IV SA/Wa 2038/05

WyrokWSA w Warszawie2006-07-26

Skład orzekający: Małgorzata Miron, Tomasz Wykowski, Marian Wolanin

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy można orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli opuściła lokal dobrowolnie, ale twierdzi, że została oszukana przez córkę, która złożyła wniosek o wymeldowanie i nie wycofała go mimo obietnicy?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że nawet jeśli opuszczenie lokalu nie było całkowicie dobrowolne, to brak inicjatywy skarżącej w celu powrotu do lokalu i jedynie wola utrzymania zameldowania świadczą o akceptacji stanu rzeczy. Instytucja meldunku służy celom ewidencyjnym, a organ ma obowiązek orzec o wymeldowaniu, gdy osoba nie zamieszkuje w miejscu stałego pobytu, niezależnie od tego, czy wniosek został wycofany.
Stan faktyczny
Skarżąca została wymeldowana z pobytu stałego decyzją Prezydenta W., utrzymaną w mocy przez Wojewodę. Wniosek o wymeldowanie złożyła córka skarżącej, twierdząc, że matka nie mieszka w lokalu od 1999 r. po zamianie mieszkań. Skarżąca twierdziła, że została oszukana przez córkę i nie dopuszczona do lokalu, mimo że wystąpiła do sądu cywilnego o przywrócenie posiadania, cofnęła pozew na prośbę córki, która obiecała wycofać wniosek o wymeldowanie. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędziowie asesor WSA Tomasz Wykowski, asesor WSA Marian Wolanin, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2006 r. sprawy ze skargi I. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę - Sygnatura akt IVSA/Wa 2038/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] września 2005 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2005r. orzekającej o wymeldowaniu I. T. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy [...] w W. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne: Decyzją z dnia [...] czerwca 2005r. Prezydent W. orzekł o wymeldowaniu I. T. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy [...] w W. W toku postępowania ustalono, że wniosek o wymeldowanie I. T. złożyła jej córka M. U., w którym wskazała, że jej matka – I. T. nie zamieszkuje w spornym lokalu od 1999 r. kiedy to zamieniła się z wnioskodawczynią na mieszkania. Po tej zamianie I. T. stała się właścicielką mieszkania w W., który to lokal następnie sprzedała firmie "D.". Od kilku lat w\w ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w C., I. T. nie kwestionuje faktu opuszczenia lokalu w W,, twierdzi jednak, że została przez córkę oszukana a w konsekwencji nie dopuszczona do lokalu. W tej kwestii wystąpiła do sądu z powództwem posesoryjnym o przywrócenie naruszonego posiadania. Sąd - wobec cofnięcia pozwu - postępowanie umorzył. Powodem cofnięcia pozwu było zapewnienie córki M. U., iż wycofa wniosek o wymeldowanie. I.T. chodziło natomiast o pozostawienie meldunku w W. i zakończenie sprawy. M. U. wniosku jednak nie cofnęła. W konsekwencji organ uznał, że niezależnie od zobowiązań stron przed sądem, ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych wyraźnie uzależnia meldunek na pobyt stały od zamieszkiwania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 ustawy). W sytuacji zatem kiedy I. T. w lokalu nr [...] przy [...] w W. nie przebywała od 6 lat należało orzec o jej wymeldowaniu. Po rozpoznaniu odwołania I. T. organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001r. nr87, poz. 960 ze zm.) organ gminy wydaje na wniosek stron lub z urzędu decyzję o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce stałego pobytu i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Ustalony stan faktyczny prowadzi do wniosku, że w sprawie przesłanka ta została spełniona. Bez względu bowiem na okoliczności towarzyszące opuszczeniu lokalu bezspornym jest, że w kontekście całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego wolą odwołującej się jest jedynie pozostawienie zameldowania w tym lokalu. Okoliczność tę I. T. potwierdziła również przed sądem cofając pozew o przywrócenie naruszonego posiadania. Należy podkreślić, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądu administracyjnego miejsce pobytu stałego to lokal mieszkalny, w którym koncentrują się wszystkie codzienne sprawy, miejsce gdzie się przebywa, wypoczywa i prowadzi gospodarstwo domowe. Takim właśnie warunkom odpowiada pobyt odwołującej się w C. a nie w dotychczasowym miejscu stałego zameldowania. Z tych też względów sama wola utrzymania takiego meldunku nie może być w sprawie przesądzająca, stanowić podstawy do zmian lub uchylenia zaskarżonej decyzji. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 15 ust. 2 w\w ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. I. T. złożyła skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi podniosła, że jej wolą jej zamieszkanie w lokalu przy [...] w W. jednakże w chwili obecnej ma to uniemożliwione przez córkę, która nią manipuluje. W dalszych pismach kierowanych do Sądu wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i niewymeldowywanie jej z przedmiotowego lokalu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i powtórzył argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art.l ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, chyba że ustawa stanowi inaczej. Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga jest nieuzasadniona albowiem zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa. Podstawą prawną rozstrzygnięcia organów administracji był art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz.U. z 2001r. nr 87, poz. 960 ze zm.), który uprawnia organ do wydania, na wniosek strony lub z urzędu, decyzji w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Utrwalone w tym zakresie orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla, że opuszczeniem miejsca stałego pobytu w rozumieniu wskazanego przepisu jest opuszczenie o charakterze trwałym i dobrowolnym ( tak m.in. wyrok NSA z dnia 23.09.21999 r. VSA 252\99 Lex 49952, i z dnia 23.04.2001 VSa 3169\00 Lex 50123) W szczególnych sytuacjach orzecznictwo dopuszcza także wymeldowanie osoby, kora nie opuściła miejsca pobytu stałego dobrowolnie. Dotyczy to takich zdarzeń, gdy opuszczenie lokalu nastąpiło pod wpływem bezprawnego przymusu ze strony osób trzecich a osoba, którą zmuszono do opuszczenia lokalu nie wykazała żadnej inicjatywy, aby korzystając, że środków przewidzianych przez prawo powrócić do opuszczonego lokalu ( tak m.in. wyrok NSA z dnia 18.04.2000r., VSA 1424\99 Lex 79243). W okolicznościach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, że skarżąca nie zamieszkuje w lokalu nr [...] przy [...] w W. Spór sprowadza się do tego czy jej wyprowadzenie się miało charakter dobrowolny. Skarżąca zarówno w toku postępowania administracyjnego jak i w skardze twierdzi, że córka uniemożliwiła jej zamieszkiwanie w lokalu, w wyniku czego wystąpiła z powództwem do sądu powszechnego o przywrócenie naruszonego posiadania lecz cofnęła to powództwo tylko dlatego, że córka bardzo ją o to prosiła i jednocześnie obiecała, że cofnie wniosek o wymeldowanie. Ponieważ córka wniosku tego nie cofnęła skarżąca czuje się oszukana. M. U. w toku postępowania administracyjnego twierdziła natomiast, że matka dobrowolnie wyprowadził się z lokalu, po tym jak zawarły umowę zamiany mieszkań. Organ ostatecznie przyjął, że bez względu na okoliczności towarzyszące opuszczeniu lokalu bezspornym jest, że w kontekście całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego wolą skarżącej się jest jedynie pozostanie zameldowaną w tym lokalu. Ustalenia organu w tym zakresie Sąd uznał za prawidłowe. Jak bowiem wynika z ustaleń organów administracji od 1999 r. I. T. nie zamieszkuje w spornym lokalu, ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe z C. Natomiast okoliczności wyprowadzenia się jej z lokalu pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia kwestii wymeldowania. Bez względu bowiem na to czy prawdziwe są twierdzenia skarżącej w tym zakresie to jest, że została pozbawiona możliwości zamieszkiwania przez córkę i jej rodzinę czy też rację ma M. U. to jest, że matka dobrowolnie wyprowadziła się z lokalu - organy administracji winny brać pod uwagę sytuację faktyczną z daty orzekania. Zachowanie skarżącej w tej dacie nie wskazuje natomiast, aby czyniła ona jakieś kroki w kierunku przywrócenia stanu poprzedniego to jest zamieszkania w lokalu przy [...]. Wprawdzie w odwołaniu deklarowała, że chciałaby ponownie zamieszkać w lokalu, lecz ma to utrudnione przez córkę, lecz nie sposób przyjąć, że oświadczenie to za prawdziwe. Należy bowiem zwrócić uwagę, że zarówno w trakcie postępowania przed sądem powszechnym, w związku z toczącą się sprawą o przywrócenie naruszonego posiadania jak i w postępowaniu administracyjnym I. T. nie wyrażała chęci powrotu do mieszkania a jedynie utrzymania w nim meldunku. Co więcej z akt postępowania administracyjnego wynika, że M. U. - co najmniej przez pewien czas przebywała za granicą, nic zatem nie stało na przeszkodzie aby w tym czasie skarżąca powróciła do lokalu, gdyby faktycznie taki był jej zamiar. Skoro nie podjęła w tym kierunku żadnych czynności faktycznych należało przyjął, że zaakceptowała istniejący stan rzeczy co jest równoznacznie z dobrowolnym wyprowadzeniem się z lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W tej sytuacji trafne są ustalenia organu co do tego, że intencją skarżącej jest jedynie posiadanie meldunku w mieszkaniu przy [...]. Nie można natomiast pominąć celu instytucji meldunku sformułowanego w art. 9 ust. 2b w\w ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wedle którego to przepisu zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu danej osoby w danym lokalu. Pozostaje również bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczność, że M. U. nie wywiązała się z zobowiązania i nie cofnęła wniosku o wymeldowanie. Art. 15 ust. 2 omawianej ustawy wskazuje bowiem, że decyzja o wymeldowaniu może być wydana na wniosek lub z urzędu. Bez względu zatem na podjęte czynności przez M. U. organ - z chwilą gdy otrzymał informacje o niezamieszkiwaniu skarżącej w lokalu winien przed wydaniem rozstrzygnięcia wyjaśnić te okoliczności a jeśli wniosek byłby cofnięty rozstrzygnąć w tym przedmiocie z urzędu. Z tych względów Sąd uznał, że skarga jest niezasadna i mimo, że - w myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270) Sąd nie jest związany granicami ani wnioskami skargi ani też powołana podstawą prawną - nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. W konsekwencji skargę należało oddalić. Z tych względów - na podstawie art. 151 w\w ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło