IV SA/Wa 2043/09
PostanowienieWSA w Warszawie2010-02-09
Skład orzekający: Referendarz sądowy Joanna Dziedzic
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej prowadzącej gospodarstwo rolne, której jedynym stałym dochodem jest dochód z tego gospodarstwa, a która ponosi znaczne wydatki na utrzymanie domu i gospodarstwa, można przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Osobie fizycznej prowadzącej gospodarstwo rolne, której jedynym stałym dochodem jest dochód z tego gospodarstwa, a która ponosi znaczne wydatki na utrzymanie domu i gospodarstwa, można przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli jej sytuacja materialno-bytowa jest trudna i uzasadnia takie zwolnienie. Przyznanie prawa pomocy podyktowane jest oceną możliwości finansowych osoby wnioskującej, dokonywaną z uwzględnieniem jej sytuacji majątkowej oraz dochodów i wydatków osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym.Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek K. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego. Skarżący jest właścicielem domu i gospodarstwa rolnego, a jego jedynym dochodem jest dochód z gospodarstwa rolnego. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący przedstawił dokumenty dotyczące jego dochodów, wydatków, zadłużenia oraz stanu konta bankowego. Sąd rozpoznał wniosek, oceniając sytuację materialną skarżącego.Rozstrzygnięcie
Przyznano K. G. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. G. na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2009 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: - przyznać K.G. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 4 stycznia 2010 r. wpłynął na urzędowym formularzu PPF wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Z informacji podanych przez wnioskodawcę wynika, że jest on właścicielem domu o pow. 200 m2 oraz gospodarstwa rolnego o pow. 4,23 ha. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym skarżący wskazał, iż prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. W rubryce 10 formularza dotyczącej dochodów wnioskodawca wymienił dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 710 zł miesięcznie.
W związku z powziętymi wątpliwościami co do uzyskiwanych przez skarżącego dochodów oraz ponoszonych wydatków, Sąd pismem z dnia 8 stycznia 2010 r. zobowiązał skarżącego do uzupełnienia wniosku, poprzez przedstawienie informacji na temat średnich wydatków ponoszonych miesięcznie na bieżące utrzymanie, wyciągów z rachunków bankowych, zaświadczenia z właściwego urzędu gminy wskazującego wysokość dochodów uzyskiwanych z nieruchomości rolnej oraz oświadczenia, czy korzysta on z pomocy społecznej.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżący w dniu 3 lutego 2010 r. ( data nadania pisma w urzędzie pocztowym) nadesłał wymagane dokumenty. Z zaświadczenia Urzędu Miejskiego w G. wynika, iż skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 4,2303 ha fizycznych, co stanowi 4,1446 ha przeliczeniowych, którego przychodowość roczna wynosi 8.521,30 zł. Saldo końcowe na rachunku skarżącego na dzień 29 stycznia 2010 r. wynosiło 64, 44 zł. Wnioskodawca określił również wydatki jakie ponosi na utrzymanie mieszkania oraz zakup żywności, wskazując, iż wynoszą one ok. 600 zł miesięcznie. Powołując się na trudną sytuację materialną skarżący nadesłał dokumenty potwierdzające jego zadłużenie z tytułu podatku rolnego i podatku od nieruchomości na kwotę 652 zł oraz zaległych rachunków za energię w łącznej wysokości 349, 78 zł.
Rozpoznając wniosek, stwierdzono co następuje:
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ,,P.p.s.a.") ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby.
Zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty sądowe: wpis sądowy i opłata kancelaryjna oraz zwrot wydatków wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, który może być przyznane osobie fizycznej pod warunkiem wykazania przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w środkach utrzymania konieczne go dla siebie i rodziny ( art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) Jak wynika z powyższego przyznanie prawa pomocy podyktowane oceną możliwości finansowych osoby wnioskującej, dokonywane jest z uwzględnieniem jej sytuacji majątkowej oraz dochodów i wydatków osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym.
Stan majątkowy, dochodowy i rodzinny skarżącego opisany we wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF oraz piśmie z dnia 1 lutego 2010 r. obliguje do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Jedynym, stałym dochodem wnioskodawcy jest dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 8. 521, 30 zł rocznie, co daje kwotę ok. 710 zł miesięcznie. Należy jednak mieć na uwadze, iż wskazana w zaświadczeniu Urzędu Miejskiego w G. z dnia 4 grudnia 2009 r. kwota przychodów z gospodarstwa rolnego skarżącego jest prognozowaną wysokością przychodów rocznych, odbiegającą często od rzeczywistych przychodów uzyskanych z nieruchomości rolnej. Według informacji skarżącego średnia wysokość jego miesięcznych wydatków na utrzymanie domu oraz zakup żywności wynosi natomiast 600 zł.
Należy zatem stwierdzić, iż wysokość stałych dochodów skarżącego, przy uwzględnieniu wydatków jakie ponosi na utrzymanie domu oraz gospodarstwa rolnego, znacznie odbiega od przeciętnych dochodów pozwalających na poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w środkach utrzymania koniecznego.
Mając na uwadze wskazane powyżej okoliczności należy przypuszczać, iż sytuacja materialno-bytowa skarżącego jest trudna i uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z tych względów na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło