IV SA/Wa 2041/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego z dnia 10 lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków - oddala skargę - Wnioskiem z dnia 30 marca 2010 r. B. S. zwrócił się do Prezydenta W. o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów w zakresie: 1. działki ew. nr [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...] w W., poprzez zmianę powierzchni użytków gruntowych "dr" (drogi) i "Ba" (tereny przemysłowe) o łącznej powierzchni 1.750 m² w ten sposób, aby zgadzały się one z powierzchnią użytków gruntowych ujawnionych w akcie notarialnym nr [...] z dnia [...] maja 1943 r. i w planie sporządzonym w 1935 r. przez mierniczego przysięgłego J. M. oraz 2. działki ew. nr [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...] w W., poprzez zmianę jej powierzchni w ten sposób, aby zamiast ujawnionych 2 m² wynosiła ona 2,5 m², co w sumie wyniesie 1.752,5 m², czyli powierzchnię działki ew. o dawnym numerze [...], o której mowa w powyższym akcie notarialnym. Organ powyższy wniosek załatwił dwoma decyzjami: 1. w zakresie działki ew. nr [...] - decyzją z dnia [...] września 2010 r., która wprowadziła zmianę w ewidencji gruntów, polegającą na przywróceniu powierzchni użytków gruntowych ujawnionych przed modernizacją ewidencji gruntów z 2006 r., tj. 108 m² w miejsce dotychczas ujawnionej powierzchni 111 m² w użytku gruntowym "dr" oraz 1.642 m² w miejsce dotychczas ujawnionej powierzchni 1.639 m² w użytku gruntowym "Ba", a 2. w zakresie działki ew. nr [...] - decyzją z dnia [...] września 2010 r. o odmowie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów, polegającej na wpisaniu powierzchni 2,5 m² zamiast dotychczas ujawnionej powierzchni 2 m². Dalsze postępowanie administracyjne związane jest z działką ew. nr [...]. I tak: Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 maja 2011 r., wydanym w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 442/11, uchylił decyzję organu drugiej instancji z dnia [...] stycznia 2011 r. Zdaniem Sądu: - skarga zasługuje na uwzględnienie nie tylko z przyczyn w niej podniesionych, - w niniejszej sprawie ma zastosowanie § 62 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454), zwanego dalej "rozporządzeniem", zgodnie z którym pole powierzchni działki określa się z dokładnością do 1 m², co nie daje podstaw do wpisywania jednostki powierzchni mniejszej niż 1 m². Organy prawidłowo wykazały powierzchnię działki skarżącego w zaokrągleniu do pełnych metrów kwadratowych, jednakże nie wyjaśniły jakie podstawy normatywne pozwoliły na przyjęcie metody zaokrąglania w dół. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 grudnia 2011 r., wydanym w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1628/11, uchylił decyzje organów obu instancji (z dnia [...] sierpnia 2011 r. i z dnia [...] września 2010 r.). Zdaniem Sądu: - organ odwoławczy naruszył art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), - ustalenia orzekających organów co do powierzchni działki ew. nr [...] wymagają ujednolicenia, gdyż organ pierwszej instancji ustalił ją na 2,5 m², zaś organ odwoławczy - na 1,7968 m². Decyzją z dnia [...] października 2012 r. Prezydent W. odmówił aktualizacji operatu ewidencji gruntów, polegającej na wpisaniu powierzchni 2,5 m² zamiast dotychczas ujawnionej powierzchni 2 m². Decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. decyzja z dnia [...] października 2012 r. została uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. Prezydent W. kolejny raz odmówił wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów zmiany, polegającej na wpisaniu powierzchni 2,5 m² zamiast dotychczas ujawnionej powierzchni 2 m². Wnioskodawca złożył odwołanie od powyższej decyzji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że: 1. powierzchni działki w ewidencji gruntów nie można ujawniać na podstawie dokumentów własnościowych (m. in. aktów notarialnych), lecz na podstawie obliczeń dokonanych zgodnie z § 60-62 rozporządzenia i tak: a) zgodnie z § 60 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia danymi ewidencyjnymi dotyczącymi działki ewidencyjnej są numeryczny opis granic działki ewidencyjnej i pole powierzchni działki ewidencyjnej; b) numerycznego opisu granic działek ewidencyjnych, stosownie do § 61 i 62 rozporządzenia, dokonuje się za pomocą współrzędnych punktów określających przebieg linii granicznych, a pole powierzchni oblicza się na podstawie tych współrzędnych i określa w hektarach z dokładnością zapisu do 0,0001, 2. działka ew. nr [...] o powierzchni 0,0002 ha została wykazana w ewidencji gruntów na podstawie operatu technicznego nr [...]. W latach 2002-2003 została przeprowadzona geometryzacja granic działki ew. nr [...]: przebieg jej granic określały współrzędne dwóch punktów pozyskane na podstawie danych z wcześniejszych operatów geodezyjnych oraz współrzędne z jednego punktu uzyskanego na podstawie digitalizacji map; obliczona na ich podstawie powierzchnia działki ew. nr [...] wynosiła 1,7968 m², ale z uwagi na to, że współrzędne z digitalizacji nie spełniały wymogów obowiązujących standardów technicznych, to powierzchnię działki - stosownie do § 82 ust. 4 rozporządzenia - przyjęto na podstawie dotychczasowej ewidencji; aktualnie współrzędne tego punktu zostały skorygowane na podstawie danych z operatu [...], a obliczona na podstawie współrzędnych z trzech punktów załamania granic powierzchnia działki ew. nr [...] wynosi 1,690 m², a po zaokrągleniu - 2 m², co jest zgodne z dotychczasowym wpisem w ewidencji gruntów; wynik dokonanych czynności technicznych nie spowodował więc zmiany danych ewidencyjnych dotyczących działki ew. nr [...], 3. proponowana zmiana powierzchni działki ew. nr [...] nie może być w tym postępowaniu rozważana, ponieważ działka ta nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Wnioskodawca wniósł do Sądu skargę na decyzję organu odwoławczego z dnia [...] lipca 2013 r. zarzucając: 1. naruszenie art. 21 w zw. z art. 8 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483 ze zm.), zwanej dalej "Konstytucją" poprzez pozbawienie skarżącego prawa własności części działki ew. nr [...] o powierzchni 0,5 m², 2. niezasadne wyłączenie spod orzekania w niniejszym postępowaniu administracyjnym co do zmian w ewidencji w zakresie dotyczącym działki ew. nr [...]; skarżący wnioskował o powiększenie jej powierzchni z 1.750 m² do 1.751 m², przy pozostawieniu powierzchni działki ew. nr [...] - 2 m², co dałoby łączną powierzchnię działek ew. nr [...] i nr [...] nie mniejszą niż 1.752,5 m² (taka powierzchnia wynika z aktu notarialnego z dnia [...] maja 1943 r.), 3. niewykonanie wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: a) z dnia 11 maja 2011 r., wydanego w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 442/11, z uwagi na stwierdzenie Sądu, że skarga zasługuje na uwzględnienie nie tylko z przyczyn w niej podniesionych, b) z dnia 19 grudnia 2011 r., wydanego w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1628/11, z uwagi na wskazanie rozbieżności co do pomiaru powierzchni działek przez organ pierwszej i drugiej instancji, c) z dnia 29 października 2009 r., wydanego w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 681/09, z uwagi na wskazanie, że wywłaszczona nieruchomość położona w W. przy ulicy [...], która dawniej nosiła numer [...] (obecnie nr [...] i nr [...]) miała powierzchnię 1752,5 m2 (2,5 m2 + 1750 m2), 4. brak odniesienia się przez organ odwoławczy do pisma skarżącego z dnia 24 czerwca 2013 r. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 14 stycznia 2014 r. i złożonym na rozprawie piśmie z dnia 28 stycznia 2014 r. skarżący powtórzył argumenty skargi oraz dodał, że: 1. stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę, że mogą nastąpić dalsze zmiany w zakresie powierzchni działek ew. nr [...] i nr [...] podważa wszystkie wcześniejsze decyzje wydane w zakresie zmiany w ewidencji gruntów i stąd aktualny jest pomiar powierzchni działek wynikający z aktu notarialnego z dnia [...] maja 1943 r., 2. w związku z tym skarżący zmienił swoje stanowisko w sprawie możliwej zgody na wpisanie do ewidencji gruntów powierzchni działki ew. nr [...] jako 1.751 m², a działki ew. nr [...] jako 2 m², 3. powierzchnia działki ew. nr [...] wynika z opracowania geodezyjnego, które zgodnie z § 46 ust. 2 rozporządzenia jest podstawą do zmiany w ewidencji gruntów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów, w tym dotyczące powierzchni użytków gruntowych (art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - Dz. U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287 ze zm., zwanej dalej "P.g.k."). Wniosek skarżącego z dnia 30 marca 2010 r. dotyczył wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów w zakresie dotyczącym powierzchni: 1. działki ew. nr [...] poprzez zmianę powierzchni użytków gruntowych "dr" (drogi) i "Ba" (tereny przemysłowe) o łącznej powierzchni 1.750 m² w ten sposób, aby zgadzały się one z powierzchnią użytków gruntowych ujawnionych w akcie notarialnym nr [...] z dnia [...] maja 1943 r. i w planie sporządzonym w 1935 r. przez mierniczego przysięgłego J. M. oraz 2. działki ew. nr [...] poprzez zmianę jej powierzchni w ten sposób, aby zamiast ujawnionych 2 m² wynosiła ona 2,5 m², co w sumie wyniesie 1.752,5 m², czyli powierzchnię działki ew. o dawnym numerze [...], o której mowa w powyższym akcie notarialnym. W postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. nie orzeczono w przedmiocie zmian w ewidencji w przedmiocie powierzchni działki ew. nr [...], ponieważ postępowanie to nie obejmowało zmian w ewidencji w zakresie tej działki, lecz jedynie działki ew. nr [...]. Wcześniej zapadłe w sprawie wyroki z dnia 11 maja 2011 r. i z dnia 19 grudnia 2011 r. dotyczyły jedynie decyzji w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów w zakresie działki ew. nr [...]. Nie są uzasadnione zarzuty skarżącego związane z naruszeniem art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Przepis ten dotyczy bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym decyzję. W niniejszej sprawie zapadły dwa wyroki uchylające decyzje, ale organ następnie wydawał kolejne orzeczenia. Zarzut ten można rozumieć w kontekście naruszenia przez orzekające organy art. 153 P.p.s.a. stanowiącego, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Zarzut ten jednak nie jest uzasadniony, ponieważ: - w wyroku z dnia 11 maja 2011 r. Sąd wskazał, aby organy podały podstawę prawną do zaokrąglenia powierzchni działki w dół, niemniej jednak wskazanie to nie mogło mieć zastosowania w sprawie z tego powodu, że w wyniku późniejszego, ponownego obliczenia powierzchni działki ew. nr [...], została ona określona na mniej niż 2 m² (dokładnie 1,69 m²), co spowodowało konieczność zaokrąglenia jej powierzchni w górę - do 2 m², - stwierdzenia w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 maja 2011 r. "skarga zasługuje na uwzględnienie nie tylko z przyczyn w niej podniesionych" w związku z brakiem rozważań Sądu nie można rozumieć jako wskazania, że nie należy obliczać powierzchni działki ew. nr [...], a jedynie przyjąć jej powierzchnię wynikającą z aktu notarialnego z dnia [...] maja 1943 r., ponieważ kłóciłoby się to z wyraźnymi stwierdzeniami Sądu o konieczności obliczenia powierzchni działki ew. nr [...], - w wyroku z dnia 19 grudnia 2011 r. Sąd wskazał, że konieczne jest jednolite obliczenie przez orzekające organy powierzchni działki ew. nr [...], co zostało przez nie dokonane (powierzchnia 1,69 m², co po zaokrągleniu daje 2 m²), - w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 października 2009 r. stwierdzono co prawda, że łączna powierzchnia działek ew. nr [...] i nr [...] (dawna działka ew. nr [...]) wynosiła 1.752,5 m², z czego 2,5 m² przypada na działkę ew. nr [...], ale mimo takiego stwierdzenia nie można uznać, że orzekające w sprawie organy powinny były przyjąć powierzchnię działki ew. nr [...] jako 2,5 m²; zgodnie bowiem z art. 171 P.p.s.a. wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia; przedmiotem rozstrzygnięcia zaś wyroku z dnia 29 października 2009 r. nie było przesądzenie kwestii powierzchni działki ew. nr [...], lecz odmowa uwzględnienia wniosku o odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość w postaci działki ew. nr [...]; w związku z tym nie można uznać, że wskazywanie w uzasadnieniu powyższego wyroku powierzchni działki ew. nr [...] jako 2,5 m² rodzi skutki powagi rzeczy osądzonej, co umożliwia ponowne obliczanie jej powierzchni w odrębnym postępowaniu w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów w zakresie ujawnienia powierzchni tej działki. Materiały zgromadzone w sprawie pozwalają na uznanie za prawidłowe obliczenie powierzchni działki ew. nr [...] na 1,69 m². Sposób opisany przez organy Sąd uznaje za zgodny z prawem, w związku z czym nie ma potrzeby powtarzać argumentacji w tym zakresie. Nie można uznać za zasadny zarzutu dotyczącego naruszenia art. 21 w zw. z art. 8 Konstytucji poprzez pozbawienie skarżącego prawa własności części działki ew. nr [...] o powierzchni 0,5 m². Ochrona własności nieruchomości odnosi się bowiem do ochrony własności określonego obszaru gruntu. Obszar ten w niniejszej sprawie nie uległ zmianie, gdyż nie orzekano w przedmiocie zmian granic nieruchomości. Zmiana polega zaś na ponownym, dokładniejszym obliczeniu powierzchni tego obszaru. Odnośnie zarzutu co do braku odniesienia się przez organ odwoławczy do pisma skarżącego z dnia 24 czerwca 2013 r. należy wskazać, że jest on uzasadniony, ale uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, ponieważ pismo to dotyczyło spraw poruszanych już przez skarżącego we wcześniejszej korespondencji, co do której organ odwoławczy zajął stanowisko. Nie można się również zgodzić z zarzutem, że wskazanie przez organ w odpowiedzi na skargę, że możliwe są późniejsze obliczenia powierzchni działki ew. nr [...], mogące skutkować określeniem innej jej powierzchni, podważa wszystkie wcześniejsze decyzje wydane w zakresie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów. Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 8 P.g.k. przez ewidencję gruntów rozumie się jednolity dla kraju i systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach. Oznacza to, że ewidencja gruntów odzwierciedla jedynie aktualny stan (w tym co do obliczenia powierzchni działki) i w przypadku powstania późniejszych materiałów geodezyjnych, opartych o doskonalsze metody pomiaru powierzchni gruntu stan ten nie tylko może, ale powinien zostać w niej odzwierciedlony. W przeciwnym wypadku zapisy raz ujawnione w ewidencji gruntów nie mogłyby być aktualizowane, co wręcz poddawałoby w wątpliwość sensowość istnienia tego typu ewidencji. Skarżący w toku postępowania powoływał się na § 1 wypisu aktu sporządzonego w księdze hipotecznej "[...]" powiatu [...], określający łączną powierzchnię działki ew. nr [...] na 1.752,5 m², z czego po jej podziale powstała działka ew. nr [...] o powierzchni 1.750 m² i działka ew. nr [...] o powierzchni 2,5 m². Wnioskował przy tym o ujawnienie w ewidencji gruntów powierzchni działki ew. nr [...] jako 2,5 m². W związku z powyższym należy podnieść, że materiał dowodowy (k. 159 akt adm.) wskazuje, że wspomniana księga wieczysta uległa zniszczeniu w czasie działań wojennych w latach 1944-1945. Niezależnie od tego i tak nie można by było uwzględnić w ewidencji gruntów powierzchni działki wynikającej z księgi wieczystej, ponieważ obowiązuje zasada odwrotna: to dane co do powierzchni działki ujawnione w ewidencji gruntów są uwzględniane księdze wieczystej. Wynika to z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013 r., poz. 707), zgodnie z którym podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości. Zgodnie z art. 2 pkt 8 P.g.k. katastrem nieruchomości jest ewidencja gruntów. W związku z tym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.