IV SA/Wa 2043/13

WyrokWSA w Warszawie2014-03-10

Skład orzekający: Marta Laskowska-Pietrzak, Anna Falkiewicz-Kluj, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest uprawniony do wydania decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego i przekazaniu sprawy do rozpoznania sądowi powszechnemu w sytuacji, gdy nie doszło do zawarcia ugody między stronami, a jednocześnie brak jest podstaw do wydania merytorycznej decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest uprawniony do wydania decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego i przekazaniu sprawy do rozpoznania sądowi powszechnemu, gdy łącznie spełnione są dwie przesłanki: brak możliwości wydania merytorycznej decyzji ustalającej przebieg granicy oraz brak zgody stron co do jej przebiegu. W sytuacji, gdy organ prawidłowo stwierdził brak możliwości ustalenia przebiegu granic w oparciu o zebrane dowody i brak ugody, jego rozstrzygnięcie procesowe jest zgodne z prawem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy K. o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia granicy nieruchomości i przekazaniu sprawy do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu. Wójt umorzył postępowanie, ponieważ nie doszło do zawarcia ugody między stronami, a ustalenie przebiegu granicy nie nastąpiło na podstawie zebranych dowodów. Skarżąca zarzuciła m.in. błąd geodety w ustaleniu granic i powierzchni działki.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Tomiło-Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2014 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołania M. S. od decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] grudnia 2012 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia granicy nieruchomości położonej w miejscowości W. gm. K., oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], dotyczącej spornego odcinka granicy z nieruchomością sąsiednią oznaczoną numerem geodezyjnym [...], wyznaczonym punktami granicznymi nr [...] i przekazania sprawy do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu w G. sporną sprawę graniczną dotyczącą ustalenia przebiegu granic na wymienionym odcinku na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne. Wójt Gminy K. postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. wszczął postępowanie w sprawie o rozgraniczenie powyżej opisanych nieruchomości. Geodeta upoważniony do przeprowadzenia czynności ustalenia granic nieruchomości wezwał w trybie art. 32 ust. 1-4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne strony postępowania do stawienia się na gruncie, celem ustalenia położenia punktów i przebiegu linii granicznych. Granice zostały wyznaczone na podstawie miar z zarysu pomiarowego oraz danych z operatu poszerzenia drogi (ul. [...]) - [...]. Punkty graniczne nr [...] upoważniony geodeta w obecności właścicieli działek [...] utrwalił w terenie palami granicznymi zaś pkt 010 stanowi słupek ogrodzenia. Protokół graniczny podpisał właściciel działki nr ew. [...] J. S. uznając wyznaczone granice za prawidłowe, zaś M. S. właścicielka działki nr ew. [...] odmówiła podpisania protokołu uznając tym samym granicę za sporną, stwierdzając, że granica powinna przebiegać po istniejącym ogrodzeniu, a następnie po miedzy zgodnie ze stanem użytkowania na gruncie. Wobec braku możliwości zakończenia istniejącego sporu w wyniku ugody granicznej, upoważniony geodeta dokonał tymczasowego utrwalenia punktów granicznych według dokumentów (miar z zarysu pomiarowego oraz danych z operatu poszerzenia drogi [...]), oznaczył ich przebieg na szkicu granicznym stanowiącym integralną część protokołu granicznego, sporządził opinię w sprawie i całość przekazał organowi prowadzącemu postępowanie. W toku postępowania J. S. aktem notarialnym nr rep. [...] z dnia [...] listopada 2012 r. przekazał umową darowizny nieruchomość składającą się m.in. z działki nr ew. [...] na rzecz swojej córki W. P. Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., Wójt Gminy K. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia granicy nieruchomości położonej w miejscowości W. gm. K., oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], dotyczącej spornego odcinka granicy z nieruchomością sąsiednią oznaczoną numerem geodezyjnym [...], wyznaczonym punktami granicznymi nr [...] oraz przekazał do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu w G. sporną sprawę graniczną dotyczącą ustalenia przebiegu granic na wymienionym odcinku. Rozpatrując odwołanie M. S. od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że wskazało treść art. 33 i art. 34 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. 2005 r., Nr 240, poz. 2027). Zgodnie z art. 33 ust. 1 powyższej ustawy wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzje o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. Zgodnie z ust. 2 wydanie decyzji poprzedza: 1/ dokonanie przez wójta, burmistrza (prezydenta miasta) oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami; w wypadku stwierdzenia wadliwego wykonania czynności upoważnionemu geodecie zwraca się dokumentację do poprawy i uzupełnienia; 2/ włączenie dokumentacji technicznej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Zgodnie z ust. 3 powyższego przepisu strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi. Art. 34 ust. 1 stanowi, że jeżeli w razie sporu co do przebiegu linii granicznych nie dojdzie do zawarcia ugody lub nie ma podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 1 upoważniony geodeta tymczasowo utrwala punkty graniczne według ostatniego stanu spokojnego posiadania, dokumentów i wskazań stron, oznacza je na szkicu granicznym, sporządza opinię i całość dokumentacji przekazuje właściwemu wójtowi. Zgodnie z ust. 2 organ umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę z urzędu do rozpoznania sądowi. Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji prawidłowo dokonał oceny stanu faktycznego i uznał, że zarówno nie doszło do zawarcia ugody, jak również brak było podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, że ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów. Ze sprawozdania sporządzonego przez upoważnionego geodetę wynika, że dla obu nieruchomości (dla spornej granicy) była w 2011 r. ustalana i wyznaczana granica ujęta w opracowaniu przyjętym do Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej pod nr [...]. W opracowaniu tym wyznaczono granicę na podstawie miar z zarysu pomiarowego. Właścicielka działki nr ew. [...] nie podpisała protokołu granicznego nie zgadzając się tym samym z przebiegiem wyznaczonych granic. Geodeta upoważniony do przeprowadzenia rozgraniczenia odszukał w terenie znaki graniczne w postaci pali drewnianych punktów ustalonych opracowaniem [...]. Stwierdził rozbieżności pomiędzy współrzędnymi teoretycznymi tych punktów, a współrzędnymi z pomiaru własnego do rozgraniczenia. Odchyłka liniowa dla tych punktów wynosiła odpowiednio - [...] m, - [...]m, - [...] m. Różnica ta spowodowana jest tym, że do opracowania [...] jako punkt dowiązania przyjęto pkt. osnowy III klasy [...] dla którego odchyłka jest przekroczona i wynosi [...]m. Organ wskazał, że geodeta dokonał również kontrolnego obliczenia powierzchni nieruchomości. Przyjmując granicę pomiędzy działkami jako linię [...], a pozostałe granice wg ewidencji gruntów powierzchnia działki [...] wynosi [...] ha,a dla działki [...] ha. Powierzchnie ewidencyjne wynoszą odpowiednio -[...]ha, [...]ha. Geodeta w sporządzonym protokole wyraźnie zaznaczył, że granicy nie określono według zebranych dowodów, skreślając tę rubrykę, jako przesłankę do ustalenia przebiegu granic, lecz wyznaczył ją według wskazań stron oraz stanu ostatniego spokojnego posiadania. Podsumowując organ odwoławczy wskazał, że Wójt Gminy K. prawidłowo przekazał sprawę o rozgraniczenie sądowi powszechnemu wobec nie zawarcia między stronami ugody oraz braku podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 1 powyższej ustawy. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. S. Skarżąca opisała stan sprawy. Uznała, że geodeta powiększył granice sporne z [...] cm na [...] cm na długości [...] km bez wiedzy skarżącej. Wniosła o poprawienie map we wszystkich powierzchniach. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie jest zasadna. Podstawę prawną przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego stanowią przepisy art. 29 i n. ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 z późn. zm.). Przepisy te przewidują, że czynności ustalania przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wójta. Przy ustalaniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej. Jeżeli jest brak takich danych lub są one niewystarczające albo sprzeczne, ustala się przebieg granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, gdy druga strona w toku postępowania oświadczenia nie składa i nie kwestionuje przebiegu granicy. W razie sporu co do przebiegu linii granicznych, geodeta nakłania strony do zawarcia ugody. Ugoda zawarta przed geodetą posiada moc ugody sądowej. Wójt wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. Strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi. Zgodnie z przepisem art. 34 ust. 1 i 2 ustawy w przypadku sporu co do przebiegu linii granicznych nie dojdzie do zawarcia ugody lub nie ma podstaw do wydania decyzji przez wójta upoważniony geodeta tymczasowo utrwala punkty graniczne według ostatniego stanu spokojnego posiadania, dokumentów i wskazań stron, oznacza je na szkicu granicznym, sporządza opinię i całość dokumentacji przekazuje właściwemu wójtowi. Wójt umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi. Podkreślenia wymaga, że wydanie decyzji o umorzeniu postępowania i przekazaniu sprawy do rozpatrzenia sądowi powszechnemu jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia dwóch przesłanek: braku możliwości wydania decyzji merytorycznej pozwalającej na jednoznaczne określenie przebiegu granicy oraz braku zgody stron co do jej przebiegu. Jedynie w przypadku stwierdzenia, w toku prowadzonego postępowania, że oba powyższe warunki są spełnione, organ administracji publicznej prowadzący postępowanie rozgraniczeniowe jest uprawniony do wydania decyzji, o której mowa w art. 34 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Wskazać należy, że w świetle brzmienia przepisu art. 34 ust. 1 i 2 ustawy decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego i przekazania sprawy z urzędu sądowi może być wydana dopiero wówczas, gdy nie doszło do zawarcia ugody przewidzianej w art. 31 ust. 4 ustawy oraz gdy nie ma podstaw do wydania decyzji o rozgraniczeniu na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron w rozumieniu art. 31 ust. 2 i 3 ustawy. Organy prawidłowo wskazały, że nie ma możliwości ustalenia przebiegu granic w oparciu o zebrane dowody. W tym zakresie uzasadnienie decyzji organu spełnia wymogi wynikających z przepisu art. 107 § 3 kpa. Podkreślić należy, że rozstrzygnięcie organu jest rozstrzygnięciem procesowym, natomiast zarzuty podniesione przez skarżącą dotyczą merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, którego organ nie dokonał. Jednocześnie odnosząc się do wskazanego przez skarżącą na stronie 3 skargi błędnego podania powierzchni działki skarżącej przez geodetę to postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. Wójt Gminy K. wydanym na podstawie art. 113 § 1 kpa sprostował omyłkę w decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. wskazując powierzchnię działki skarżącej [...] ha. Podsumowując wskazać należy, że kontrola sądu dotyczy prawidłowości postępowania organu administracji, poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polega ona na sprawdzeniu, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy zgodnie z obowiązkami nałożonymi na organy administracji w przepisach art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w niniejszej sprawie uwzględniło wskazane wyżej przepisy ustawy i przeprowadziło postępowanie zgodnie z regułami, wynikającymi z kpa. Z podniesionych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło