IV SA/Wa 2040/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, asesor WSA Agnieszka Miernik (spr.), Protokolant Dorota Kozub, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2006 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania - skargę oddala- W niniejszej sprawie J. B. wniósł skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2005 r. orzekającą o wymeldowaniu Pana J. B. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco. W dniu 10 maja 2005 r. E. B. wystąpiła z wnioskiem o wymeldowanie J. B. – byłego męża z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu swego wniosku wskazała, że prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. orzekającym rozwód związku małżeńskiego pomiędzy J. B. a E. B., orzeczono eksmisję J. B. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że wnioskodawczyni jest najemcą przedmiotowego lokalu kwaterunkowego. Wskazano również, że J. B. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu od listopada 1998 r. W odwołaniu J. B. stwierdził, że w lokalu nr [...] przy ul. [...] przebywa, choć jego pobyt jest utrudniany przez byłą żonę, która zmienia zamki w drzwiach, a częstotliwość jego pobytu w tym lokalu jest ograniczona przez konieczność opiekowania się 82-letnią matką. Wojewoda [...] w uzasadnieniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję o wymeldowaniu wskazał, że okoliczność wyprowadzenia się J. B. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. jest bezsporna i poparta dowodami zebranymi w sprawie. Wojewoda [...] zauważył, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Odpowiadając na zarzut odwołującego się, że opuszczenie lokalu nie było dobrowolne, gdyż było wynikiem zmiany zamków w drzwiach wejściowych oraz jego obawy przed awanturami i wzywaniem policji przez byłą żonę, zauważono, że wymiana zamków w mieszkaniu nastąpiła po opuszczeniu lokalu przez J. B. W uzasadnieniu decyzji powołano się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym za równoznaczną z opuszczeniem lokalu należ uznać taką sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona i nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Odnosząc to do niniejszej sprawy zauważono, że J. B., mimo że powołał się na bezprawne działanie byłej żony, z takich środków nie skorzystał – nie wystąpił na drogę procesu cywilnego bądź karnego, nie zwracał się również z prośbą o interwencje do Policji. W skardze J. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy w przedmiocie utrzymania w mocy zameldowania skarżącego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Zarzucił przy tym organom administracji naruszenie prawa polegające na niepouczeniu skarżącego o konsekwencjach procesowych udzielenia odpowiedzi na pytanie odnośnie podjętych kroków prawnych w sprawie utrudniania przez byłą żonę zamieszkiwania w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Skarżący podniósł również, że nie był świadomy prezentowanej w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładni pojęcia "dobrowolności opuszczenia lokalu". Zarzucił, że nie przesłuchano świadków na okoliczność utrzymywania kontaktu z E. B. i dziećmi oraz zakwestionował zasadność powołania się w uzasadnieniu na wyrok w sprawie znęcania się nad byłą żoną. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i ponadto zauważył, że art. 9 kpa nie nakłada na organy administracji obowiązku udzielenia porad prawnych, czy też doradztwa i powołał się na orzecznictwo NSA wskazujące, że zasada udzielania informacji nie może być rozumiana jako obowiązek świadczenia pomocy prawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa materialnego ani procesowego. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Przepis ust. 2 tego artykułu stanowi, że do organu administracji należy ustalenie spełnienia przesłanek uzasadniających wymeldowanie danej osoby, zatem stwierdzenie, że osoba ta opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Na wstępie należy zaznaczyć, że ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych służy państwowym celom ewidencyjnym i prawidłowemu wykonywaniu przez organy publiczne ich funkcji, jako że posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu obywateli umożliwia racjonalizację działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego. Ewidencja ludności polegająca na rejestracji danych, co do miejsca pobytu (adresie) służy także interesowi obywateli oraz ochronie praw osób trzecich. Okoliczność, że obowiązek meldunkowy należy uznać w świetle Konstytucji RP za instytucję wynikającą z klauzuli ochrony porządku prawnego, mającą także związek z ochroną praw i interesów jednostki prowadzi do wniosku, że zameldowanie i wymeldowanie winno odzwierciedlać rzeczywisty stan rzeczy. Instytucja ta nie powinna natomiast służyć fikcji meldunkowej, tj. odzwierciedlać stanu faktycznie nie istniejącego, co do miejsca zamieszkania danej osoby. Ze względu na cel ustawy (rejestracja faktów objętych ewidencją) ustawodawca w art. 15 ust. 2 ustawy dopuścił wymeldowanie w formie decyzji administracyjnej podejmowanej z urzędu lub na wniosek podmiotów mających w tym interes prawny, w sytuacji, gdy osoba zobowiązana nie dopełniła obowiązku wymeldowania (por. wyrok NSA sygn. akt SA/Rz 2557/2002 Lex Polonica). W ocenie Sądu nie ma uzasadnionych podstaw do zakwestionowania stanowiska rozstrzygających w sprawie organów, iż J. B. faktycznie opuścił miejsce stałego pobytu w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się, przez co spełnił przesłankę wydania przez Prezydenta W. decyzji o wymeldowaniu na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organy administracyjne w prowadzonym postępowaniu administracyjnym ustaliły, że Skarżący opuścił lokal nr [...] przy ul. [...] w W. w listopadzie 1998 r., czego z resztą Skarżący w skardze nie kwestionuje. Podkreślić należy, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, który podziela skład orzekający w niniejszej sprawie, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (por. wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2000 r., sygn. akt V SA 108/00, Lex nr 49954). O opuszczeniu lokalu, w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 2 tej ustawy, można mówić, gdy dana osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2000 r., sygn. akt V SA 1424/99, Lex Nr 79243). W zaskarżonej decyzji legalnie przyjęto, iż w niniejszej sprawie zaistniały podstawy do wydania decyzji o wymeldowaniu, gdyż zarówno przesłanka dobrowolności jak i trwałości zostały spełnione. Jak ustaliły organy administracyjne wymiana zamków w drzwiach wejściowych do lokalu nr [...] przy ul. [...], która – wedle twierdzeń Skarżącego - uniemożliwiła mu powrót do lokalu, nastąpiła po wyprowadzeniu się Skarżącego z tego lokalu. Z akt sprawy nie wynika, aby J. B. podejmował jakiekolwiek działania zmierzające do przywrócenia posiadania lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Argumenty dotyczące braku możliwości częstego przebywania przez Skarżącego w przedmiotowym lokalu ze względu na stan zdrowia matki – pomimo, że są istotne dla strony – nie mogły być uwzględnione przez organ administracji orzekający w sprawie o wymeldowaniu. Odnosząc się do zarzutu braku pouczenia Skarżącego o skutkach złożenia bądź niezłożenia wyjaśnień na okoliczność podejmowania przez niego "kroków prawnych" należy stwierdzić, że w istocie, z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 kpa, a także z art. 9 kpa, wynika dla organów administracji publicznej obowiązek należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ich prawa i obowiązki będące przedmiotem postępowania. Jak wynika z akt sprawy Skarżący nie występował jednak do organów meldunkowych z prośbą o udzielenie informacji, co należy rozumieć przez podejmowane kroki prawne umożliwiające powrót do przedmiotowego lokalu. Gdyby, po zwróceniu się z taką prośbą, organ administracji odmówił podania wyjaśnień - można byłoby mówić o nieprawidłowości zachowania ze strony organu. Dodatkowo na uwagę zasługuje fakt, że – co wynika z protokołu przesłuchania z dnia 17 sierpnia 2005 r. – J. B. wyjaśnił, że nie podejmował żadnych czynności w celu powrotu do lokalu. W postępowaniu sądowoadministracyjnym, mimo osobistego stawienia się na posiedzeniu, Skarżący również nie wskazał okoliczności, które świadczyłyby o podejmowanych środkach prawnych umożliwiających jego powrót do lokalu. Zarzut niewyjaśnienia przez organ administracyjny dokładnie stanu faktycznego przez zaniechanie przesłuchania świadków odnośnie utrzymywania przez Skarżącego kontaktu z byłą żoną i ich dziećmi, nie zasługuje na uwzględnienie, jako nie świadczący o fakcie zamieszkiwania przez Skarżącego w przedmiotowym lokalu, a zatem nie mający znaczenia w sprawie. Powołanie się zaś przez organ administracji w uzasadnieniu decyzji na wyrok orzekający rozwód, w ocenie Sądu, należy potraktować jako próbę wyjaśnienia przez orzekający organ wszystkich okoliczności dotyczących opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez Skarżącego. Oceniając przesłanki dobrowolności i trwałości opuszczenia lokalu przez Skarżącego, organy administracyjne oparły swe ustalenia przede wszystkim o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, m. in. o zeznania E. B. /k-13, 20/, zeznania M. B. – członka zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej [...] /k-14/ oraz zeznania J. B. /k-55/. Ustalenia odnośnie niezamieszkiwania przez J. B. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. potwierdzone zostały przez informacje z Komisariatu Policji [...] Rew. [...] /k-42/. Organy administracyjne zbadały charakter opuszczenia lokalu przez J. B. pod kątem jego dobrowolności i trwałości. Dokonując tych ustaleń ograny przeprowadziły postępowanie dowodowe spełniające, w ocenie Sądu, wymagania art. 7 i 77 § 1 Kpa, a ich wnioski w zakresie oceny materiału dowodowego mieszczą się w granicach wynikających z art. 80 Kpa. Stosownie do art. 107 § 3 Kpa organy wskazały w uzasadnieniu faktycznym decyzji fakty, które uznały za udowodnione, dowody, na których się oparły, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej. W zaskarżonej decyzji legalnie również przyjęto, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do wydania decyzji o wymeldowaniu. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.