IV SA/Wa 2052/19

WyrokWSA w Warszawie2019-11-06

Skład orzekający: Anita Wielopolska, Anna Sidorowska-Ciesielska, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza grunty leśne na cele nieleśne bez uzyskania wymaganej zgody wojewody, jest nieważna?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza grunty leśne na cele nieleśne bez uzyskania wymaganej zgody wojewody, narusza przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Brak wymaganej zgody stanowi istotne naruszenie trybu sporządzania planu, co na mocy art. 27 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym skutkuje nieważnością uchwały w tej części.
Stan faktyczny
Wojewoda złożył skargę na uchwałę Rady Gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących ochrony gruntów leśnych. Uchwała przeznaczała działkę leśną na cele zabudowy mieszkaniowej bez uzyskania zgody wojewody na zmianę przeznaczenia gruntu. Rada Gminy wniosła o uwzględnienie skargi, przyznając, że zgoda nie została uzyskana.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części tekstowej i graficznej w odniesieniu do wskazanej działki leśnej, w zakresie w jakim usytuowana jest ona na terenie oznaczonym określonym symbolem. Zasądzono od Gminy na rzecz Wojewody kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Sędziowie asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant spec. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2019 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części tekstowej i graficznej w odniesieniu do działki numer ewidencyjny [...] z obrębu [...] położonej w miejscowości [...], w granicach ewidencyjnych użytku leśnego, w zakresie w jakim usytuowana jest ona na terenie oznaczonym symbolem [...]; 2. zasądza od Gminy [...] na rzecz Wojewody [...] kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi Wojewody [...] (dalej także Wojewoda) jest uchwała Rady Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...]. Wojewoda złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą uchwałę, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w części tekstowej i graficznej, w odniesieniu do działki oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] z obrębu [...], położonej w miejscowości [...], w zakresie w jakim usytuowana jest ona na terenie oznaczonym symbolem [...] oraz o zasądzenie na rzecz Wojewody [...] kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych w związku z art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 8, art. 18 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (zwanej dalej u.p.z.p), poprzez brak uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne, dla ww działki nr [...] objętej ww. planem miejscowym. W uzasadnieniu skargi Wojewoda wskazał, że przy podejmowaniu powyższej uchwały naruszony został tryb sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz właściwość organów, o których mowa w art. 18 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy o z.p., co na mocy art. 27 ust. 1 ustawy o z.p., w związku z art. 85 ust. 2 ustawy o p.z.p., winno skutkować nieważnością ww uchwały. Zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy z.p. organ sporządzający projekt planu uzgadnia go z organami właściwymi do uzgadniania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego na podstawie przepisów szczególnych. Ponieważ stwierdzono występowanie gruntów leśnych w odniesieniu do obszaru objętego planem miejscowym, to wobec dyspozycji art. 9 ust. 1 i art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z.p. zastosowanie miały także przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Zgodnie z kolei z art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych przeznaczenie gruntów leśnych na cele nieleśne, wymagające zgody na zmianę, może być dokonane jedynie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. O tym jakie grunty rolne i leśne wymagają zgody na zmianę przeznaczenia stanowił art. 7 ust. 2 ustawy i jeśli chodzi o grunty leśne, nie stanowiące własności Skarbu Państwa, to wymagały one zgody wojewody, niezależnie od areału przeznaczenia pod cele inne niż leśne. Zgoda taka była wydawana w drodze decyzji administracyjnej i stanowiła podstawę do zmiany przeznaczenia na cele nieleśne w planie miejscowym. W przedmiotowej sprawie z wnioskiem "o stwierdzenie nieważności" przedmiotowej uchwały "w zakresie dotyczącym zapisów przeznaczenia działki o nr ew. [...], obręb [...] położonej w miejscowości [...]", zwrócił się do Wojewody [...], pismem z 9[...] października 2018 r. znak: [...], Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...]. Analizując wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dołączonego do wniosku Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych ustalono, iż cała działka oznaczona numerem ewidencyjnym [...], została przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną oznaczoną symbolem [...]. Zgodnie z pismem Wójta Gminy [...] z [...] września 2017 r. (przy piśmie Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] z [...] października 2018 r.), Gmina [...] uzyskała zgodę właściwego organu na przeznaczenie gruntu leśnego na cele nieleśne m.in. dla przedmiotowej działki. Tymczasem, jak podniósł Wojewoda, z poczynionych przez niego ustaleń wynika, iż zgodnie z wypisem z archiwalnego miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego wsi [...] i miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy [...] (uchwała Nr [...] Gminnej Rady Narodowej w [...] z [...] kwietnia 1990 r.) wynika, iż teren ww działki znajdował się w strefie terenów leśnych, a nie jak wskazano w ww piśmie Wójta, w strefie terenów zabudowy mieszkaniowej i pensjonatowej, dla których wyrażono zgodę na zmianę ich przeznaczenia. Powyższe zatem, w ocenie Wojewody, stanowi, iż organ sporządzający plan miejscowy nie uzyskał stosownej zgody na zmianę przeznaczenia, a zatem nie był uprawniony do dokonywania zmiany przeznaczenia w odniesieniu do ww. działki. Uznać również należy, że w tym stanie prawnym naruszona została właściwość organów, o których mowa w art. 18 ust. 2 pkt 4 lit. a u.p. z.p. Zdaniem Wojewody brak uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia ww działki leśnej na cele zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej stanowi naruszenie trybu sporządzania planu i w oparciu o art. 27 ust. 1 u.p.z.p. skutkuje koniecznością stwierdzenia nieważności tej części planu. Na poparcie swego stanowiska Wojewoda przytoczył szereg wyroków, zarówno wojewódzkich sądów administracyjnych, jak i NSA. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy [...] wniosła o uwzględnienie skargi w całości. Podniosła, że zgodnie ze stanowiskiem skarżącego, przy podejmowaniu przedmiotowej uchwały, naruszony został tryb sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz właściwość organów, o których mowa w art. 18 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym co, na mocy art. 27 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 85 ust.2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, winno skutkować nieważnością uchwały Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2004r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] w części dotyczącej działki oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] z obrębu [...], położonej w miejscowości [...]. Ustalone przeznaczenie terenu pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, oznaczone na rysunku planu symbolem [...], winno być poprzedzone uzyskaniem zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne czego Gmina [...] nie uczyniła. Brak zgody na zmianę przeznaczenia stanowi, w świetle art. 27 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia uchwały, istotne naruszenie trybu sporządzania planu miejscowego nim podstawę planowania stanowiły dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga Wojewody [...] została wniesiona w oparciu o art. 93 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r., poz. 506 ze zm.), dalej u.s.g. Mianowicie u.s.g. w art. 91 ust. 1 stanowi, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90. Organem nadzoru jest właściwy wojewoda. Termin 30 dni jest terminem, który nie podlega zawieszeniu ani przedłużeniu. Jednocześnie Wojewoda uzyskał uprawnienie do wystąpienia do sądu administracyjnego w każdym późniejszym terminie po wejściu w życie planu, jeśli stwierdzi, że przy jego uchwalaniu doszło do naruszenia zasad, trybu i właściwości organów. Stanowił o tym - obecnie, jak i dacie uchwalenia planu - art. 93 ust. 1 u.s.g.. Rozpoznając zatem skargę Wojewody [...] wniesioną w trybie wyżej opisanym Sąd uznał ją za zasadną, co skutkuje stwierdzeniem nieważności zaskarżonej uchwały Rady Gminy [...] w zaskarżonej części. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o z.p. w ustaleniach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uwzględnia się postanowienia przepisów szczególnych, odnoszących się do obszaru objętego planem i przedmiotu jego ustaleń. Ponadto z art. 18 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy z.p. jednoznacznie wynika, iż organ sporządzający projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uzgadnia go, stosownie do jego zakresu, z organami właściwymi do uzgadniania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, na podstawie przepisów szczególnych. Oznacza to, że organy gminy sporządzając projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zobligowane były do uwzględnienia w nim postanowień wynikających z przepisów szczególnych, odnoszących się do obszaru objętego planem. Takimi przepisami są reguły zawarte w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Stosownie do dyspozycji art. 7 ust. 2 pkt 5 tej ustawy przeznaczenie na cele nieleśne gruntów leśnych, nie stanowiących własności Skarbu Państwa, wymaga uzyskania zgody wojewody, wyrażonej po uzyskaniu opinii izby rolniczej. Wyrażenie tej zgody następuje w formie decyzji administracyjnej. Decyzja taka stanowi następnie przesłankę do dokonania zmiany przeznaczenia w planie miejscowym. Z tego względu na wstępie konieczne było ustalenie czy działka ewidencyjna wymieniona w skardze wymagała uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia na cele nieleśne w toku procedury planistycznej. Konstatacja w tym zakresie musiała być poprzedzona stwierdzeniem, że przedmiotowa działka nr [...] stanowiła w części lub całości użytek leśny [...]. Jedynie bowiem w sytuacji objęcia granicami tej działki użytków leśnych, konkretyzował się wymóg uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia na cele nieleśne. Zgodnie z poczynionymi ustaleniami i przyznaniem Rady Gminy [...] (organu uchwałodawczego), przedmiotowa działka działka stanowiła w części użytek leśny. Zatem, biorąc pod uwagę obowiązującą regulację prawną, przytoczone powyżej przepisy oraz dokonaną analizę zapisów ewidencji gruntów, zmiana przeznaczenia w planie wykazanych gruntów leśnych na cele nieleśne, wymagała tym samym uzyskania zgody właściwego organu, w procedurze sporządzenia projektu planu (w trybie art. 18 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy o z.p.). Tymczasem, taką zgodą Gmina [...] nie dysponuje, co w odpowiedzi na skargę jednoznacznie przyznała. Naruszenie tak określonego trybu prac nad projektem i właściwości organów, zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z.p. powoduje nieważność uchwały rady gminy podjętej w sprawie planu miejscowego. Stanowisko zaprezentowane w niniejszym wyroku znajduje akceptację w orzecznictwie NSA – vide przykładowo wyroki NSA z 4 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 2730/13, z 3 grudnia 2013r. sygn. akt II OSK 987/13 i z 18 kwietnia 2018 r. sygn. akt II OSK 2067/17. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności należało stwierdzić nieważność zaskarżonej uchwały w opisanej w pkt 1 wyroku części, na zasadzie art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 91 ust. 1 u.s.g. O zwrocie kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a., na które składa się wynagrodzenie pełnomocnika reprezentującego skarżącego w wysokości 480 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło