IV SA/Wa 2044/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Tomiło-Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2015 r. sprawy ze skargi H. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Wójta Gminy C. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu zażalenia p. H. M. na postanowienie Wójta Gminy C. z dnia [...].11.2011 r. [...] odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wójta Gminy C. z dnia [...].03.1999 r. nr [...] znak: [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu położonego w A. (dz. ew. nr [...]) dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. - utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...].06.2011 r. [...] organ I instancji odmówił p. H. M. wznowienia postępowania w sprawie zakończonej w/w ostateczną decyzją Wójt Gminy C. z dnia [...].03.1999 r. Kolegium postanowieniem z dnia [...].10.2011 r. sygn. akt [...] SKO w W. uchyliło ww. postanowienie organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z powodu niezbadania, czy nie zaistniała przyczyna wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. (decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, tzn. w omawianym przypadku - organu ochrony środowiska - zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym _ Dz. U. z 1999 r. nr 15, poz! 139). Wskazanie tej przyczyny wznowienia postępowania, może prowadzić do wznowienia postępowania. Zatem organ I instancji winien przeprowadzić w tym zakresie stosowne postępowanie. Ww. postanowienie SKO w W. z dnia [...].10.2011 r. sygn. akt [...] zostało zaskarżone do WSA w Warszawie, który wyrokiem z dnia 06.07.2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 63/12 oddalił skargę p. H. M., a następnie do NSA, który wyrokiem z dnia 17.04.2014 r. sygn. akt II OSK 2828/12 oddalił skargę kasacyjną p. H. M.uk od ww. wyroku WSA w Warszawie. Wyrok NSA został przekazany do SKO w W. dnia 17.07.2014 r. Organ l instancji nie czekał jednak na rozstrzygnięcie sądów administracyjnych, ale wydał ponownie postanowienie z dnia [...].11.2011r. znak [...] odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wójt Gminy C. z dnia [...].03.1999 r. nr [...]. W uzasadnieniu organ w zakresie dowiedzenia się o ww. decyzji o warunkach zabudowy przez wnioskodawczynię, podtrzymał stanowisko wyrażone w poprzednim postanowieniu z dnia [...].06.2011 r., natomiast w przedmiocie przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. ("decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu") stwierdził, że: ".. w dniu wydania decyzji, tj. [...] marca 1999 r. ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U 1999 r., Nr 15, poz. 139) nakładała obowiązek uzgadniania decyzji o, warunkach zabudowy m.in. z działającymi w imieniu wojewody wojewódzkimi inspektorami: ochrony środowiska oraz sanitarnym - w odniesieniu do inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi. Inwestycje szczególnie szkodliwe dla środowiska i zdrowia ludzi zostały wskazane w obowiązującym wówczas rozporządzeniu ministra ochrony środowiska zasobów naturalnych i leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji (Dz. 1998, Nr 93, poz. 589). Należy jednak zauważyć, że dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego nie było w myśl w/w przepisów obowiązku uzyskiwania uzgodnień z organami ochrony środowiska, nie można bowiem uznać tego rodzaju inwestycji za szczególnie szkodliwą dla środowiska." Na ww. postanowienie p. H. M. wniosła w terminie zażalenie. Podniosła, że "wydanie po raz drugi takiego samego postanowienia w tej samej kwestii, kiedy sprawa pierwszego postanowienia nie jest prawomocnie zakończona, świadczy o tym, że potrzeba szkolenia (ze znajomości przepisów k.p.a. dla wójta i jego urzędników) jest zasadna i aktualna." Dalej p. H. M. starała się wykazać, że o decyzji z 1999 r. dowiedziała się dopiero w 2010 r. i wniosek o wznowienie wniosła w terminie określonym w art. 148 § 2 k.p.a. Rozpoznając ponownie sprawę Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 202 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.): Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. " W ww. wyrokach, sądy administracyjne uznały, że p. H. M. dowiedziała się o decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...].03.1999 r. nr [...], najpóźniej dnia [...].10.1999 r. Jak podniósł NSA w wyroku z dnia 17.04.2014 r. sygn. akt II OSK 2828/12:" ...Tym samym za sprzeczne z materiałem dowodowym zebranym w sprawie należało potraktować twierdzenie skarżącej wskazujące dzień [...] marca 2010r., jako datę, w której dowiedziała się o kwestionowanej decyzji.../" W tej części zatem zaskarżone postanowienie organu I instancji odpowiada ww. ocenie prawnej zawartej w ww. wyrokach sądowych, a więc jest prawidłowe. Z kolei ustalenie, że w dniu wydania decyzji wzizt z [...] marca 1999 r. ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 1999 r., Nr 15, poz. 139) nakładała obowiązek uzgadniania decyzji o warunkach zabudowy m.in. z działającymi w imieniu wojewody wojewódzkimi inspektorami: ochrony środowiska oraz sanitarnym w odniesieniu do inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi, jest prawidłowe. Podobnie to, że inwestycje szczególnie szkodliwe dla środowiska i zdrowia ludzi zostały wskazane w obowiązującym wówczas rozporządzeniu ministra ochrony środowiska zasobów naturalnych i leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji (Dz. U. 1998, Nr 92, poz. 589), jest również prawidłową konstatacją. Również to, że dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego nie było w myśl w/w przepisów obowiązku uzyskiwania uzgodnień z organami ochrony środowiska, nie można bowiem uznać tego rodzaju inwestycji za szczególnie szkodliwą dla środowiska, należy uznać za prawdziwe. Zatem w omawianym przypadku określona przez stronę żalącą się przyczyna wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. (decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu) w ogóle nie wystąpiła. Badanie więc, czy - zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. został zachowany termin jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania, organ uznał za bezprzedmiotowe. Skargę na powyższe postanowienie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Pani H. M., zarzucając mu bezpodstawne przyjęcie, iż nie zachowała terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Podkreśla, że nie jest prawdą jakoby o kwestionowanej przez nią decyzji Wójta Gminy C. dowiedziała sie najpóźniej [...].10.1999r. Skarżącą kwestionuje w tym zakresie ustalenia zawarte w wyroku NSA z 17 kwietnia 2014r. Domaga się wznowienia postępowania w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270 ze zm. zwanej w dalszej części p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że skarga jest zasadna aczkolwiek z innych względów niż w niej podniesiono. Wskazać należy, iż rozpoznając przedmiotową sprawę zarówno organ jak i Sąd związane były wyrokami WSA w Warszawie z dnia 06.07.2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 63/12 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 17.04.2014 r. sygn. akt II OSK 2828/12 oddalił skargę kasacyjną na w/w wyrok WSA w Warszawie. Wyrokiem z dnia 06.07.2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 63/12 WSA w Warszawie oddalił skargę p. H. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium w W. z dnia [...].10.2011 r. sygn. akt [...] uchylające postanowienie Wójta Gminy C. z dnia [...].06.2011 r. [...], którym odmówiono skarżącej wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wójta Gminy C. z dnia [...].03.1999 r. nr [...] znak: [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu położonego w A. (dz. ew. nr [...]) dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z powodu niezbadania, czy nie zaistniała przyczyna wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. (decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, tzn. w omawianym przypadku - organu ochrony środowiska - zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym Dz. U. z 1999 r. nr 15, poz. 139). W wyroku tym Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał na konieczność zbadania kwestii zachowania miesięcznego terminu określonego w art. 148 k.p.a do wznowienia postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt. 6 k.p.a. Jednocześnie uznał, że w ocenie Sądu w dniu [...] października 1999r. skarżącą posiadała informacje o istnieniu decyzji z dnia [...] marca 1999r. w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. To z kolei oznacza, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na tej podstawie został uchybiony. Sąd wskazał także, że nie można uznać, aby pismo skarżącej z [...] października 1999r. skierowane do Urzędu Gminy C. mogło zostać uznane wówczas jako wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o warunkach zabudowy. Mając na uwadze, że w świetle art. 153 p.p.s.a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, zarówno orzekający obecnie Sąd jak i orzekające w sprawi organy związane były oceną prawną dokonaną w w/w wyrokach. W sprawie nie ulega zatem wątpliwości, bowiem zostało to przesądzone przez Sądy w w/w wyrokach, iż skarżąca uchybiła terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. Obowiązkiem organów było jednak dokonanie oceny formalnej wniosku skarżącej o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt. 6 k.p.a. Zgodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ winien był zatem zbadać, czy wniosek ten został złożony w terminie określonym w art. 148 k.p.a, a następnie podjąć dalsze czynności w sprawie tj. wszcząć, bądź odmówić wszczęcia postępowania wznowieniowego na tej podstawie. Wskazać bowiem należy, iż w przypadku złożenia podania o wznowienie przez stronę, wszczyna się postępowanie wstępne w sprawie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia. Zgodnie z orzecznictwem w tej fazie postępowania organ może się wypowiadać jedynie co do zarzutów, a nie ich podstaw (por. Wyrok NSA w Warszawie z dnia 14 czerwca 1999 r., IV SA 2397/98, LEX nr 47857: "1. Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. Tylko w przypadku ujawnienia, iż podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 k.p.a. bądź nie rachowany został termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 k.p.a. - organ administracji może na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. wydać postanowienie odmawiające wznowienia postępowania. Postanowienie o wznowieniu postępowania jest bowiem jedynie postanowieniem wszczynającym postępowanie i nie może zawierać innych treści, poza wskazaniem przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania. Inaczej mówiąc, postanowienie to otwiera postępowanie w sprawie wznowienia postępowania. Stwierdzenia, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy, mogą być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia z art. 149 § 1 kpa i muszą być zawarte w decyzji określonej w art. 151 kpa. Tymczasem, jak wynika z treści zaskarżonych postanowień organy dokonały w nich merytorycznego ustalenia, czy wystąpiła podstawa do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 §1 pkt. 6 k.p.a. Powołując się na obowiązujące w dacie wydania kontrolowanej decyzji z 1999r. rozstrzygnęły one bowiem, że organ ją wydający nie miał obowiązku jej uzgodnienia z organami ochrony środowiska, a więc zdaniem organów w sprawie nie wystąpiła przyczyna określona w art. 145 §1 pkt. 6 k.p.a. nie wystąpiła. Skoro w świetle art. 149 § 2 k.p.a. ocena przyczyn wznowienia przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania jest niedopuszczalna, gdyż ustalenie, czy zachodzą podstawy wznowienia, może nastąpić wyłącznie w toku wznowionego postępowania Sąd uznał, że zaskarżone postanowienia w zakresie zbadania podstaw wszczęcia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 6 k.p.a, wydane zostały z naruszeniem wskazanych powyżej przepisów k.p.a, oraz wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z dnia 6 lipca 2012r., co stanowiło podstaw do ich uchylenia w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a.