IV SA/Wa 2046/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. J. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi H. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia naturalnych stosunków wodnych postanawia: odrzucić wniosek. W piśmie z dnia 5 sierpnia 2013 r. H. J. wniosła za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta P. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie naruszenia naturalnych stosunków wodnych poprzez zmianę kierunku odpływu wód z nieruchomości położonej przy ul. [...] w P. Zarządzeniami z dnia 30 sierpnia 2013 r. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącą do uzupełnienia, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi, jej braków fiskalnych i formalnych poprzez uiszczenie wpisu od wniesionej skargi w kwocie 300,-zł i nadesłanie jednego odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego. Wezwania powyższe, wraz ze stosownymi pouczeniami o konsekwencjach ich niewykonania, zostały skutecznie doręczone skarżącej w dniu 20 września 2013 r. Zatem siedmiodniowy termin do dokonania powyższej czynności bezskutecznie upłynął w dniu 27 września 2013 r. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżąca w dniu 27 września 2013 r. złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy, uzupełniony następnie wnioskiem z dnia 24 października 2013 r. o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Skarżąca natomiast nie wykonała zarządzenia wzywającego do nadesłania jednego odpisu skargi. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 3 grudnia 2013 r. przyznane zostało skarżącej prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. Ustanowiony z urzędu profesjonalny pełnomocnik wniósł do Sądu w dniu 18 stycznia 2014 r. r. (data nadania pisma w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego) wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi z jednoczesnym uzupełnieniem tego braku, tj. złożeniem jednego odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem, wypełniając tym samym treść art. 87 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku pełnomocnik skarżącej nie kwestionuje, że skarżąca nie wykonała zarządzenia Sądu, jednakże – jego zdaniem – nie ponosi ona za to uchybienie winy, ponieważ skarżąca, mimo że jest osobą starszą, nieposiadającą niezbędnej znajomości prawa, to nie pozostawiła ona bez odpowiedzi skierowanej do niej korespondencji Sądu i skierowała wniosek o przyznanie jej prawa pomocy. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącej opisał przedstawiony wyżej przebieg postępowania i wskazał, że o fakcie wyznaczenia go pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej dowiedziała się dopiero w dniu 13 stycznia 2014 r. z pisma Okręgowej Rady Adwokackiej, zaś wniosek o przywrócenie terminu złożyła w ustawowym siedmiodniowym terminie liczonym od dnia 15 stycznia 2014 r., kiedy to zapoznała się z aktami sprawy. Ponadto powołując się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia [...] września 1971 r., [...] podniosła, że "Jeżeli strona jest zastępowana przez pełnomocnika procesowego, termin siedmiodniowy liczy się od daty, gdy pełnomocnik dowiedział się o uchybieniu terminu i mógł dokonać zamierzonej czynności procesowej, natomiast bez znaczenia dla obliczenia terminu jest data, w której sama strona dowiedziała się o tym i mogła tej czynności dokonać". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że merytoryczne rozpoznanie – w świetle przesłanki z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) braku winy w uchybieniu terminu – wniosku o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej, poprzedzone być musi zbadaniem dopuszczalności tego wniosku. Powinien on bowiem spełniać określone wymogi formalne, w przeciwnym razie – stosownie do art. 88 tej ustawy – spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek podlegać będzie odrzuceniu. Wymogi warunkujące dopuszczalność wniosku o przywrócenie terminu ujęto w art. 86 i art. 87 powołanej ustawy. Zgodnie z art. 87 § 1 omawianej ustawy wniosek o przywrócenie terminu wnosi się do sądu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W świetle powyższych unormowań podstawową kwestię dla oceny prawidłowości złożonego w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie odpisu skargi, stanowi okoliczność zachowania terminu do jego wniesienia w związku ze złożeniem tego wniosku przez ustanowionego w sprawie, w trybie prawa pomocy, pełnomocnika z urzędu. W przedmiotowej sprawie skarżąca wniosła do Sądu skargę samodzielnie. Wobec tego została ona wezwana, zgodnie z zarządzeniami z dnia 30 sierpnia 2013 r., do uzupełnienia, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi, jej braków fiskalnych i formalnych poprzez uiszczenie wpisu od wniesionej skargi i nadesłanie jednego odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, nie wykonując natomiast wezwania do nadesłania jednego odpisu skargi. Ustanowiony w trybie prawa pomocy pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci złożenia jednego odpisu skargi. W uzasadnieniu wniosku, powołując się na poglądy prezentowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego, pełnomocnik wskazał, że siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu dla strony, która jest zastępowana przez pełnomocnika procesowego rozpoczyna swój bieg od daty, gdy pełnomocnik podjął wiadomość o uchybieniu terminu i mógł dokonać zamierzonej czynności procesowej. Prezentowany przez pełnomocnika skarżącej sposób interpretacji przepisów odnoszących się do instytucji wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku w postaci złożenia odpisu skargi nie dotyczy przypadku następczego ustanowienia w sprawie pełnomocnika, w której dotychczas strona samodzielnie reprezentowała swoje interesy. Taki sposób wykładni przyjmuje się wobec sytuacji, gdy czynność, której terminowi dokonania strona uchybiła, objęta była przymusem adwokacko-radcowskim. W zakresie pozostałych rodzajów czynności procesowych w postępowaniu sądowym, nie objętych stosownym przymusem, termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu liczony jest od dnia ustania przyczyny, ze względu na którą strona sama uchybiła terminowi. W rozpatrywanej sprawie okoliczność złożenia wniosku o przywrócenie terminu przez pełnomocnika skarżącej w terminie siedmiu dni od dnia jego wyznaczenia pozostaje zatem bez znaczenia w kwestii oceny terminowości wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W świetle bowiem przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku w postaci złożenia odpisu skargi, nie został przez ustawodawcę objęty przymusem adwokacko-radcowskim. W konsekwencji powyższego, ustalenia wymaga termin, w którym skarżąca sama złożyć mogła stosowny wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku poprzez złożenie jednego odpisu skargi. W niniejszej sprawie najdalszym terminem, w którym przyjąć można, że ustąpiła przyczyna uchybienia terminu, był dzień 20 września 2013 r. kiedy to doręczono skarżącej wezwanie do złożenia jednego odpisu skargi. Tym samym termin do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu upływał z dniem 27 września 2013 r. Złożony zatem przez pełnomocnika skarżącej w dniu 18 stycznia 2014 r. wniosek o przywrócenie terminu złożony został po upływie terminu do jego wniesienia. W takiej sytuacji wniosek o przywrócenie terminu z dnia 18 stycznia 2014 r., jako spóźniony podlegał odrzuceniu na podstawie art. 88 powołanej ustawy. Okoliczności podnoszone we wniosku Sąd powinien rozważyć przy merytorycznej ocenie wniosku o przywrócenie terminu. Jednak w świetle zaprezentowanych wywodów ocena taka w zaistniałym stanie procesowym nie mogła być przeprowadzona. W tej sytuacji niedopuszczalne jest analizowanie przesłanki braku winy w uchybieniu terminu, skoro wniosek pełnomocnika skarżącej, jako że spóźniony, nie spełnia wymogów pozwalających na tego rodzaju analizę. Z powyższych względów, na podstawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.