IV SA/Wa 204/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska po rozpatrzeniu odwołania M. S., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2012 r. w sprawie wymierzenia M. S. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą [...] kary pieniężnej w wysokości [...] zł za prowadzenie demontażu pojazdów poza stacją demontażu. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne: [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wydał w dniu [...] czerwca 2012 r. powyższej opisaną decyzję. Odwołanie od niej złożyła M. S., prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą [...]. Rozpatrując odwołanie Pani M. S. Główny Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, że w dniach [...] kwietnia – [...] maja 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przeprowadził kontrolę interwencyjną na wniosek anonimowego zgłoszenia w zakładzie pn. [...]. W trakcie kontroli [...] WIOŚ ustalił, iż zakład [...] działa w oparciu o wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Przedmiotem działalności gospodarczej jest m.in. sprzedaż pojazdów samochodowych, sprzedaż części i akcesoriów samochodowych oraz konserwacja i naprawa pojazdów samochodowych. Powyższa działalność prowadzona jest na działce nr [...] w m. H., która jest własnością M. S. Naprawy samochodów prowadzone są w zlokalizowanym na działce budynku magazynowym. W dniu [...] kwietnia 2012 r. [...] WIOŚ przeprowadził wizję terenu działki nr [...] w m. H. W trakcie oględzin ustalono, iż cała działka jest ogrodzona metalową siatką z bramą wjazdową oraz posiada utwardzenie w postaci płyt betonowych. Na działce zlokalizowany jest piętrowy budynek mieszkalny, do którego przylega jednokondygnacyjny budynek garażowo-biurowy. WIOŚ ustalił, iż na terenie działki magazynowane były pojazdy samochodowe w różnym stanie technicznym, większość w znacznym stopniu uszkodzona lub zdemontowana, w ilości około 50 sztuk, część pojazdów pozbawiona tablic rejestracyjnych, pojazdy posiadające tablice posiadały rejestrację polską, jeden pojazd pochodził z zagranicy. Na terenie działki magazynowane były duże ilości części i akcesoriów samochodowych w postaci drzwi, klap, elementów zawieszeń, silników, amortyzatorów, opon, felg, instalacji gazowych, szyb samochodowych itp. Ponadto na terenie działki znajdowały się duże ilości odpadów w postaci złomu (elementy metalowe pochodzące z pojazdów), odpadów tworzyw sztucznych (części desek rozdzielczych, zbiorniki na płyny eksploatacyjne, kable, uszczelki, tapicerka, fotele), zużyte akumulatory, płyny eksploatacyjne m. in. w postaci zużytego oleju silnikowego, magazynowane w hobokach. W trakcie wizji terenu [...] WIOŚ stwierdził wiele śladów wycieków płynów eksploatacyjnych w postaci plam na betonowych płytach stanowiących utwardzenie powierzchni. Również na sąsiedniej działce WIOŚ zauważył gromadzenie dużych ilości pojazdów oraz części samochodowych i odpadów pochodzących z demontażu. Według wyjaśnień M. S., udzielonych podczas kontroli, większość odpadów należała do niej, zaś pozostała część do M. P. [...] WIOŚ wskazał, iż M. S. w trakcie kontroli przedstawiła dwie karty przekazania odpadów, tj. kartę przekazania odpadów o kodzie [...]* w ilości [...] Mg do [...] S.A. z dnia [...] sierpnia 2008 r. oraz kartę przekazania odpadów o kodzie [...] w ilości [...] Mg do Zakładu [...] z dnia [...] maja 2012 r. Ustalono również, iż strona nie posiadała żadnych uregulowań formalnoprawnych związanych z demontażem pojazdów, zaś działka w m. H. nie była wyposażona w urządzenia chroniące środowisko i nie spełniała żadnych wymagań przewidzianych dla stacji demontażu pojazdów. Dodatkowo WIOŚ podkreślił, iż przedsiębiorstwo M. S. było już kontrolowane w 2007 r. Wówczas stwierdzono prowadzenie przez stronę demontażu pojazdów, skutkiem czego została ona ukarana grzywną w drodze mandatu karnego oraz zobowiązana zarządzeniem pokontrolnym WIOŚ do zaprzestania prowadzenia działalności w zakresie demontażu pojazdów oraz przekazania odpadów zgromadzonych na terenie nieruchomości firmom posiadającym stosowne zezwolenia na gospodarowanie danego typu odpadami. Powyższy protokół kontroli, jak również protokół z oględzin do protokołu kontroli zostały przez M. S. podpisane. Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. z 2013 r., poz. 1162) demontaż pojazdów wycofanych z eksploatacji może być prowadzony wyłącznie w stacjach demontażu, tj. zakładach spełniających minimalne wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 28 lipca 2005 r. w sprawie minimalnych wymagań dla stacji demontażu oraz sposobu demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. Nr 143, poz. 1206, z późn. zm.). Organ wskazał, że zgodnie z art. 53 a ust. 1 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, kto poza stacją demontażu dokonuje usunięcia z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów lub substancji niebezpiecznych, w tym płynów, wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia lub części nadających się do ponownego użycia, wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów nadających się do odzysku lub recyklingu, podlega karze pieniężnej w wysokości od 10 000 do 300 000 zł. Organ drugiej instancji wskazał, że [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej wziął pod uwagę skalę popełnionego czynu, tj. rodzaj stwarzanego zagrożenia dla środowiska, w tym ślady wycieków płynów eksploatacyjnych oraz ilość i charakter odpadów, jak również fakt, iż M. S. była wcześniej karana za prowadzenie demontażu pojazdów poza stacją demontażu. Wobec powyższego [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wymierzył M. S. karę pieniężną w wysokości [...] zł. W ocenie GIOŚ ustalenia [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska jednoznacznie wskazują, iż M. S. prowadziła demontaż pojazdów poza stacją demontażu. Powyższe ustalenia potwierdza zarówno dokumentacja fotograficzna, jak i podpisany przez M. S. protokół kontroli nr [...] oraz protokół z oględzin do protokołu kontroli. W powyższym protokole wskazano, iż na terenie kontrolowanej działki stwierdzono magazynowanie około 50 sztuk pojazdów w różnym stopniu zdemontowanych. Ponadto jako dowód prowadzonego demontażu zostało wskazane magazynowanie dużej ilości odpadów, których charakter wskazywał na demontaż, były to m.in. odpady złomu w postaci elementów metalowych pochodzących z samochodów (części karoserii, części zawieszenia), odpadów tworzyw sztucznych (tapicerka, elementy desek rozdzielczych, kable, uszczelki, zbiorniki na płyny eksploatacyjne), akumulatory, itp. Stwierdzono magazynowanie części i akcesoriów samochodowych, których ilość znacznie przewyższała ilość zakupionych części przedstawionych przez stronę na dokumentach zakupu. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, M. S. nie posiada uregulowanego stanu formalno-prawnego w zakresie prowadzenia demontażu pojazdów. GIOS wskazał, że protokół z kontroli jest dokumentem urzędowym sporządzonym w przepisanej formie przez powołany do tego organ, stanowi on dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone - tj. prowadzenia przez stronę demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji poza stacją demontażu pojazdów, na co wskazuje zarówno zawarta w powyższym protokole informacja o obecności na terenie kontrolowanej działki pojazdów w znacznym stopniu uszkodzonych lub zdemontowanych, w większości nie posiadających dowodów rejestracyjnych i polis OC, jak również znaczna ilości odpadów, których charakter wskazywał na demontaż pojazdów. Odnosząc się do podnoszonej w odwołaniu M. S. kwestii, iż wysokość nałożonej na nią kary pieniężnej jest nieadekwatna do uzyskiwanych przez nią dochodów z prowadzonej działalności oraz niewspółmierna do istniejącego stanu rzeczy, zdaniem organu odwoławczego zarówno dowody zawarte w protokole kontroli, jak i dokumentacja fotograficzna wskazują, iż demontaż pojazdów był prowadzony na szeroką skalę, na terenie działki magazynowane były bowiem pojazdy samochodowe w różnym stanie technicznym w ilości około 50 sztuk. Dodatkowo organ drugiej instancji podkreślił, iż M. S. w 2007 r. była ukarana mandatem karnym również za nielegalny demontaż pojazdów, w związku z czym powinna być świadoma, że czyn tego rodzaju jest zabroniony. Odnosząc się do zarzutu M. S., iż decyzja [...] WIOŚ z dnia [...] czerwca 2012 r., została wydana bez wszechstronnego wyjaśnienia i rozważenia całokształtu sprawy organ odwoławczy wskazał, iż [...] WIOŚ podjął szereg czynności mających na celu rzetelną analizę sprawy, a przy wymierzaniu M. S. kary pieniężnej wziął pod uwagę rodzaj stwarzanego zagrożenia dla środowiska, tj. rodzaj i charakter odpadów oraz fakt, iż M. S. była wcześniej karana za prowadzenie demontażu pojazdów poza stacją demontażu. Powyższe ustalenia zostały zawarte w protokole kontroli oraz na załączonej dokumentacji fotograficznej. W ocenie GIOŚ stopień szkodliwości czynu popełnionego przez M. S. nie jest nieznaczny, przez co nie mogło być tutaj mowy o wymierzeniu kary pieniężnej w najniższej przewidzianej wysokości dla czynu wskazanego w art. 53 a ust. 1 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji. Organ odwoławczy zaznaczył, iż nałożona na stronę kara pieniężna mieści się w dolnej granicy wysokości kary pieniężnej jaka może być wymierzona za prowadzenie nielegalnego demontażu pojazdów. Celem ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji jest m.in. przeciwdziałanie nielegalnemu demontażowi pojazdów wycofanych z eksploatacji, tj. demontażowi prowadzonemu poza stacją demontażu, zagrażającemu środowisku. Zatem w ocenie GIOŚ wymierzona M. S. kara pieniężna jest adekwatna do stopnia szkodliwości popełnionego przez nią czynu. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, iż sytuacja finansowa M. S., wynikająca z nałożenia na nią kary pieniężnej, nie może być brana pod uwagę w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 53 a ust. 1 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, gdyż brak jest podstawy prawnej do wzięcia tej okoliczności pod uwagę przez organ administracji w tym postępowaniu. W sprawach dotyczących kar pieniężnych, o których mowa w art. 53 a ust. 1 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.), z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska. Zatem organem, który w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu lub interesem publicznym, może na podstawie art. 67a ustawy Ordynacja podatkowa: a) odroczyć termin płatności kary pieniężnej lub rozłożyć zapłatę kary pieniężnej na raty; b) odroczyć lub rozłożyć na raty zaległości z tytułu kary pieniężnej wraz z odsetkami za zwłokę; c) umorzyć w całości lub w części zaległości z tytułu kary pieniężnej, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną, jest wojewódzki inspektor ochrony środowiska. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska może udzielać ulg w spłacie zobowiązań, określonych w art. 67a: 1) które nie stanowią pomocy publicznej; 2) które stanowią pomoc de minimis; 3) które stanowią pomoc publiczną. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. S. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów art. 53 a pkt 1 i 4 wystawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi wskazała, że nie kwestionuje ustaleń zawartych w protokołach kontroli. Jednakże organ nie przeprowadził żadnej analizy wpływu demontażu pojazdów na środowisko. Nałożona kara jest niewspółmierna i rażąco wysoka w stosunku do stwierdzonych uchybień. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 ppsa - zarzutami i wnioskami skargi Sąd uznał, iż decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] listopada 2013 r. nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego. Zgodnie z brzmieniem art. 53a ust. 1 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, każdy kto poza stacją demontażu dokonuje: - usunięcia z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów lub substancji niebezpiecznych, w tym płynów, - wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia lub części nadających się do ponownego użycia, - wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów nadających się do odzysku lub recyklingu - podlega karze pieniężnej od 10.000 do 300.000 zł. Nie budzi wątpliwości, że ustawa o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji zakłada uznaniowość w zakresie wysokości nakładanej kary pieniężnej. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska ustalił wysokość kary na [...] zł. Wskazał, że stwierdzony w trakcie kontroli stan faktyczny, tj. skala naruszeń, nie pozwala na zastosowanie najniższego wymiary kary, tj. 10.000 zł. Uszczegóławiając powyższe argumenty [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, że przy ustalaniu wymiaru kary pieniężnej wziął pod uwagę stopień szkodliwości dokonanego czynu, a w szczególności ilość zgromadzonych uszkodzonych pojazdów i części oraz rodzaj stwarzanego zagrożenia dla środowiska m.in. poprzez wyciek płynów eksploatacyjnych. Podczas kontroli zidentyfikowano 50 szt. uszkodzonych pojazdów nie nadających się do dalszego użytkowania, bez płynów eksploatacyjnych i silników. Pojazdy były w znacznym stopniu zdekompletowane. Stwierdzono dużą ilość zgromadzonych części pochodzących z demontażu, co świadczy o skali prowadzonej nielegalnie działalności. Na terenie działki magazynowane były duże ilości części i akcesoriów samochodowych w postaci drzwi, klap, elementów zawieszeń, silników, amortyzatorów, opon, felg, instalacji gazowych, szyb samochodowych itp. Ponadto na terenie działki znajdowały się duże ilości odpadów w postaci złomu (elementy metalowe pochodzące z pojazdów), odpadów tworzyw sztucznych (części desek rozdzielczych, zbiorniki na płyny eksploatacyjne, kable, uszczelki, tapicerka, fotele), zużyte akumulatory, płyny eksploatacyjne m. in. w postaci zużytego oleju silnikowego, magazynowane w hobokach. W związku z powyższym [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska uznał, iż zastosowany wymiar kary w wysokości [...] zł jest właściwy ze względu na wielkość i skalę popełnionego naruszenia art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji i określił taki wymiar kary w swojej decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. Wymiar kary oraz jej podstawy został zaakceptowany przez organ drugiej instancji. W uzasadnieniu decyzji GIOŚ stwierdzono, że zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazywał bowiem jednoznacznie, iż M. S. prowadziła poza stacją demontażu działania polegające na wymontowaniu z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia lub części nadających się do ponownego użycia. Sąd podziela stanowisko GIOŚ, iż wysokość wymierzonej M. S. kary pieniężnej została właściwie uzasadniona. Organy wzięły bowiem pod uwagę zakres naruszeń (wymontowywanie z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia lub części nadających się do ponownego użycia), ilość odpadów (50 szt. uszkodzonych, zdekompletowanych pojazdów nie nadających się do dalszego użytkowania, , duża ilość zgromadzonych części pochodzących z demontażu), rodzaj stwarzanego zagrożenia dla środowiska, a także to, iż stwierdzono wcześniej naruszenia przez M. S. przepisów o odpadach. Trafnie –według Sądu- GIOŚ zauważył, iż stopień szkodliwości czynu, popełnionego przez M. S. nie jest nieznaczny, przez co nie może być mowy o wymierzeniu kary pieniężnej w najniższej przewidzianej wysokości. Wymierzona skarżącej kara pieniężna jest co prawda subiektywnie dotkliwa, jednakże jest ona adekwatna do stopnia szkodliwości popełnionego przez nią czynu. Celem ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji jest m.in. przeciwdziałanie nielegalnemu demontażowi pojazdów wycofanych z eksploatacji, tj. demontażowi prowadzonemu poza stacją demontażu, zagrażającemu środowisku. Zatem wymierzane kary pieniężne powinny mieć również charakter odstraszający od prowadzenia nielegalnej działalności. W świetle powyższego nie można zarzucić organom, że prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie naruszyły art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa. Materiał dowodowy zebrany w tym postępowaniu jest spójny, uzupełnia się nawzajem, został w sposób prawidłowy oceniony przez organy prowadzące postępowanie. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji również odpowiada wymogom prawa. Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ wyciągnął logiczne wnioski i dał im wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd nie dostrzegł innych naruszeń prawa, które byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu i w konieczności uwzględnić skargę. Mając na względzie powyższe, Sąd uznał iż zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają –wskazanych w skardze i będących podstawą wydanych decyzji – przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik spraw oraz przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy - na mocy art. 151 ppsa - orzeczono jak w sentencji wyroku.