami tymi władali dziadkowie i pradziadkowie M. M.. Z całą pewnością zatem - z dniem (...) listopada 1971 r., na podstawie art. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, J. i A. M. stali się - z mocy samego prawa, właścicielami powołanych nieruchomości. Art. 1 powołanej ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych stanowił formę pierwotnego nabycia, z mocy samego prawa, własności posiadanych nieruchomości a wydawane na podstawie tej ustawy akty własności ziemi miały jedynie charakter deklaratoryjny. Powyższe, zdaniem skarżących, świadczy, że posiadają interes prawny w niniejszej sprawie - jako następcy prawni właścicieli spornych nieruchomości (podobnie jeżeliby przyjąć, iż skarżący są jedynie posiadaczami samoistnymi przedmiotowych spornych nieruchomości).
Ponadto podnieśli, iż Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prowadząc postępowanie naruszył zasadę wynikającą z art. 10 § 1 Kpa, gdyż przed wydaniem decyzji nie umożliwił im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, w myśl art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.
Przede wszystkim na wstępie wymaga podkreślenia, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja (...) września 2006r. zostały wydane po ponownym rozpatrzeniu sprawy w związku z wydanym wcześniej w tej sprawie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 czerwca 2004 r., sygn. akt IV SA 3164-3165/03.
Zgodnie z art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
W piśmiennictwie podkreśla się, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla tego sądu oraz organu administracji państwowej zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że organ administracji jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach, a tym bardziej w orzeczeniach organów administracyjnych wydanych w innych sprawach. Nawet w wypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym do tego trybie. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego zob. (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz , Wyd. Prawnicze, Warszawa 2004, str. 223)
Naruszenie przez organy administracyjne postanowień art. 153 ustawy powoduje konieczność - w razie złożenia na tej podstawie skargi - uchylenia zaskarżonej decyzji, zaś niezastosowanie się przez sąd do oceny prawnej
wyrażonej w orzeczeniu sądu administracyjnego jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej.
W wyroku z dnia 23 czerwca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyraźnie stwierdził, iż skarżącym Z. P. i M. M. przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa, gdyż jako spadkobiercy A. i J. małż. M. - byłych właścicieli gospodarstwa rolnego o pow. (...) ha, posiadają bezpośredni i konkretny interes prawny w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu z urzędu za rentę tegoż gospodarstwa na własność Państwa.
Powyższy wyrok Sądu nie został zakwestionowany w drodze skargi kasacyjnej, a to oznacza, iż organ naczelny obligowany był do uwzględnienia zawartych w nim wytycznych. Tymczasem organ naczelny całkowicie zignorował wskazany wyżej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2004r. gdyż wbrew zawartym w nim wytycznych Sądu stwierdził, iż z powodu braku tytułów własności J. i A. małż. M. do nieruchomości położonych we wsiach S. o pow. (...) ha i Ł. o pow. (...) ha skarżący - jako ich następcy prawni - nie mają interesu prawnego do żądania stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy Ż. z dnia (...) kwietnia 19790r. oraz decyzji Wojewody Piotrkowskiego z dnia (...) czerwca 1979r. o przejęciu gospodarstwa rolnego w zakresie dotyczącym tych nieruchomości.
Podkreślenia zatem wymaga, iż brak tytułów własności do spornych gruntów (... ha) wchodzących w skład gospodarstwa rolnego o pow. (...) ha stanowiącego b. własność A. i J. małż M. przejętego na własność Państwa nie może, jak stwierdził Sąd w wyroku z dnia 23 czerwca 2004r., pozbawić ich następców prawnych, w tym przypadku skarżących, przymiotu strony, w rozumieniu art. 28 kpa, w ubieganiu się o stwierdzenie nieważności decyzji o przejęciu tegoż gospodarstwa. Jeżeli w toku prowadzonego postępowania administracyjnego aktów własności ziemi na ww. nieruchomości nie udało się odnaleźć, to organ naczelny obowiązany był wezwać skarżących - jako następców prawnych - do wykazania, iż A. i J. małż. M. przysługiwało prawo własności spornych gruntów, wskazując przy tym skarżącym -jak tego wymaga przepis art. 9 kpa - na możliwość wystąpienia ze stosownym
powództwem do sądu powszechnego.
Powyższe prowadzi do oczywistego wniosku, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia (...) września 2006r. w części dotyczącej punktu drugiego o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 kpa w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego w części dot. nieruchomości położonych we wsi S. o pow. (...) ha oraz we wsi Ł. o p[w., (...) ha zostały wydane z obrazą art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 513, poz. V270zezm.).
W tych okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 i 3 cyt. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło