IV SA/Wa 204/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej postanawia zwolnić M. S. od kosztów sądowych M. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2013 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej. Zarządzeniem przewodniczącego wydziału skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości1500 zł. W terminie do uiszczenia wpisu skarżąca złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek podniosła, że w listopadzie 2012 r. nieznany sprawca podpalił jej dom i budynek gospodarczy, i nieruchomości te uległy całkowitemu spaleniu. Z uwagi na powyższe skarżąca zmuszona była ograniczyć działalność gospodarczą, która według jej deklaracji aktualnie nie przynosi żadnych dochodów. Wszystkie posiadane zasoby pieniężne zmuszona była przeznaczyć na częściowy remont mieszkania, aby zapewnić rodzinie dach nad głową. Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z dwoma małoletnimi synami. Posiada dom o pow. 96 m2, nieruchomość rolną o pow. 1,8 ha oraz samochód osobowy o wartości 25 000 zł. Dom mieszkalny jest w trakcie remontu (po pożarze). Nie uzyskuje w chwili obecnej żadnych dochodów, Oświadczyła, że wraz z synami pozostaje na utrzymaniu rodziców. Zarządzeniem z dnia 19 lutego 2014 r. referendarz sądowy wezwał M. S. do uzupełnienia wniosku poprzez: 1) złożenie oświadczenia o źródłach jej utrzymania w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz o wysokości tych źródeł utrzymania - w szczególności do wyjaśnienia: – skąd skarżąca czerpie środki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, na przykład na zakup żywności i ubrań oraz utrzymanie mieszkania/domu; – jeżeli korzysta z pomocy finansowej lub rzeczowej rodziny lub znajomych – do wskazania z jakiej pomocy i ewentualnie w jakiej wysokości, – czy skarżąca (lub jej dzieci) otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, a jeżeli tak to jakie i ewentualnie w jakiej wysokości; 2) nadesłania dokumentów wskazujących wysokość dochodów (poniesionej straty) z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, 3) złożenie wyciągów z posiadanych przez skarżącą wszelkich rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, 4) nadesłanie odpisów zeznań podatkowych skarżącej za ostatnie dwa lata kalendarzowe, 5) nadesłanie dokumentów (np. sporządzonych przez odpowiednie organy Straży Pożarnej lub Policji), potwierdzających pożar domu skarżącej w 2012 r., 6) nadesłanie dokumentów potwierdzających wydatki poniesione na remont domu po pożarze (ewentualnie złożenia oświadczenia kiedy i w jakiej wysokości wydatki skarżąca poniosła z tego tytułu). W piśmie z dnia 5 marca 2014 r. skarżąca oświadczyła, że przez ostatnie trzy miesiące, jak i wcześniej, skarżąca i jej dzieci, pozostają na utrzymaniu rodziców skarżącej. Łącznie wydatki rodziców na utrzymanie wynoszą ok. 1500 zł miesięcznie. Oświadczyła także, że remont domu jeszcze nie jest zakończony. Po pożarze na ten cel skarżąca wydatkowała wszystkie swoje oszczędności – ok. 50.000,00 zł, oraz zaciągnęła pożyczki u członków rodziny na kwotę ok. 50.000,00 zł. Ponadto skarżąca nadesłała: - wyciągi z rachunków (rachunku osobistego i prowadzonego dla działalności gospodarczej), - kopię PIT – 36 za 2011 r., i za 2013 r. - kopię informacji o pożarze Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej we [...] Rozpoznając wniosek, stwierdzono, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Przyznanie prawa pomocy, ma na celu zapewnienie dostępu do sądu stronie, której brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia. Art. 243 i nast. cytowanej ustawy, przewidują możliwość ubiegania się przez osobę fizyczną o przyznanie prawa pomocy. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie częściowym przyznaje się osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oceniając wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych stwierdzić należy, że wykazała, że spełnia wymogi określone we wskazanym wyżej art. 246 § 1 pkt 2. Z informacji i dokumentów złożonym przez skarżącą wynika, że co prawda prowadzi działalność gospodarczą, ale nie przynosi ona dochodu. Jak wynika z kopii PIT-36 za rok 2012 skarżąca uzyskała przychód w wysokości 9.598,88 zł, koszty uzyskania przychodów wyniosły 24.797,47 zł, strata wyniosła 15. 198,59 zł. Z księgi przychodów i rozchodów za 2013 r. wynika, że działalność ta jest prowadzona w bardzo ograniczonym zakresie, sprzedaż w 2013 r. wyniosła 101,63 zł, koszty wyniosły 15322 zł, zatem poniesiona strata to - 1430 zł. Skarżąca oświadczyła, że w ostatnim czasie ona oraz jej dwóch małoletnich synów pozostaje na utrzymaniu rodziców skarżącej, którzy na ten cel przeznaczają przeciętnie ok. 1.500 zł miesięcznie. Nie bez znaczenia dla oceny sytuacji materialnej skarżącej oraz jej możliwości płatniczych jest również fakt wybuchu w dniu 21 listopada 2012 r. pożaru i jego skutki. Jak wynika z informacji o pożarze sporządzonego przez Komendę Miejską Państwowej Straży Pożarnej we [...], pożarem objęte było poddasze budynku mieszkalnego oraz część garażu. W wyniku działań Straży, zalaniu uległy pomieszczenia mieszkalne oraz znajdujący się sprzęt AGD RTV i meble, spaleniu uległ dach budynku mieszkalnego i jeden z garaży wraz z częściami. Z oświadczenia złożonego przez skarżącą wynika, że na remont domu po pożarze wydała wszystkie swoje oszczędności w wysokości ok. 50.000,00 zł a ponadto w tym celu zaciągnęła także pożyczki u rodziny na łączną kwotę ok. 50.000, 00 zł. Z jej deklaracji wynika, że budynek jeszcze nie został całkowicie wyremontowany. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wziąć także pod uwagę wysokość kosztów sadowych, do uiszczenia których zobowiązana jest skarżąca. Na obecnym etapie postępowania jest to wpis od skargi w wysokości 1500 zł. Ewentualne przyszłe koszty postępowania to np.: wpis od zażalenia na postanowienie wydane w toku postępowania – 100 zł, opłata kancelaryjna za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem – 100 zł , wpis od skargi kasacyjnej – 750 zł. W ocenie referendarza sądowego, biorąc pod uwagę opisaną wyżej sytuację materialną i życiową skarżącej oraz wysokość kosztów związanych z niniejszym postępowaniem, należało uwzględnić jej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca wykazała bowiem, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania siebie oraz swoich małoletnich dzieci. Dlatego też na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 wyżej cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.