IV SA/Wa 2045/15
WyrokWSA w Warszawie2016-01-18
Skład orzekający: Anita Wielopolska-Fonfara, Kaja Angerman, Magdalena Durzyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie nadania statusu uchodźcy, uznając kolejny wniosek za niedopuszczalny z powodu tożsamości sprawy z wnioskiem poprzednim, mimo podniesionych przez stronę zarzutów naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, utrzymując w mocy decyzję o umorzeniu postępowania. Kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy został uznany za niedopuszczalny, ponieważ był oparty na tych samych podstawach faktycznych i prawnych, co wnioski poprzednie, a strona nie przedstawiła żadnych nowych, istotnych okoliczności, które uzasadniałyby ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy.Stan faktyczny
Skarżący złożył trzeci wniosek o nadanie statusu uchodźcy, powołując się na obawę prześladowania w kraju pochodzenia ze względu na wyznanie. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców umorzył postępowanie, uznając wniosek za niedopuszczalny z powodu tożsamości sprawy z poprzednimi wnioskami. Rada do Spraw Uchodźców utrzymała tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, twierdząc, że organy nie zbadały sprawy wnikliwie i nie pozwoliły mu przedstawić obaw.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), sędzia WSA Magdalena Durzyńska, Protokolant ref. staż. Marika Bibrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi S. O. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę
IV SA/Wa 2045/15
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] maja 2015 r. Rada do Spraw Uchodźców po rozpatrzeniu odwołania S. O. utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...]lutego 2015 r. o umorzeniu postępowania w sprawie wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny.
Powyższe rozstrzygnięcie było wynikiem następujących ustaleń organu.
S. O., obywatel [...], narodowości [...], złożył w dniu [...]września 2014 r. kolejny (trzeci) wniosek o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczpospolitej Polskiej. Decyzją z dnia [...]lutego 2015 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowił o umorzeniu postępowania w sprawie wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny. Od tej decyzji wnioskodawca odwołał się do Rady do Spraw Uchodźców.
Organ wskazał, że istnienie tożsamości sprawy zachodzi w przypadku występowania tych samych podmiotów w sprawie, tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy oraz tego samego przedmiotu, rozumianego jako interesy prawne lub obowiązki, które następnie po wydaniu decyzji stają się prawem nabytym (jego brakiem) lub obowiązkami prawnymi określonych podmiotów. Zdaniem organu w rozpatrywanej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości, że mamy do czynienia z podmiotową tożsamością sprawy, jak również z tożsamym interesem strony w niezmienionym stanie prawnym. Organ podzielił także należycie wykazane w uzasadnieniu decyzji ustalenie organu pierwszej instancji, że wniosek z dnia [...]września 2014 r. nie został oparty na żadnych nowych podstawach dowodowych w stosunku do tych, na których zostały oparte wnioski złożone przez wnioskodawcę uprzednio. Pierwszy wniosek złożony został dnia [...]października 2012 r. - we wniosku tym wnioskodawca wskazał przede wszystkim na fakt, że miał problemy ponieważ chciał zmienić religię, prowadził z siostrą korespondencję dotyczącą złych praktyk w [...], takich jak nierówne traktowanie mężczyzn i kobiet, czy nawoływanie do zabijania. Decyzją z dnia [...]grudnia 2012 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców 1. odmówił nadania statusu uchodźcy, 2. odmówił udzielenia ochrony uzupełniającej, 3. nie udzielił zgody na pobyt tolerowany, 4. postanowił o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz 5. zakazał ponownego wjazdu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy. Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. utrzymała w mocy decyzję organu I instancji w części dotyczącej pkt 1- 4 i uchyliła zaskarżoną decyzję i umorzyła postępowanie w części dotyczącej pkt 5. Wnioskodawca wniósł skargę na decyzję Rady do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. WSA dnia 12 czerwca 2013 r. skargę oddalił. Drugi wniosek został złożony [...]października 2013 r. Dnia [...]marca 2014 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydał decyzję o umorzeniu postępowania w oparciu o art. 40 ust. 1 i art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r. poz. 680, z późn. zm.; dalej: u.u.c.o.) w związku z faktem, że po otrzymaniu ostatecznej decyzji wnioskodawca złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach. Po wniesieniu przez wnioskodawcę odwołania w dniu [...]maja 2014 r. Rada do Spraw Uchodźców postanowieniem nr z dnia [...] sierpnia 2013 r. odmówiła przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Poprzednie wnioski wnioskodawca składał jako M. S.. W toczącym się postępowaniu Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, na podstawie dowodu tożsamości wnioskodawcy, wydanego w [...], uznał za jedyne prawdziwe dane wnioskodawcy imię S. oraz nazwisko O..
Organ odwoławczy podkreślił, że w przypadku pierwszego i obecnie rozpatrywanego wniosku, zachodzi tożsamość sprawy zarówno co do podmiotu, jak i przedmiotu postępowania, a wnioski dotyczą tego samego żądania. Wnioskodawca powołuje się na te same okoliczności, poddając je niewielkim modyfikacjom - oświadczył, że opuścił kraj pochodzenia z powodu swojej konwersji na [...] i problemów z tym związanych, nie podając jednocześnie żadnych nowych okoliczności, które miałyby istotny wpływ na sprawę. Organ odwoławczy stwierdził, że w zeznaniach wnioskodawcy nie pojawił się żaden wiarygodny element, który mógłby potwierdzać, że władze kraju pochodzenia wnioskodawcy lub inne podmioty podejmowały, czy też mogły podjąć wobec wnioskodawcy jakiekolwiek działania wymierzone przeciwko niemu.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. O. wnosząc o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 40 ust. 2 pkt. 2 ustawy o ustawy o udzielaniu ochrony cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7 w zw. z art. 77 $ 1, z dn. 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. - dalej: k.p.a.). W uzasadnieniu skargi podniósł, że złożył wniosek o przyznanie statusu uchodźcy w dniu [...] września 2014 r. z uwagi na prześladowanie ze względu na wyznanie w [...]. Organ I instancji stwierdził brak przesłanki do nadania mi statusu uchodźcy. Nie sposób zgodzić się z takimi twierdzeniami Organu I instancji. Natomiast Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję powyższą oraz stwierdził brak występowania uzasadnionej obawy przed ,'prześladowaniem oraz brak udowodnienia w wystarczający sposób wystąpienia prześladowania. Podkreślił, ,że padł ofiarą prześladowania z uwagi na wyznanie.
Jak wskazywał we wniosku oraz w trakcie trwania procedury przyczyną ubiegania się o status uchodźcy jest obawa przed grożącymi mu w kraju pochodzenia prześladowaniami oraz groźbami. Obawy te nie są bezpodstawne. Szef Urzędu ds. Cudzoziemców oraz Rada ds. Uchodźców nie pozwoliły mu wypowiedzieć się w sprawie, a co za tym idzie przedstawić obaw przed prześladowaniem.
Szef Urzędu oraz Rada ds. Uchodźców nie dopełniły obowiązku wnikliwego zbadania sprawy i zebrania materiału dowodowego, przez co naruszyły ustawowe zasady prawdy obiektywnej i praworządności wyrażone w art. 7 K.p.a., a także art. 77 § 1 K.p.a, gdyż nie podjęły wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.
Organ odwoławczy w ogóle nie przeprowadził postępowania w sprawie. Odniesienie się kwestii spełnienia przesłanek dotyczących nadania statusu uchodźcy ograniczyło się do kilku zdań stwierdzających, że nie przedstawił okoliczności wskazujących na to, że był prześladowany z przyczyn, o których mówi Konwencja Genewska. Organ odwoławczy nie odniósł się do sytuacji panującej w [...]. Nie podjęcie przez Szefa Urzędu oraz Radę ds. Uchodźców czynności sprawdzających, mających na celu ustalenie prawdopodobieństwa jego zeznań, należy uznać za naruszenie art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a., a brak uzasadnienia w tym zakresie za naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. Naruszenia proceduralne wpłynęły na błędną wykładnię i nie zastosowanie art. 13 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Podstawą wniosku były zadeklarowane prześladowania będące konsekwencją poglądów oraz sytuacji przestrzegania praw kobiet w Iranie. Te wyjaśnienia oraz obawy zostały uznane za prawdopodobne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja organu odwoławczego nie narusza prawa w stopniu, który powodowałby konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego, bowiem dostrzeżone uchybienia nie miały wpływu na wynik sprawy.
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 40 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.2012.680 j.t.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wobec uznania, iż wniosek o nadanie statusu uchodźcy jest niedopuszczalny, gdyż został oparty na tych samych podstawach, co wniosek poprzedni.
Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego co do tego, że skarżący składając kolejny (trzeci) wniosek o nadanie statusu uchodźcy, nie przedstawił żadnych nowych i istotnych w postępowaniu okoliczności w stosunku do okoliczności, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia odmawiającego nadania statusu uchodźcy. Organ dokonując takiej oceny brał pod uwagę, że tożsamość sprawy zachodzi wówczas, gdy kolejna sprawa dotyczy tego samego podmiotu, tego samego przedmiotu sprawy, tego samego stanu prawnego, jak również niezmienionego stanu faktycznego. Wobec oczywistej tożsamości podmiotu (w toku postępowania ustalono prawdziwą tożsamość skarżącego), tożsamości przedmiotu postępowania (wniosek o nadanie statusu uchodźcy), niezmienionego stanu prawnego w dacie wydawania decyzji, konieczne było także rozstrzygnięcie czy doszło do zmiany stanu faktycznego, na co wyraźnie wskazał organ odwoławczy, jak również przedstawił stanowisko, w którym podzielił ustalenia i wywody organu pierwszej instancji w tym zakresie. Ocena ta została więc dokonana nie tylko w oparciu o treści zawarte w żądaniu złożonego przez skarżącego kolejnego wniosku i podstawę żądania zawartego w pierwotnym wniosku, ale też w oparciu o ustalenia faktyczne uwzględnione w postępowaniu zakończonym decyzją odmowną , informację o aktualnej sytuacji w kraju pochodzenia (k 48 akt admin. t. 2/2 ), jak też ocenę formalną złożonych przez skarżącego wniosków dowodowych. W aktach sprawy niewątpliwie znajduje się tłumaczenie materiałów pisemnych złożonych przez skarżącego w uzupełnieniu odwołania ( akta admin. t. 1/2 karty nienumerowane), co świadczy o przeprowadzeniu przez organ analizy w zakresie wstępnej oceny wniosków dowodowych. Ocena ta z uwagi na treść art. 40 w/w ustawy (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji) mogła być ograniczona wyłącznie do ustalenia czy złożone wnioski dowodowe wskazują istnienie okoliczności innych niż te, które podlegały już ocenie we wcześniejszym postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy, albo mogły podważyć negatywne ustalenia tam poczynione. Prawidłowo więc na tym etapie postępowania, a wbrew zarzutom skarżącego organ nie dokonywał oceny wiarygodności dowodów złożonych przez skarżącego, ani też nie prowadził postępowania zmierzającego do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, bowiem ustalenie przesłanki niedopuszczalności wniosku, stanowi przeszkodę do rozpoznania sprawy. Zarzut naruszenia przepisów postępowania związany z niewyjaśnieniem wszystkich istotnych okoliczności sprawy, niedokładnym i niewyczerpującym zbadaniem materiału dowodowego, dowolną oceną dowodów jest niezasadny. Sąd dostrzega jednak nieprawidłowości wynikające z naruszenia przepisu postępowania tj. art. 107 § 1 pkt 3 K.p.a polegające na ogólnym i lakonicznym uzasadnieniu wydanej decyzji w zakresie odnoszącym się do podstawy faktycznej wniosku. Jednak naruszenie to nie mogło w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, co sąd musiał poddać wnikliwej ocenie. Organ odwoławczy choć nierzetelnie to uzasadnił, dokonał prawidłowej oceny, że skarżący składając wniosek, a następnie odwołanie powołał się na te same okoliczności, które były przedmiotem ustaleń i oceny w pierwotnym postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy, poddając je niewielkim modyfikacjom, nie podał żadnych nowych okoliczności, które uwiarygodniłyby, że były lub mogą być podejmowane jakiekolwiek działania przeciw niemu. Należy wskazać, że skarżący w przedmiotowym wniosku podał, że przyczyny jego złożenia przedstawił przy okazji poprzednich procedur. W pierwotnym wniosku tą przyczyną była obawa przed prześladowaniem ze względu na wolę przejścia na chrześcijaństwo (uzasadnienie wyroku w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 683/13). Jednocześnie poinformował, iż poprzednio posługiwał się fałszywymi danymi personalnymi, z uwagi na obawę, że jego prawdziwe dane trafią do ambasady [...]. W uzupełnieniu odwołania podtrzymał wcześniejsze zeznania – obawę przed prześladowaniem z uwagi na wyznanie. Wskazał też, ze sytuacja osób niebędących wyznawcami [...] jest bardzo trudna, a ich życiu zagraża niebezpieczeństwo. Poinformował też, że wnioski dowodowe miały na celu wskazanie kolejnych okoliczności, z powodu których obawia się o życie oraz zdrowie. Twierdzenie z odwołania stanowi więc pewną modyfikację wcześniejszego stanowiska, gdyż sugeruje, że powodem obawy jest jego wyznanie. Okoliczność zaś odczucia zagrożenia skarżącego z powodu chęci zmiany wyznania była okolicznością wyjaśnianą i stanowiącą podstawę wydania negatywnej decyzji w przedmiocie nadania statusu uchodźcy, w którym ustalono, że skarżący nie przeszedł konwersji i nie porzucił islamu, za co groziłaby mu w kraju pochodzenia odpowiedzialność karna (nawet z zagrożeniem karą śmierci). Uznano, że nie istnieją żadne wiarygodne przesłanki wskazujące na to, by skarżący w rzeczywistości chciał przyjąć chrześcijaństwo, gdyż jego zeznania były bardzo ogólnikowe, jego wiedza na temat tej religii niewielka i nigdy nie brał udziału w chrześcijańskich praktykach, choć sporadycznie odwiedzał kościół [...], który w rzeczywistości był muzeum, a nawet po opuszczeniu kraju pochodzenia nie podjął kroków prowadzących do zmiany wyznania. Ogólne stwierdzenia dotyczące obawy prześladowania z powodu zmiany wyznania nie zostały więc uznane za wiarygodne.
Należy zauważyć, że wskazywane przez skarżącego okoliczności są tożsame z już ocenianymi wnikliwie w toku postępowania o nadanie statusu uchodźcy. Zawnioskowane dowody nie dotyczą żadnych nowych okoliczności, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie w tym przedmiocie. Nie stanowią takiej podstawy zdjęcia obrazujące pobyt skarżącego w kościele chrześcijańskim czy informacje, że w kraju pochodzenia przejście na inną wiarę może być karane śmiercią, gdyż ocena tych okoliczności stanowiła podstawę decyzji odmawiającej nadania statusu uchodźcy. Ani więc sytuacja skarżącego, ani sytuacja w kraju pochodzenia nie uległy zmianie i brak jest podstaw do ponownej merytorycznej oceny wniosku opartego na tych samych podstawach.
Z tych względów sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło