IV SA/Wa 2038/19
WyrokWSA w Warszawie2019-12-18
Skład orzekający: Marzena Milewska- Karczewska, Małgorzata Małaszewska – Litwiniec, Anna Sidorowska- Ciesielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca wycofanie z rynku produktów pochodzenia zwierzęcego i ich zniszczenie, wydana na podstawie stwierdzenia nieprawidłowości w dziennikach badania przedubojowego i poubojowego oraz nielegalnego uboju zwierząt bez nadzoru weterynaryjnego, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja nakazująca wycofanie z rynku produktów pochodzenia zwierzęcego i ich zniszczenie była zasadna i celowa. Stwierdzone nieprawidłowości w dziennikach badania zwierząt oraz nielegalny ubój zwierząt bez nadzoru weterynaryjnego stanowiły podstawę do uznania produktów za niebezpieczne dla konsumenta i konieczność ich wycofania z rynku oraz zniszczenia. Rygor natychmiastowej wykonalności decyzji pierwszej instancji był uzasadniony potencjalnym zagrożeniem dla życia i zdrowia konsumenta.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii nakazującą wycofanie z rynku i zniszczenie produktów pochodzenia zwierzęcego. Podstawą decyzji były nieprawidłowości w dziennikach badania zwierząt oraz ustalenia śledztwa dziennikarskiego dotyczące nielegalnego uboju zwierząt bez nadzoru weterynaryjnego. Spółka wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak wyczerpującego postępowania dowodowego i dowolną ocenę materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Milewska- Karczewska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska – Litwiniec (spr.), asesor WSA Anna Sidorowska- Ciesielska, Protokolant referent Katarzyna Matecka - Caban, z udziałem Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] I. S. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w [...] z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wycofania z rynku produktów pochodzenia zwierzęcego oddala skargę
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z [...] maja 2019 r. nr [...] [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii (dalej [...]WLW) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] (dalej PLW) z [...] stycznia 2019 r. nr [...], nakazującą "[...]" Sp. z o.o. [...], [...] wycofanie z rynku opisanych tam produktów pochodzenia zwierzęcego, wyprodukowanych w zakładzie zlokalizowanym w miejscowości [...], [...], prowadzonym przez "[...]" Sp. z o.o. oraz nakazał "[...]" Sp. z o.o. zniszczenie tych produktów po ich wycofaniu, zgodnie z przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z 21 10.2009 r. określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009, s. 1 ze zm. – zwanego dalej rozporządzeniem nr 1069/2009) oraz przepisami wykonawczymi do tego rozporządzenia. Decyzji I. instancji w myśl art. 108 k.p.a. nadano rygor natychmiastowej wykonalności, z uwagi na potencjalne zagrożenie życia i zdrowia konsumenta końcowego.
Stan niniejszej sprawy przedstawiał się następująco.
Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...][...] stycznia 2019 r. przeprowadził kontrolę w zakładzie zlokalizowanym w miejscowości [...], [...], prowadzonym przez "[...]" sp. z o.o. W trakcie kontroli wykryto nieprawidłowości w dziennikach badania przedubojowego i poubojowego zwierząt rzeźnych, a także nieprawidłowości dotyczące zagospodarowania ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego. W dzienniku badania przedubojowego m.in.: na str. [...] i [...] pod pozycją dziennika [...], [...], [...] brak daty przyjęcia zwierząt oraz nieczytelne podpisy bez pieczęci imiennej lekarza weterynarii, ostatni wpis dotyczący badania przedubojowego z datą i pieczęcią imienną pochodzi z [...] stycznia 2019 r., z pozycji [...] i [...] brak wskazania gatunku przyjętych zwierząt w pozycji [...] i [...] w kolumnie [...] i [...] wskazano [...], bez żadnych dodatkowych danych, w pozycji 21 w kolumnie [...] i [...] wskazano [...], bez żadnych dodatkowych informacji; w dzienniku badania poubojowego: ostatni wpis pod pozycją [...] z datą [...] stycznia 2019 r.; niezgodność danych w kolumnach [...] i [...] poz. [...] i [...] dziennika badania przedubojowego z danymi ostatnich posiadaczy zwierząt wskazanych w paszportach; uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego znajdowały się w otwartym kontenerze zewnętrznym oznakowanym [...] i "[...]"; w kontenerze zewnętrznym chłodzonym znajdowały się zamrożone elementy w pojemnikach plastikowych. Wyniki udokumentowano protokołem kontroli nr [...], do którego kontrolowany nie wniósł zastrzeżeń.
[...] stycznia 2019 r. przeprowadzono ponowną kontrolę, która stwierdziła usunięcie uchybień w zakresie ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego.
[...] i [...] stycznia 2019 r. w stacji [...] wyświetlono materiał filmowy w programie "[...]" i "[...]", dotyczący m.in. zakładu prowadzonego przez "[...]" sp. z o.o. W materiale filmowym reporter zatrudnił się w przedmiotowej rzeźni i w ramach prowadzonego śledztwa dziennikarskiego wykrył, że w zakładzie tym prowadzony jest nielegalny, tj. bez nadzoru Inspekcji Weterynaryjnej, ubój krów, które nie nadawały się do transportu do rzeźni. Materiał filmowy jako powszechnie dostępny w sieci Internet został załączony do materiału dowodowego sprawy. Stwierdzono, że naruszone zostały zarówno wymagania określone w przepisach prawa o żywności, jak i z zakresu humanitarnego uśmiercania zwierząt.
W tym stanie rzeczy, Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...], działając na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz.U. z 2017 r. poz. 242 ze zm.), rozporządzenia (WE) nr 854/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące organizacji urzędowych kontroli w odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez ludzi oraz art. 54 ust. 1 ust. 2 lit. c rozporządzenia (UE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. UE L 165 z 30.04.2004, str. 1, ze zm.) wydał wskazaną decyzję I. instancji nakazującą wycofanie z rynku opisanych w niej produktów pochodzenia zwierzęcego oraz ich zniszczenie.
Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] ustalił zakłady, do których wprowadzone zostało mięso pochodzące z bydła ubitego bez weterynaryjnego nadzoru urzędowego, pochodzące z tego Zakładu prowadzonego przez "[...]" sp. z o.o. w miejscowości [...], [...] w celu nakazania jego wycofania i zniszczenia. Powołał się przy tym na art. 14 ust. 1 oraz ust. 2 lit. a rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. bezpieczeństwa żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności. Podkreślił bowiem, że naruszenie obowiązku nadzoru weterynaryjnego urzędowego nad ubojem zwierząt jest równoznaczne z wprowadzeniem do obrotu niebezpiecznej żywności w rozumieniu art. 14 rozporządzenia (WE) nr 178/2002. Stwierdził, że prowadzący ten zakład celowo ubijał zwierzęta bez nadzoru urzędowego, z uwagi na ich zły stan zdrowia (zwierzęta chore, okaleczone tzw. leżaki). To spowodowało konieczność wycofania tej żywności z rynku, by doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, przez likwidację ewentualnego zagrożenia dla potencjalnego konsumenta końcowego.
Od tej decyzji odwołanie wraz z wnioskiem o wstrzymanie natychmiastowego wykonania decyzji wniosła "[...]" Sp. z o. o., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80, art. 8 § 1, art. 10 § 1 w zw. z art. 73 § 1, art. 10 § 2 , art. 61 § 4 w zw. z art. 9, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego, a także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 ust. l i 2 lit. a) i b) oraz art. 17 ust. 1-5 rozporządzenia nr 1099/2009, art. 5 rozporządzenia nr 854/2004, art. 7 pkt 1, art. 8 lit. b, art. 21 pkt 1, art. 26 pkt 1 rozporządzenia nr 1069/ 2009, art. 54 ust. 1 i 2 lit. f rozporządzenia nr 882/2004 oraz art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 178/2002.
[...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii postanowieniem z [...] marca 2019 r. nr [...], odmówił wstrzymania natychmiastowego wykonania zaskarżonej decyzji.
Następnie pismem z 13 marca 2019 r. Organ odwoławczy zawiadomił Prokuraturę Okręgową w [...] o toczącym się postępowaniu. W odpowiedzi na które, 16 kwietnia 2019 r. do Wojewódzkiej Inspekcji Weterynaryjnej w [...] (dalej WIW), wpłynęło pismo Prokuratury Okręgowej w [...] o przystąpieniu do postępowania.
10 kwietnia 2019 r. Organ odwoławczy poinformował Stronę o zakończeniu prowadzenia postępowania dowodowego w sprawie oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, odniesienia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie 7 dni od dnia doręczenia przedmiotowego pisma. Strona skorzystała z przysługujących jej uprawnień i zapoznała się z aktami sprawy.
Pismem z 18 kwietnia 2019 r. Organ odwoławczy poinformował Prokuraturę Okręgową w [...] o zakończeniu prowadzenia postępowania dowodowego w sprawie oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, odniesienia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, w terminie 7 dni od dnia doręczenia przedmiotowego pisma. Strona skorzystała z przysługujących jej uprawnień i zapoznała się z aktami sprawy. W związku z wpłynięciem 25 kwietnia 2019 r. pisma procesowego Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...], pismem z 29 kwietnia 2019 r. Organ odwoławczy podjął zakończone postępowanie dowodowe i zawiadomił stronę o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do 31 maja 2019 r.
22 maja 2019 r. do Organu odwoławczego wpłynęło pismo Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] z 20 maja 2019 r., zawierające wniosek o przeprowadzenie dowodów z dokumentów ze śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w [...], sygn. akt [...].
Postanowieniem z [...] maja 2019 r. nr [...] uwzględnił żądanie dowodowe Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...], dotyczące włączenia do akt postępowania dokumentów ze śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w [...], sygn. akt [...].
Następnie pismem z 24 maja 2019 r. Organ odwoławczy poinformował skarżącą Spółkę, jak i Prokuraturę Okręgową w [...], o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, odniesienia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie 7 dni od dnia doręczenia przedmiotowego pisma. Strona skorzystała z przysługujących jej uprawnień i zapoznała się z aktami sprawy.
[...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii decyzją z [...] maja 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] z [...] stycznia 2019 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przestrzeganie norm z zakresu prawa żywnościowego, w tym norm dotyczących prowadzenia rzeźni spoczywa w pierwszej kolejności na podmiocie działającym na ryku spożywczym, w tym przypadku na skarżącej Spółce, która prowadziła zakład zlokalizowany w miejscowości [...], [...]. Uchybienia stwierdzone w zakładzie należało więc rozpatrywać nie tylko przez prymat braku nadzoru, co już samo w sobie stanowić mogło samodzielną przesłankę do zastosowania najdalej idących środków wskazanych w art. 54 rozporządzenia (UE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. UE L 165 z 30.04.2004, str. 1, ze zm.), ale również przez inne naruszania stwierdzone w zakładzie. W ocenie Organu, okolicznością niebudzącą wątpliwości jest fakt, że w zakładzie znajdowała się wyciągarka w magazynie żywca, która to wyciągarka jest również widoczna na materiale filmowym, stanowiącym reportaż stacji [...]. Istnienie tej wyciągarki zostało stwierdzone m.in. podczas kontroli zakładu z [...] stycznia 2019 r., udokumentowanej protokołem z kontroli nr [...], do którego załączono zdjęcie wyciągarki umieszczonej na ścianie. Poza tym, wykorzystanie wyciągarki potwierdził Prezes Zakładu, który do protokołu oświadczył, że wyciągarka ta jest używana do przeciągania sztuk zwierząt uprzednio ogłuszonych ("tylko w przypadku, gdy zwierzę nie jest w stanie samodzielnie zejść ze środka transportu"). Organ podkreślił, że protokół ten został przez kontrolowanego podpisany bez zastrzeżeń, a co za tym idzie korzysta z domniemania prawdziwości, stosowanie do art. 76 k.p.a. W ocenie Organu, fakt istnienia wyciągarki na terenie zakładu i porównanie jej zdjęcia oraz pomieszczenia, w którym jest zamontowana z materiałem filmowym stacji [...], pozwalało stwierdzić, że w zakładzie dochodziło do rażącego naruszenia dobrostanu zwierząt, które wyciągarką (chore, ranne, niemogące chodzić, ale żywe i przytomne) były wyciągane przez pracowników, w celu ich późniejszego uboju. Ponadto, ten proceder odbywał się poza urzędowym nadzorem Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...], który nie miał też nadzoru nad mięsem pozyskiwanym z takiego uboju. Uchybienia te zostały w sposób prawidłowy zakwalifikowane jako naruszenie: art. 3 ust. 1 i 2 lit. a i b oraz art. 17 ust. 1-5 rozporządzenia Rady (UE) nr 1099/2009 z dnia 24 września 2009 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas ich uśmiercania (Dz. Urz. UE L 303 z 18.11.2009, str. 1, ze zm.), art. 5 rozporządzenia (UE) nr 854/2004, art. 14 i art. 19 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz.Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1 ze zm.). Organ wskazał, że z materiału filmowego stanowiącego dowód w sprawie wynika, że w zakładzie nie tylko nie podjęto szczególnych środków koniecznych, aby zapewnić zwierzętom komfort i ochronę, ale wręcz przeciwnie w zakładzie funkcjonował zorganizowany ciąg czynności związany z wyciąganiem żywych, niemogących się poruszać zwierząt, który powodował ich urazy i był niewątpliwe elementem okrutnego znęcania się nad zwierzętami. Prowadzenie uboju bydła pourazowego, bez zawiadomienia organów Inspekcji Weterynaryjnej jednoznacznie świadczy o prowadzeniu nielegalnej działalności polegającej na pozyskiwaniu mięsa ze zwierząt, które nie powinny trafić do rzeźni w celu uboju, ale które powinny zostać uśmiercone w miejscu ich pochodzenia. [...]WLW podkreślił, że z załączonego do akt sprawy materiału filmowego stacji [...] niezbicie wynika, że Zakładzie strony dochodziło do nielegalnego uboju bydła pourazowego, co stanowiło podstawę do wycofania z rynku mięsa i produktów, które pochodziły z nielegalnego uboju Zakładu.
Organ podkreślił, że przed rozpatrzeniem odwołania zapewnił skarżącej Spółce czynny udział w postępowaniu, w ramach którego mogła ona składać nowe wnioski dowodowe, przeglądać akta, czy też zająć stanowisko w sprawie. Organ wskazał, że z uwagi na wprowadzanie do obrotu mięsa od bydła ubijanego bez nadzoru Inspekcji Weterynaryjnej, które mogło stanowić zagrożenie dla konsumenta końcowego, okolicznością przesądzającą nie były wyniki badań, które dotyczą tylko i wyłącznie części aspektów bezpieczeństwa żywności. Nie zmieniają one faktu, że mięso takie nigdy nie powinno trafić do obrotu, gdyż nie stanowiło produktów pochodzenia zwierzęcego, ale uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego, czyli odpady. Organ I. instancji w prawidłowy i zasadny rozstrzygnął o wycofania z rynku tych produktów pochodzenia zwierzęcego, a następnie o ich zniszczeniu, gdyż kierował się nadrzędną zasadą prawa żywnościowego, tj. zasadą ochrony konsumenta wyrażoną w art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr [...]. Organ podkreślił również, że prowadząc nielegalny ubój bydła pourazowego skarżąca Spółka naruszyła nie tylko podstawowe interesy konsumentów, ale również znęcając się nad bydłem naruszyła zasadę ochrony zdrowia i warunków życia bydła. Okoliczności tej nie zmienia fakt, że wcześniejsze kontrole zakładu nie stwierdzały takich niezgodności, ponieważ proceder uboju odbywał się nielegalnie, a więc bez nadzoru organów Inspekcji Weterynaryjnej i dopiero śledztwo dziennikarskie umożliwiło jego wykrycie. Dodatkowo Organ wskazał, że analiza dołączonych do akt postępowania dokumentów ze śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w [...] pod sygn. akt [...], w postaci protokołów z przesłuchań świadków, którymi byli zarówno twórcy materiału dziennikarskiego wyemitowanego przez stację [...], jak i pracownicy zakładu oraz osoby świadczące pracę bez podpisanej umowy, wykazała, że w zakładzie dochodziło do nielegalnych ubojów z naruszeniem przepisów dotyczących norm prawa o żywności oraz rozporządzenia nr [...]. W efekcie zachodziła konieczność ich jak najsybszej utylizacji, zgodnie z przepisami rozporządzenia (WE) nr 1069/2009.
Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z [...] maja 2019 r. nr [...] wniosła "[...]" sp. z o.o., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący, tj. zaniechanie dopuszczenia i przeprowadzenia, w szczególności dowodów z dokumentów w postaci protokołów poprzednich przeprowadzonych kontroli, protokołów pokontrolnych, decyzji administracyjnych wydanych w wyniku przeprowadzonych kontroli, notatek urzędowych, a także zeznań świadków czy opinii biegłych, podczas gdy Organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, czego w przedmiotowej sprawie zaniechał i wydając decyzję oparł się wyłącznie o jeden protokół z kontroli i dwa reportaże telewizyjne, które nawet nie zostały zabezpieczone w aktach sprawy, a w konkluzji wskazał jedynie, że dokumenty te nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy; wybiórcze rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego i nie odniesienie się do części dowodów, a zwłaszcza wyników przeprowadzonych przez organ badań zabezpieczonego mięsa; dokonanie oceny zebranego materiału w sposób dowolny, nielogiczny i sprzeczny z doświadczeniem życiowym, a w szczególności nie poddanie wnikliwej analizie podawanych przez media informacji, zwłaszcza w sytuacji gdy reportaże telewizyjne, na podstawie których wydano decyzję dotyczyły również innych podmiotów, w tym bezkrytyczne przyjęcie za prawdziwe tez stawianych w reportażach telewizyjnych, co w konsekwencji doprowadziło do poczynienia przez Organ błędnych ustaleń faktycznych, polegających w szczególności na uznaniu, że rodzaj i liczba naruszeń jest porażająca, a w konsekwencji uzasadnione było wydanie decyzji w przedmiocie cofnięcia zatwierdzenia zakładu ;
art. 8 § 1 k.p.a., poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o stwierdzone w protokole z 15 stycznia 2019 r. nieprawidłowości, pomimo ukarania decyzją z [...] stycznia 2019 r., zatem sprawa w tym zakresie została już rozstrzygnięta;
art. 61 § 4 w zw. z art. 9 k.p.a., poprzez zaniechanie powiadomienia o wszczęciu postępowania, a w konsekwencji brak należytego poinformowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, w tym brak udzielenia niezbędnych wyjaśnień i wskazówek;
art. 8 § 1, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez wydanie decyzji zawierającej istotne braki w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego wydanego rozstrzygnięcia, Organ nie wskazał w uzasadnieniu decyzji, które fakty uznał za udowodnione, w szczególności, w oparciu o które fragmenty materiałów filmowych stwierdził wymienione w decyzji naruszenia, zwłaszcza, że materiały te dotyczyły także innych podmiotów, a materiał został zmontowany przez dziennikarza i nie poddany jakiejkolwiek analizie, w tym dotyczącej autentyczności nagrania; przyczyn, z powodu których inne (istotne) dowody pominął (np. wyniki badań z pobranych próbek jakości mięsa); jakie konkretne fakty i dowody odnoszą się do poszczególnych przepisów prawa materialnego, na których rzekome naruszenie organ wskazuje (organ jedynie wymienił w jednym ciągu szereg przepisów i na tym poprzestał w zakresie wyjaśnienia podstaw ich zastosowania);
naruszenie przepisu art. 79 § 1 i 2 k.p.a., poprzez prowadzenie dowodu z zeznań świadków w oparciu wyłącznie o dokumenty stanowiące protokoły zeznań świadków z akt postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w [...] i dokonanie na tej podstawie przez Organ odwoławczy ustaleń faktycznych, pomimo tego, że skarżąca Spółka, jak również jej pełnomocnik nie byli obecni przy przeprowadzaniu przez Prokuraturę Okręgowa w [...] jakichkolwiek dowodów, a tym bardziej z zeznań świadków, którzy wskazują na istotne fakty, ponieważ skarżąca Spółka w ten sposób została pozbawiona możliwości ochrony swoich praw i zadawania świadkom pytań zmierzających do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy;
oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
a) art. 3 ust. 1 i 2 lit. a) i b) oraz art. 17 ust. 1-5 rozporządzenia nr 1099/2009, przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w zakładzie nie były przestrzegane wymagania wymienione w tych przepisach, podczas gdy zebrany materiał dowodowy nie pozwala na przypisanie w tym zakresie odpowiedzialności, bowiem Organ nie poczynił żadnych ustaleń w tym zakresie, poprzestając wyłącznie na materiale telewizyjnym dostarczonym przez dziennikarzy, który to materiał skarżąca Spółka kwestionuje, w szczególności jego wiarygodność, a ponadto na materiale w postaci zeznań świadków z innego postępowania, naruszając prawo strony do udziału we wszystkich czynnościach dowodowych i uniemożliwiając udawanie świadkom pytań;
b) art. 5 rozporządzenia nr 854/2004, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że ubój zwierząt odbywał się bez urzędowego nadzoru, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego nie wynika, aby nadzoru takiego nie było, w szczególności: brak jest dowodu z zeznań lekarza weterynarii odpowiedzialnego za wypełnienie dzienników urzędowych na okoliczność braków w dokumentacji oraz przesłuchania pracowników zakładu bezpośrednio przed organem potwierdzających brak odpowiedniego nadzoru;
c) art. 7 pkt 1, art. 8 lit. b, art. 21 pkt 1, art. 26 pkt 1 rozporządzenia nr 1069/20093, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w zakładzie nie są przestrzegane wymagania określone w tych przepisach, gdy okoliczność ta nie została wykazana, ponieważ zaniechano zebrania całego materiału dowodowego;
d) art. 54 ust. l i 2 lit. f rozporządzenia nr 882/2004 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nieuwzględnienie przy zastosowanym środku zaradczym rodzaju niezgodności oraz wyników poprzednio prowadzonych kontroli i w konsekwencji zastosowanie wobec niej rażąco niewspółmiernego środka zaradczego;
e) art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 178/20025 poprzez uznanie, że Skarżąca nie zapewniła na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji zgodności żywności z wymogami prawa żywnościowego, w tym kontrolowania przestrzegania tych przepisów, podczas gdy uznanie to oparte zostało wyłącznie o materiał filmowy wyemitowany w programach "[...]" w [...] i "[...]" w [...], natomiast brak jest innego, obiektywnego materiału dowodowego, wskazującego na ww. naruszenia.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Weterynaryjny wniósł o jej oddalenie w całości. Na rozprawie 6 grudnia 2019 r. Sąd na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. zarządził połączenie spraw o sygn. akt IV SA/Wa 2037/19 (dot, cofnięcia zatwierdzenia tego Zakładu) i IV SA/Wa 2038/19 do wspólnego rozpoznania i oddzielnego rozstrzygnięcia. Następnie Sąd oddalił wniosek dowodowy sformułowany w skardze. Zaznaczył przy tym, że nie zostały złożone żadne opisane we wniosku dokumenty. Pełnomocnik strony skarżącej ponowił ten wniosek na rozprawie, powołał się na opinie, które do [...]WLW nadesłał po zakończeniu postępowania przed II. instancję. Uchybił jednak dołączeniu do akt sprawy dwóch opinii prywatnych, które miały dokumentować wadliwe przeprowadzenie postępowania przed Organami obu instancji. Sąd przekazał je pełnomocnikowi celem potwierdzenia ich za zgodność z oryginałami, jednak na rozprawie nie zostały już Sadowi zwrócone z owym potwierdzeniem. Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...], który uczestniczył w rozprawie, przedmiotowy wniosek dowodowy pozostawił do uznania Sądu zaznaczając, że nie wnosi on niczego istotnego i nowego do sprawy, ponieważ jej meritum sprawdza się do interpretacji przepisów prawa. Sąd ponownie postanowił oddalić ów wniosek dowodowy, mając na uwadze m. in., że złożona dokumentacja zawiera opinie prywatne, które nie posiadały potwierdzenia. Sąd zamknął rozprawę oraz postanowił o odroczeniu ogłoszenia wyroku do 18 grudnia 2019 r. Po zamknięciu rozprawy, jako uzupełnienie protokołu rozprawy pełnomocnik strony Skarżącej dołączył m.in. opinie zawierające uwagi co do przebiegu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia zatwierdzenia dla Zakładu "[...]" Sp. z o. o. (wet. nr ident. [...]), zlokalizowanego w miejscowości [...], 0[...], w aspekcie oceny merytorycznej i prawnej wydanych decyzji z [...] i [...] stycznia 2019 r. (bez oznaczenia i numeru), sporządzone przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...]- dr n. wet. [...], potwierdzone przez pełnomocnika za zgodność z oryginałem.
Następnie pełnomocnik strony Skarżącej w piśmie z 11 grudnia 2019 r. wystąpił z wnioskiem o otwarcie zamkniętej rozprawy na nowo oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci: faktur nr [...] i [...] z [...] lutego 2019 wystawionych skarżącej Spółce przez Powiatowego Inspektora Weterynaryjny w [...] za nadzór nad ubojem zwierząt rzeźnych – usługi wykonane w styczniu 2019 r.; raportu z liczby godzin uboju i liczby bydła poddanego ubojowi z 11 lutego 2019 r., sporządzonego przez skarżącą Spółkę za miesiąc styczeń 2019 r.
Pełnomocnik Organu, w odpowiedzi na to pismo, wskazał, że żądanie co do otwarcia rozprawy celem przeprowadzenia wskazanych w nim dowodów z dokumentów jest nieuzasadnione, z uwagi na to, że dowody te należy uznać za spóźnione. Pełnomocnik Organu podkreślił również, że nie mają one charakteru kontrdowodu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga niniejsza nie została oparta na uzasadnionych podstawach, a Sąd działając z urzędu nie stwierdził istnienia takich uchybień decyzji obu instancji, które mogłyby prowadzić do uwzględnienia skargi.
W ocenie Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy, zasadne i zarazem celowe było wydanie decyzji nakazującej "[...]" Sp. z o.o. [...], [...] wycofanie z rynku produktów pochodzenia zwierzęcego wyprodukowanych w zakładzie zlokalizowanym w miejscowości [...], [...], prowadzonym przez "[...]" Sp. z o. o., wymienionych w decyzji [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z [...] maja 2019 r. nr [...], oraz nakazanie "[...]" Sp. z o. o. zniszczenie tych produktów po ich wycofaniu, zgodnie z przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z 21 10.2009 r. określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009, s. 1 ze zm. Przy tym w sposób uprawniony, w myśl art. 108 k.p.a., decyzji I. instancji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, mając na względzie potencjalne zagrożenie życia i zdrowia konsumenta końcowego. Nie ma przy tym znaczenia fakt, iż w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 2037/19 Sąd uchylił decyzję II. instancji, utrzymującą w mocy cofniecie zatwierdzenia tego Zakładu. Nie została bowiem w sposób wnikliwy i wyczerpujący w myśl art. 15 k.p.a. przeprowadzona wszechstronna kontrola tamtej decyzji I. instancji. Nie było więc oczywiste czy ten najdalej idący środek zaradczy winien zostać zastosowany. Nie ulegało jednak wątpliwości, że nieprawidłowości w funkcjonowaniu nadzoru na ubojami w tym Zakładzie miały miejsce i niezależnie od tego kto był temu winien - kierownictwo Zakładu, czy weterynarze urzędowi zobowiązani do asystowania przy ubojach i przeprowadzania kontroli przedubojowych i poubojowych (organy Inspekcji Weterynaryjnej) – doszło do istotnego naruszenia art. 5 rozporządzenia (WE) nr 854/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące organizacji urzędowych kontroli w odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez ludzi. Bezsporne jest, że podczas kontroli tego Zakładu prowadzonego przez "[...]" sp. z o. o. przeprowadzonej [...] stycznia 2019 r. wykryto nieprawidłowości w dziennikach badania przedubojowego i poubojowego zwierząt rzeźnych. Naruszono więc w tym Zakładzie podstawową gwarancję bezpieczeństwa produkowanej żywności. Wobec tego, stosując art. 14 i art. 19 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności - produkty te należało uznać za niebezpieczny środek spożywczy, który jako potencjalnie niebezpieczny dla zdrowia konsumenta końcowego, nie może być wprowadzony na rynek. Konieczne stało się więc natychmiastowe rozpoczęcie postępowania prowadzącego do wycofania tej żywności z rynku i zniszczenia. Trafnie więc w ten sposób zamierzano osiągniąć cel wynikający z art. 54 rozporządzenia (UE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt, a mianowicie likwidacji ewentualnego zagrożenia dla potencjalnego konsumenta końcowego. Istniały zatem podstawy do odstąpienia - zgodnie z art. 10 § 2 k.p.a. – od umożliwienia Stronie czynnego udziału w tym postępowaniu, skoro decyzji tej zasadnie nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności.
Nadmienić przy tym należy, że pełnomocnik skarżącej Spółki sformułował jednobrzmiące skargi w obu wskazanych uprzednio sprawach. Większość sformułowanych zarzutów odnosiła się do sprawy o sygn. akt IV SA/Wa 2037/19, dotyczącej zastosowania środka zaradczego w postaci cofnięcia zatwierdzenia tego Zakładu. Z tego względu nie mogły one odnieść zamierzonego skutku w sprawie tyczącej wycofania z rynku produktów pochodzenia zwierzęcego i ich zniszczenia i ich analiza jest w tej sprawie niecelowa. Trzeba też zauważyć, że skarga nie kwestionowała nieprawidłowości we wskazaniu w ust. 1 pkt. 1-4 decyzji I. instancji rodzajów pozyskanego mięsa i dni przeprowadzonych ubojów tego bydła w Zakładzie Skarżącej. Nie kwestionowała zatem, że pochodzą z jej ubojni i wskazanych dni uboju. Zakwestionowała natomiast uznanie ich za mięso, które winno zostać wycofane z rynku i poddane utylizacji.
W tym stanie rzeczy, wobec wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy i ponownego jej rozpoznania przez Organ odwoławczy w jej całokształcie - w ocenie Sądu - zaskarżona decyzja wydana została z zachowaniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Nie doszło też do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 75 § 1 i art. 80 k.p.a., art. 61 § 4, a także art. 8, 9 i art. 11 k.p.a. Okoliczności tej sprawy zostały prawidłowo wyjaśnione, udokumentowane, przeanalizowane, co znalazło wyraz w prawidłowo sformułowanym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nie doszło też do naruszenia przepisów prawa materialnego sformułowanych w skardze, znajdujących zastosowanie przy rozpoznaniu niniejszej sprawy, co uprzednio zostało wykazane.
Mając to na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a - orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło