IV SA/Wa 2055/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), sędzia WSA Anna Sękowska, Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2017 r. sprawy ze skargi M. P., P. P. i W. P. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę M. P.-[...], P. P. i W. P. (dalej: "skarżący") wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] maja 2017 r. uchylającą poprzedzającą ją decyzję z [...] października 2016 r. i stwierdzającą nieważność decyzji wydanych w sprawie odszkodowawczej. Stan sprawy przedstawia się następująco: Decyzją z [...] października 2010 r. Wojewoda [...] zezwolił na realizację inwestycji drogowej, polegającej na budowie obwodnicy miejscowości [...] w ciągu drogi krajowej nr [...] wraz z rozbudową drogi wojewódzkiej nr [...]. Wojewoda [...] decyzją z [...] października 2012 r.: 1) ustalił odszkodowanie w wysokości [...] zł na rzecz W. i B. P. za prawo własności nieruchomości położonych w jednostce ewidencyjnej [...],[...], obręb [...],[...], oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków numerami ewidencyjnymi działek [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha i [...] o pow. [...] ha oraz [...] o pow. [...] ha, przejętych na własność Województwa [...] z dniem [...] grudnia 2010 r.; 2) zmniejszył wysokość ustalonego w pkt 1 odszkodowania o kwotę [...] zł, która stanowi wartość ustanowionego na ww. nieruchomości ograniczonego prawa rzeczowego w postaci hipoteki umownej zwykłej na rzecz Agencji Nieruchomości Rolnych Oddziału w [...]. Filii w [...]. Odszkodowanie to podlega zaliczeniu na spłatę świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką wraz z odsetkami; 3) zobowiązał Zarząd Województwa [...] do wypłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna na rzecz: - Agencji Nieruchomości Rolnych Oddziału w [...]. Filii w [...] w wysokości [...] zł, - W. i B. P. - na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej w wysokości [...] zł. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z [...] grudnia 2012 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] października 2012 r. ustalającą odszkodowanie w wyżej opisany sposób. Wnioskiem z [...] lipca 2015 r. skarżący zażądali stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] października 2012 r. w zakresie pkt 2 i pkt 3 wers 3 i 4, albowiem wydanie tej decyzji w powyższym zakresie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 18 ust. 1a i 1c ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. Nr 80, poz. 721, ze zm.). Pełnomocnik wnioskodawców wskazał, że organ administracji ustalił wartość przysługującej Agencji hipoteki na podstawie otrzymanego pisma z [...] sierpnia 2012 r. z którego wynikało, że na moment jej wygaśnięcia zabezpieczone nią zadłużenie wynosiło [...] zł tytułem świadczenia głównego oraz [...] zł tytułem odsetek. Dalej wskazano, że hipoteka zabezpieczała wyłącznie płatność rat za nabycie majątku okołodzierżawnego po zlikwidowanym PGR w B. W ocenie pełnomocnika stron nie istniały jakiekolwiek podstawy do obniżenia należnego wnioskodawcom odszkodowania również o kwotę odsetek, bowiem odsetki te nie wynikały z treści wpisu wierzytelności hipotecznej w księdze wieczystej, którą objęta jest przedmiotowa nieruchomość. Zdaniem pełnomocnika, w tym zakresie decyzja Wojewody [...] została wydana wbrew wyraźnej i jednoznacznej regulacji przepisów art. 18 ust. 1a oraz 1c ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., które w przedmiotowej sprawie nakazywały dokonać obniżenia odszkodowania należnego wnioskodawcom wyłącznie o kwotę [...] zł. Minister infrastruktury i Budownictwa decyzją [...] października 2016 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] grudnia 2012 r., sprostowanej postanowieniem z [...] stycznia 2013 r. oraz utrzymanej przez nią w mocy decyzji Wojewody [...] z [...] października 2012 r. Skarżący wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] października 2016 r. W uzasadnieniu złożonego wniosku wskazano, iż decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. przepisu art. 18 ust. 1c ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. w związku z art. 69 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 118 Kc polegającym na przyjęciu, że hipoteka zabezpiecza roszczenie o zapłatę odsetek za cały okres opóźnienia w płatności, a w efekcie obniżenie przyznanego na rzecz W. i B. P. odszkodowania o kwotę [...] zł w sytuacji, gdy zabezpiecza ona wyłącznie odsetki nieprzedawnione, to jest za okres trzech lat przed wydaniem decyzji. Wnioskodawcy podnieśli, że z uwagi na powyższe naruszono art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. przez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji pomimo faktu, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa. Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z [...] maja 2017 r. uchylił ww decyzję Ministra z [...] października 2016 r. i stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z [...] października 2012 r. oraz decyzji Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z [...] grudnia 2012 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że przedmiotowe postępowanie toczyło się w trybie nadzwyczajnym – nieważnościowym. Podstawę prawną rozstrzygnięcia ww. decyzji Wojewody [...] z [...] października 2012 r. stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych [(t.j. Dz.U. z 2008 r., Nr 193, poz. 1194 ze zm.) – zwanej dalej: "specustawą"]. Organ, po przytoczeniu treści art. 12 ust. 1, ust. 2, ust. 4 pkt 1 i pkt 2, ust. 4c i ust. 4f specustawy, wskazał że z treści akt sprawy wynika, że nieruchomość składająca się z działek nr [...], [...],[...], [...] i nr [...] została objęta decyzją Wojewody [...] z [...] października 2010 r. zezwalającą na realizację inwestycji drogowej. Powyższe działki zostały wydzielone z nieruchomości objętej księgami wieczystymi nr [...], nr [...] i nr [...]. Wojewoda [...] w trakcie przeprowadzonego postępowania odszkodowawczego ustalił, że w dziale IV księgi nr [...], prowadzonej dla działek nr [...], [...] ujawnione jest obciążenie hipoteczne na rzecz Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział w [...]. Filia w [...]. Dalej organ nadzoru zacytował art. 18 ust. 1, ust. 1a, ust. 1c, ust. 1d specustawy, a następnie zauważył, że obowiązkiem organu odszkodowawczego było dokonanie oceny stanu prawnego nieruchomości, a przede wszystkim ustalenie, czy na dzień uostatecznienia się decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej nieruchomość była obciążona ograniczonymi prawami rzeczowymi, jeżeli tak, to na czym polegało to obciążenie. W tym celu konieczne było przeprowadzenie wnikliwej analizy księgi wieczystej oraz innych dokumentów w celu ustalenia, czy na nieruchomości będącej przedmiotem wyceny ustanowione były ograniczone prawa rzeczowe. Zgodnie z treścią art. 67 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2016 r., poz. 790 ze zm.) do powstania hipoteki niezbędny jest wpis w księdze wieczystej. Ponadto w przypadku obciążenia nieruchomości ograniczonymi prawami rzeczowymi, dla celów ustalenia odszkodowania, pomniejsza się wartość odszkodowania należnego właścicielowi nieruchomości o wartość tych praw. Kierując się koniecznością ustalenia wysokości wierzytelności hipotecznej Wojewoda [...] wystąpił, pismem z [...] lipca 2012 r. do Agencji Nieruchomości Rolnych z prośbą o informację na temat kwoty wierzytelności hipotecznej ustanowionej na przedmiotowej nieruchomości. Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział w [...]. Filia w [...] poinformowała [...] Urząd Wojewódzki, że na moment ostateczności decyzji Wojewody [...] z [...] października 2010 r. zezwalającej na realizację inwestycji drogowej, wysokość długu B. i W. P., dla którego zabezpieczenia ustanowiono hipotekę wpisaną w dziale IV księgi wieczystej nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w [...], wynosi [...] zł, z czego należność główna odpowiada kwocie [...] zł, a odsetki kwocie [...] zł. Minister Infrastruktury i Budownictwa w decyzji z [...] października 2016 r. wskazał, że brzmienie art. 18 ust. 1c specustawy powoduje, że odszkodowanie należne wierzycielowi hipotecznemu obejmuje kwotę wierzytelności hipotecznej oraz odsetki. Organ nadzoru uznał zatem, że prawidłowo organy uwzględniły w kwocie odszkodowania należnego Agencji Nieruchomości Rolnych także odsetki. Natomiast zarzut dotyczący uwzględnienia w ustalonym odszkodowaniu odsetek przedawnionych nie zasługiwał na uwzględnienie. W doktrynie wskazuje się, że choć roszczenie odszkodowawcze z tytułu wywłaszczenia nieruchomości ma charakter majątkowy to może być dochodzone jednak jedynie w trybie administracyjnym. Przepisy prawa administracyjnego zawierają bowiem pełne uregulowanie kwestii dotyczących ustalenia odszkodowania za wywłaszczone prawo i dokonania jego wypłaty. Brak jest zatem podstaw do odpowiedniego stosowania w postępowaniu mającym na celu ustalenie odszkodowania instytucji prawa cywilnego, w tym dotyczących przedawnienia roszczeń, tj. art. 118 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny. Na tym tle powstaje wątpliwość czy roszczenie to ulega przedawnieniu. Jednakże, skoro przepisy prawa administracyjnego w pełni regulują kwestie odszkodowawcze, to aby roszczenie w prawie administracyjnym mogło ulec przedawnieniu musi to zostać wyraźnie przez ustawodawcę przewidziane (por. J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz. C.H. Beck Warszawa 2009, s. 561). I tak skoro brak – według organu - w przepisach specustawy oraz w przepisach ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami [(Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.) - dalej w skrócie: "u.g.n."], normy wskazującej na możliwość przedawnienia roszczenia o odszkodowanie to przedawnienie tego roszczenia nie występuje. Z uwagi na powyższe w postępowaniu administracyjnym, prowadzonym w trybie specustawy, nie ma możliwości zastosowania instytucji przedawnienia także w celu odjęcia od wysokości odszkodowania za wygaszenie hipoteki ustanowionej na nieruchomości, przedawnionych odsetek. Art. 18 ust. 1 c wskazuje bowiem wprost, że jeżeli na nieruchomościach, o których mowa w art. 12 ust. 4, lub na prawie użytkowania wieczystego tych nieruchomości jest ustanowiona hipoteka, wysokość odszkodowania z tytułu wygaśnięcia hipoteki ustala się w wysokości świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką wraz z odsetkami. Odszkodowanie to podlega zaliczeniu na spłatę świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką wraz z odsetkami. Jednakże nawet gdyby uznać, że przedawnienie odsetek od przedmiotowej hipoteki winno zostać uwzględnione to podnoszenie zarzutu przedawnienia na etapie postępowania nieważnościowego jest spóźnione. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności bierze się bowiem pod uwagę stan faktyczny i prawny z dnia wydania badanej decyzji, a zatem żadna z przyczyn nieważności nie może powstać po wydaniu decyzji przez organ administracyjny. Podniesienie zarzutu przedawnienia jest koniecznym warunkiem powstania skutku przedawnienia. Kwestia przedawnienia odsetek ustawowych za opóźnienie w spłacie wierzytelności hipotecznej mogła być ewentualnie rozpatrywana w postępowaniu zwykłym, a nie w trybie nadzwyczajnym. Ponadto zarzut ten winien był zostać wyraźnie podniesiony przez właścicieli nieruchomości. W postępowaniu zwykłym nikt jednak takiego zarzutu nie podniósł. Uwzględnienie zaś tego zarzutu na etapie postępowania nieważnościowego byłoby sprzeczne z przepisami. Tym samym nie znalazły uzasadnienia zarzuty podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazujące na rażące naruszenie prawa w zakresie przyznania odszkodowania z przyczyn podniesionych przez wnioskodawców. Jednak Minister dopatrzył się innego uchybienia w analizowanym postępowaniu, pozwalającego na stwierdzenie, że decyzja Wojewody [...] z [...] października 2012 r. oraz decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] grudnia 2012 r. wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa. Minister stwierdził, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa i powtórzył treść art. 18 ust. 1a i ust. 1c specustawy. W analizowanym postępowaniu przejęte pod realizację inwestycji drogowej zostały nieruchomości oznaczone jako działki nr [...] o pow, [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha. Działki nr [...] i nr [...] zapisane były w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...], V! Wydział Ksiąg Wieczystych. Dział IV księgi wieczystej był wolny od wpisów. Działki nr [...] i nr [...] zapisane były w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...], VI Wydział Ksiąg Wieczystych. W dziale IV księgi wieczystej ustanowiona była hipoteka umowna zwykła w wysokości [...] zł ustanowiona na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa Oddział Terenowy w [...] (obecnie Agencja Nieruchomości Rolnych) tytułem zabezpieczenia płatności rat za nabycie majątku okołodzierżawnego po zlikwidowanym PGR w B. na warunkach określonych w zaświadczeniu. Działka nr [...] zapisana była w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...], VI Wydział Ksiąg Wieczystych. Dział IV księgi wieczystej był wolny od wpisów. Powyższe oznacza, że ograniczone prawo rzeczowe w postaci hipoteki ustanowionej na rzecz Agencji Nieruchomości Rolnych zabezpieczało jedynie wierzytelność na nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...] i tylko w takim zakresie możliwe było przyznanie odszkodowania za wygaszenie ww. prawa na rzecz wierzyciela hipotecznego. W przypadku gdy wierzytelność zabezpieczona hipoteką jest wyższa niż wartość przejętej nieruchomości, wówczas, zgodnie z ww. art. 18 ust. 1a specustawy drogowej, w wyniku pomniejszenia odszkodowania należnego uprzedniemu właścicielowi jest ono w całości ustalane i wypłacane wierzycielowi hipotecznemu. Przy czym, mając na uwadze art. 18 ust. 1b specustawy z zw. z art. 134 ustawy o gospodarce nieruchomościami zawsze górną granicą ustalonego odszkodowania będzie wartość rynkowa nieruchomości, nawet w przypadku, kiedy wysokość wierzytelności hipoteczne wraz z odsetkami jest wyższa od wartości przejętej nieruchomości. Przepis art. 18 ust. 1c specustawy wprowadza zasadę ustalania odszkodowania za wygaśnięcie hipoteki (por. Komentarz do art. 18 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych autorstwa F. [...] E.). Niedopuszczalne zatem jest ustalenie odszkodowania na rzecz wierzyciela hipotecznego w wysokości wyższej aniżeli wartość rynkowa nieruchomości, na której hipoteka została ustanowiona. Jak wynika natomiast z analizy akt sprawy, w tym w szczególności z operatu szacunkowego z [...] maja 2012 r., sporządzonego przez rzeczoznawców majątkowych – K. M. i J. G., wartość nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...], nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...] oraz nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] ustalono na łączną kwotę [...] zł. Wartość ta stanowiła iloczyn zsumowanej powierzchni ww. działek, tj. [...] m2 i wartości 1 m2 gruntu, określonej na kwotę [...] zł. Następnie od tak ustalonej kwoty odszkodowania odjęto wartość wierzytelności hipotecznej wraz z odsetkami. Ostatecznie odszkodowanie ustalone na rzecz dotychczasowych właścicieli – W. i B. P. wyniosło [...] zł, a odszkodowanie na rzecz wierzyciela hipotecznego - Agencji Nieruchomości Rolnych wyniosło [...] zł. Działanie takie było nieprawidłowe i stanowiło wykroczenie poza wartość nieruchomości obciążonej hipoteką na rzecz Agencji Nieruchomości Rolnych. Działanie organów odszkodowawczych spowodowało, że Agencja Nieruchomości Rolnych otrzymała odszkodowanie wskutek pomniejszenia odszkodowania należnego właścicielom nieruchomości nieobciążonych hipoteką ustanowioną na jej rzecz. Zabezpieczenie wierzytelności hipotecznej ustanowionej na rzecz Agencji Nieruchomości Rolnych obejmowało tylko i wyłącznie nieruchomość opisaną w księdze wieczystej nr [...] i tylko do wartości tej nieruchomości organy administracji miały prawa zaliczyć odszkodowanie za jej wygaszenie. Zatem kwota odszkodowania za wygaszenie hipoteki, ustalona na rzecz Agencji Nieruchomości Rolnych mogła być wyrażona co najwyżej w kwocie odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działki nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2. Wartość tej nieruchomości, zgodnie z metodą szacowania wyrażoną w operacie szacunkowym z dnia [...] maja 2012 r., została ustalona na kwotę [...] zł (iloczyn zsumowanej powierzchni działek i wartości 1 m2 gruntu). Mając na uwadze powyższe, organ nadzoru doszedł do przekonania, że w myśl art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., organy administracji publicznej w analizowanych aktach administracyjnych, tj. w decyzji Wojewody [...] z [...] października 2012 r. oraz w decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] grudnia 2012r. rażąco naruszyły art. 18 ust. 1c specustawy, przez ustalenie odszkodowania za wygaszenie ograniczonego prawa rzeczowego w postaci hipoteki w wysokości przekraczającej wartość nieruchomości. Powyższe musiało skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji z [...] grudnia 2012 r., sprostowanej postanowieniem z [...] stycznia 2013 r. oraz utrzymanej nią mocy decyzji z [...] października 2012 r. w całości. Brak było możliwości stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] października 2012 r., zgodnie z intencją stron, jedynie w części dotyczącej jej pkt 2 i pkt 3. Stwierdzenie nieważności decyzji w części możliwe jest jedynie wówczas, gdy pozostała w obrocie prawnym część decyzji stanowić będzie pewną całość. Taka możliwość może mieć miejsce w sytuacji, gdy konkretna decyzja rozstrzyga o kilku zagadnieniach albo dotyczy kilku osób i zawarte w niej poszczególne rozstrzygnięcia mogłyby stanowić w rzeczywistości odrębne niejako decyzje (por. wyrok NSA z 4 marca 2015 r. I OSK 206/14, wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2014 r., I OSK 2294/12, dost. CBOSA). Pozostawienie zatem w obrocie prawnym decyzji Wojewody [...] z [...] października 2012 r. jedynie w zakresie jej pkt 1, orzekającego o ustaleniu odszkodowania na rzecz W. i B. P. za przedmiotową nieruchomość, skutkowałoby wadliwym rozstrzygnięciem, bowiem nieuwzględniającym zmniejszenia odszkodowania należnego właścicielom nieruchomości o wysokość wierzytelności hipotecznej wraz z odsetkami. Tymczasem przepisy specustawy nakazują, przy ustaleniu odszkodowania za prawo własności nieruchomości, uwzględniać jej obciążenia ograniczonymi prawami rzeczowymi. W skardze na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] maja 2017 r. skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w części uchylającej decyzję Ministra z [...] października 2016 r. w zakresie, w którym organ odmówił stwierdzenia nieważności ww decyzji z [...] grudnia 2012 r. i decyzji z [...] października 2012 r. w zakresie punktu I tej decyzji; stwierdzającej nieważność decyzji z [...] października 2012 r. w zakresie jej punktu I oraz stwierdzającej nieważność decyzji z [...] grudnia 2012 r. w części utrzymującej w mocy decyzję z [...] października 2012 r. w zakresie jej punktu I. Skarżący zarzucili wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem: 1) art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. przez uchylenie decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] października 2016 r. w zakresie, w którym zaskarżona decyzja odpowiadała prawu; 2) art. 156 § 1 K.p.a. przez stwierdzenie nieważności decyzji z [...] października 2012 r. i decyzji z [...] grudnia 2012 r. sprostowanej postanowieniem z [...] stycznia 2013r. - w zakresie, w którym przedmiotowe decyzje nie są dotknięte sankcją nieważności. W motywach skargi podniesiono, że zasadniczym uchybieniem popełnionym przez organ odwoławczy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji było stwierdzenie nieważności zakwestionowanych decyzji w całości w sytuacji, gdy wyłącznie częściowo zostały one wydane z rażącym naruszeniem prawa. Istotnym jest bowiem, że decyzja Wojewody [...] z [...] października 2012 r. (której prawidłowości w istocie dotyczy niniejsze postępowanie) w zakresie, w którym ustalała wysokości odszkodowania należnego skarżącym za wywłaszczoną nieruchomość w pełni odpowiadała prawu. W efekcie stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji (wraz z decyzją utrzymującą ją w mocy) oraz uchylenie decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności w tym zakresie uznać należy za dokonane z rażącym naruszeniem prawa. Na skutek tego rodzaju rozstrzygnięcia doszło bowiem do usunięcia z obiegu prawnego decyzji odpowiadającej prawu. Nie sposób zgodzić się przy tym ze stanowiskiem organu, jakoby niedopuszczalne było stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji wyłącznie w zakresie dotyczącym obniżenia wysokości należnego odszkodowania oraz zobowiązania Zarządu Województwa [...] do wypłaty odszkodowania skarżącym oraz Agencji Nieruchomości Rolnych Oddziału w [...] Filii w [...]. Według skarżących nic nie stało na przeszkodzie ustalenie ceny podstawowej wysokości odszkodowania w oparciu o wartość wywłaszczanych nieruchomości zakończyć wydaniem decyzji częściowej niekończącej postępowania w sprawie, a następnie w drugiej decyzji dokonać stosownego obniżenia i wypłaty odszkodowania. W takiej natomiast sytuacji, w pełni dopuszczalne (a w niniejszej sprawie konieczne) było wyłącznie częściowe stwierdzenie nieważności decyzji. Zgodnie z zasadą prawdy materialnej decyzja częściowa może być wydana wówczas, gdy część sprawy została dostatecznie wyjaśniona i jest tego rodzaju, że może być przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia. Nie było przeciwwskazań do pozostawienia w obrocie prawnym wyłącznie decyzji częściowej, dotyczącej ustalenia wysokości odszkodowania, albowiem - z uwagi na brak rozstrzygnięcia w zakresie zobowiązania do wypłaty odszkodowania żaden podmiot nie uzyskuje nowych praw, ani obowiązków. Niezależnie od powyższego skarżący podnieśli, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji doszło również do rażącego naruszenia prawa materialnego - art. 18 ust. 1c ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych w z w. z art. 69 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 118 Kodeksu cywilnego. Zdaniem skarżących istotnym jest to, że - w zakresie odsetek - wysokość odszkodowania jest obniżana wyłącznie o wysokość odsetek zabezpieczonych hipoteką, a nie wszystkich odsetek. Dla oceny prawidłowości decyzji konieczne jest więc ustalenie, które odsetki są zabezpieczone hipoteką, a które pozostają poza zakresem zabezpieczenia. W tym celu natomiast - z uwagi na fakt, że ustanowienie hipoteki na nieruchomości wnioskodawców miało miejsce [...] czerwca 1995 r. konieczne jest odwołanie się do art. 69 ustawy o księgach wieczystych i hipotece w brzmieniu nadanym ustawą z dnia [...] września 2001 r. W granicach przewidzianych w odrębnych przepisach hipoteka obejmuje także m. in. roszczenia o odsetki nieprzedawnione - art. 69 u.k.w.h. Chodzi tu z pewnością o każdą postać odsetek, zarówno więc o odsetki zwykłe, jak i odsetki za opóźnienie (art. 481 K.c.). [...] Można przyjmować, że skoro w art. 69 u.k.w.h. stwierdza się, że w granicach przewidzianych w odrębnych przepisach hipoteka zabezpiecza także roszczenia o odsetki nieprzedawnione, to ta formuła odnosi się także do odsetek określonych w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 359 § 3 k.c. [...]. Po pierwsze, przy założeniu, że art. 69 u.k.w.h. obejmuje takie odsetki za opóźnienie i te zabezpieczenie ma nastąpić w granicach przewidzianych w odrębnych przepisach, nie sposób bronić koncepcji, że zabezpieczenie hipoteką zwykłą obejmuje roszczenie o odsetki bez względu na czas trwania opóźnienia. Interpretacja taka prowadzi do podważenia ogólnej myśli wyrażonej w omawianym przepisie, w którym statuowano wyraźne ograniczenie zakresu zabezpieczenia hipotecznego. W związku z tym powstaje kwestia poszukiwania prawnej regulacji takiego ograniczenia. Powyższe rozważania prowadzą natomiast do wniosku, że w zakresie istotnym z punktu widzenia niniejszej sprawy - będąca podstawą rozstrzygnięcia - norma prawna zawarta w art. 18 ust. 1c specustawy brzmi: "wysokość odszkodowania z tytułu wygaśnięcia hipoteki ustala się w wysokości świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką wraz z nieprzedawnionymi odsetkami ustawowymi za opóźnienie w płatności". Roszczenie o zapłatę odsetek ustawowych - jako roszczenia o świadczenie okresowe - ulega przedawnieniu w terminie 3 lat od daty wymagalności, która to okoliczność znajduje potwierdzenie między innymi w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 26 stycznia 2005 r., III CZP 42/04. "Dotychczasowe rozważania prowadzą do wniosku, że roszczenia o odsetki za opóźnienie ulegają przedawnieniu ustanowionym w art. 118 k.c. dla roszczeń o świadczenia okresowe trzyletnim terminie, zarówno wtedy, gdy są lub nie są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wymieniony termin jako ogólny może być uchylony przez przepis szczególny przewidujący termin dłuższy lub krótszy. Terminy szczególne w stosunku do ustalonego w art. 118 k.c. trzyletniego terminu przedawnienia roszczeń o świadczenia okresowe są jednak rzadkością, nie ustanawiają ich bowiem przepisy przewidujące dłuższe lub krótsze terminy przedawnienia ogólnie dla roszczeń z określonego stosunku prawnego. Takim przepisem nie jest również art. 554 k.c. W konsekwencji, termin przedawnienia roszczeń o zaliczane do świadczeń okresowych odsetki za opóźnienie, wynoszący w zasadzie trzy lata, jest terminem odrębnym od terminu przedawnienia roszczenia głównego, wynoszącego w zasadzie dziesięć lat, gdy roszczenie główne nie jest związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, lub trzy lata, gdy roszczenie główne jest związane z prowadzeniem działalności gospodarczej." Na skutek powyższego, hipoteka ustanowiona na nieruchomości wnioskodawców zabezpieczała wyłącznie roszczenie główne w wysokości [...] zł oraz roszczenie o zapłatę odsetek za okres od [...] października 2009 r. do [...] października 2012 r. w wysokości [...] zł (a więc za trzy lata poprzedzające wydanie decyzji, a nie za cały okres opóźnienia w płatności). W efekcie odszkodowanie wypłacone wnioskodawcom winno zostać obniżone co najwyżej o kwotę [...] zł. Rozważania organu odwoławczego na temat dopuszczalności zgłoszenia w niniejszym postępowaniu zarzutu przedawnienia (a także etapu postępowania, na którym należy go podnieść) uznać należy przy tym za całkowicie chybione. Skarżący nie podnosili bowiem zarzutu przedawnienia w toku niniejszego postępowania administracyjnego (który w sposób oczywisty nie mógłby odnieść skutku), lecz wskazali organowi odwoławczemu prawidłowy sposób ustalenia wysokości odszkodowania. Skoro bowiem, zgodnie z treścią przepisu art. 18 ust. 1c specustawy drogowej "wysokość odszkodowania z tytułu wygaśnięcia hipoteki ustala się w wysokości świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką, wraz z odsetkami zabezpieczonymi tą hipoteką", to podstawowym obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest ustalenie, które odsetki są zabezpieczone hipoteką, a które nie, aby na tej podstawie w sposób prawidłowy określić wysokość należnego odszkodowania. Twierdzenia skarżących w tym zakresie stanowiły więc wskazówkę dla organu w zakresie prawidłowego zastosowania materialnego prawa administracyjnego, a nie cywilnoprawny zarzut przedawnienia. Na skutek nieuwzględnienia twierdzeń skarżących organ odwoławczy przyjął natomiast, iż odszkodowanie należne skarżącym należy obniżyć także o kwotę odsetek niezabezpieczonych hipoteką, co stanowiło rażące naruszenie prawa - przepisu art. 18 ust. 1 c specustawy. Konieczność stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji wynika zatem z faktu, że na skutek popełnionych przy jej wydawaniu uchybień doszło do stwierdzenia nieważności prawidłowych rozstrzygnięć, które to uchybienie ma charakter rażący w rozumieniu art. 156 ust. 1 pkt 2 K.p.a. Minister Infrastruktury i Budownictwa – w odpowiedzi na skargę – wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017, poz. 2188) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) – dalej w skrócie: "P.p.s.a."], sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, że decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] maja 2017 r. nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego. Fundamentalną w polskiej procedurze administracyjnej zasadą wynikającą z art. 16 § 1 K.p.a. jest zasada stabilności ostatecznych decyzji administracyjnych (por. wyrok SN z 1.01.1991r., sygn. akt III ARN 41/90, OSAP nr 11). Z zasady trwałości decyzji wynika, że wzruszenie każdej ostatecznej decyzji administracyjnej, niezależnie od trybu w jakim ona zapadła, może nastąpić jedynie wyjątkowo - tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Zgodnie z jednolitym i utrwalonym orzecznictwem sądownictwa administracyjnego postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest jednym z postępowań nadzwyczajnych procedury administracyjnej i odrębnym postępowaniem, które regulują art. 156 – art. 159 K.p.a. Artykuł 156 § 1 K.p.a. enumeratywnie wymienia przesłanki, których zaistnienie powinno skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji. W myśl pkt 2 wskazanej normy - organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została [...] z rażącym naruszeniem prawa. Już z brzmienia tej regulacji wynika, że do wzruszenia decyzji na przywołanej podstawie nie wystarczy stwierdzenie zaistnienia naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy, czy mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy ale musi to być rażące naruszenie prawa, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, naruszenie kwalifikowane (pod. wyrok NSA z 12.12.1988 r., II SA 981/88, ONSA 1988, z. 2, poz. 96). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA z: 18.07.1994 r., V SA 535/94; 27.10.2003 r., IV SA 905/2002; 26.09.2000 r., V SA 2998/99; 11.08.2000 r., III SA 1935/99) przyjmuje się, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia, gdy łącznie zostaną spełnione trzy przesłanki, mianowicie zachodzi oczywistość naruszenia konkretnego przepisu, za uznaniem naruszenia za rażące przemawia charakter naruszonego przepisu oraz racje ekonomiczne, społeczne skutki, które wywołała decyzja są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Zachodzi zatem w przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części (wyrok NSA 21.08.2001 r., II SA 1726/00, Lex 51233). Nie chodzi więc, nawet o spór o wykładnię prawa, lecz działanie wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie. Innymi słowy o rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści przepisu z treścią aktu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności. Przy tym należy pamiętać, że zaistnienie rażącego naruszenia prawa ocenia się według stanu faktycznego oraz prawnego sprawy istniejącego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Nadto w postępowaniu nieważnościowym co do zasady nie przeprowadza się postępowania dowodowego, rozważając podstawy nieważności organ bazuje na materiale dowodowym sprawy zgromadzonym w postępowaniu zwyczajnym. Kontrolowana w postępowaniu sądowoadministracyjnym decyzja została wydana w postępowaniu nieważnościowym. Przedmiotem postępowania nieważnościowego była decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] grudnia 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] października 2012 r. ustalającą odszkodowanie w wyżej opisany sposób – korzystająca z przymiotu ostateczności. W wyniku przeprowadzonego postępowania nieważnościowego Minister stwierdził, że wydanie ww decyzji nastąpiło z rażącym naruszeniem art. 18 ust. 1c ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych [(ówcześnie Dz. U. z 2008 r., Nr 193, poz. 1194, ze zm.) – zwanej dalej: "specustawą"]. Doszło zatem do zaistnienia przesłanki nieważnościowej z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Sąd w pełni podzielił to stanowisko organu. Zasady i tryb postępowania w sprawie odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości w związku z planowaną realizacją inwestycji drogowej określa wspomniana wyżej ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. W sprawie jej zastosowanie było kontrolowane w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji objętych postępowaniem odszkodowawczych. I tak, stosownie do art. 12 ust. 4c specustawy, jeżeli na nieruchomości [...] zostały ustanowione ograniczone prawa rzeczowe z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna, prawa te wygasają. Odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe (art. 12 ust. 4f specustawy). Do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania, o którym mowa w ust. 4a, stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 18 (art. 12 ust. 5 specustawy). Wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 4a, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania (art. 18 ust. 1 specustawy). Jeżeli na nieruchomościach, o których mowa w art. 12 ust. 4, lub na prawie użytkowania wieczystego tych nieruchomości są ustanowione ograniczone prawa rzeczowe, wysokość odszkodowania przysługującego dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu zmniejsza się o kwotę równą wartości tych praw (art. 18 ust. 1a specustawy). Suma wysokości odszkodowania przysługującego dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu, z wyłączeniem kwot, o których mowa w ust. 1e i 1f, i wysokości odszkodowania z tytułu wygaśnięcia ograniczonych praw rzeczowych ustanowionych na tej nieruchomości lub na prawie użytkowania wieczystego nie może przekroczyć wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego (art. 18 ust. 1b specustawy). Jeżeli na nieruchomościach, o których mowa w art. 12 ust. 4 (czyli tych, które stają się z mocy prawa np. własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych), lub na prawie użytkowania wieczystego tych nieruchomości jest ustanowiona hipoteka, wysokość odszkodowania z tytułu wygaśnięcia hipoteki ustala się w wysokości świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką, wraz z odsetkami zabezpieczonymi tą hipoteką. Odszkodowanie to podlega zaliczeniu na spłatę świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką wraz z odsetkami (art. 18 ust. 1c specustawy). Kwotę odszkodowania z tytułu wygaśnięcia ograniczonych praw rzeczowych ustaloną na dzień, o którym mowa w ust. 1, wypłaca się osobom, którym te prawa przysługiwały (art. 18 ust. 1d specustawy). W analizowanym postępowaniu, przejęte pod realizację inwestycji drogowej zostały działki nr [...] i nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]. Działki nr [...] i nr [...] zapisane były w księdze wieczystej nr [...], a działka nr [...] w księdze wieczystej nr [...] – prowadzonych przez Sąd Rejonowy w [...], VI Wydział Ksiąg Wieczystych. Dział IV wymienionych ksiąg wieczystych był wolny od wpisów. Z kolei działki nr [...] i nr [...] zapisane były w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej również przez ww. Sąd, niemniej w dziale IV tej księgi wieczystej ustanowiona była hipoteka umowna zwykła w wysokości [...] zł na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa Oddział Terenowy w [...] (obecnie Agencja Nieruchomości Rolnych) tytułem zabezpieczenia płatności rat za nabycie majątku okołodzierżawnego po zlikwidowanym PGR w Borowie na warunkach określonych w zaświadczeniu. W świetle powyższego skoro ograniczone prawo rzeczowe w postaci hipoteki ustanowione było na działkach nr [...] i [...], wysokość odszkodowania przysługującego dotychczasowym właścicielom mogła zostać zmniejszona o kwotę równą wartości tego prawa. Suma wysokości odszkodowania z tytułu wygaśnięcia hipoteki ustanowionej na ww. działkach nie mogła przekroczyć ich wartości. Wysokość odszkodowania z tytułu wygaśnięcia hipoteki winna być ustalona w wysokości świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką, wraz z odsetkami zabezpieczonymi tą hipoteką i odszkodowanie to winno podlegać zaliczeniu na spłatę świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką wraz z odsetkami. Jak słusznie wskazał zatem organ, ograniczone prawo rzeczowe w postaci hipoteki ustanowione na rzecz ww Agencji zabezpieczało tylko i wyłącznie wierzytelność nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...] i tylko w takim zakresie możliwe było przyznanie odszkodowania z tytułu wygaśnięcia ww. prawa na rzecz wierzyciela hipotecznego. Inaczej ujmując, kwota odszkodowania z tytułu wygaśnięcia hipoteki, ustalona na rzecz Agencji Nieruchomości Rolnych, mogła być wyrażona co najwyżej w kwocie odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działki nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2. Doszło do ustalenia odszkodowania za wygaśnięcie hipoteki w wysokości przekraczającej wartość tych nieruchomości. Niedopuszczalne było zaliczenie odszkodowania na rzecz wierzyciela hipotecznego w wysokości wyższej aniżeli wartość rynkowa nieruchomości, na której hipoteka została ustanowiona. Agencja otrzymała bowiem odszkodowanie wskutek pomniejszenia odszkodowania należnego właścicielom nieruchomości nieobciążonych hipoteką ustanowioną na jej rzecz. Oznacza to, ewidentną sprzeczność rozstrzygnięcia odszkodowawczego z treścią art. 18 ust. 1 c (w zw. z art. 18 ust. 1b) specustawy. Przedstawiony stan rzeczy musiał doprowadzić Ministra do uznania, że decyzja ustalająca odszkodowane i decyzja utrzymująca ją w mocy zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Sąd nie podzielił twierdzenia skarżących, że błędem organu nadzoru było stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej odszkodowanie w całości. W tym względzie Sąd podzielił bowiem wyjaśnienia Ministra zawarte w zaskarżonej decyzji, sprowadzające się do stwierdzenia braku w zastanym stanie sprawy możliwości stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] października 2012 r. w części, zgodnie z intencją stron, czyli jedynie w zakresie dotyczącym jej punktów 2 i 3. Jak prawidłowo zauważył organ, stwierdzenie nieważności decyzji w części możliwe jest jedynie wówczas, gdy pozostała w obrocie prawnym część decyzji stanowić będzie pewną całość. Taka możliwość może mieć miejsce w sytuacji, gdy konkretna decyzja rozstrzyga o kilku odrębnych, wzajemnie niezależnych względem siebie, zagadnieniach albo dotyczy kilku osób, a zawarte w niej poszczególne rozstrzygnięcia mogłyby stanowić w rzeczywistości odrębne niejako decyzje (por. wyrok NSA z 4 marca 2015 r. I OSK 206/14, wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2014 r., I OSK 2294/12, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Pozostawienie zatem w obrocie prawnym decyzji Wojewody [...] z [...] października 2012 r. jedynie w zakresie jej pkt 1, rozstrzygającego o ustaleniu odszkodowania na rzecz W. i B. P. za przedmiotową nieruchomość, skutkowałoby wadliwym rozstrzygnięciem, bowiem pozostawiającym w obrocie prawnym rozstrzygnięcie nieuwzględniające takiego stanu rzeczy jaki został stwierdzony przez Ministra. Przepisy specustawy nakazują, przy ustaleniu odszkodowania za prawo własności nieruchomości, uwzględniać jej obciążenia ograniczonymi prawami rzeczowymi, a przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami przy określaniu wartości nieruchomości obciążenia nieruchomości ograniczonymi prawami rzeczowymi pod określonymi w nich warunkami. Zatem nie mają racji skarżący, że na skutek wykazanego kwalifikowanego naruszenia prawa doszło do stwierdzenia nieważności prawidłowych rozstrzygnięć decyzji ustalającej odszkodowanie. W kontekście treści skargi należy jeszcze zauważyć: - po pierwsze, że powyższym wywodem wykazano, że nie można skutecznie zarzucić Ministrowi naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. przez uchylenie poprzedzającej decyzji w całości; - po drugie, że nie trafny jest zarzut dotyczący naruszenia przez Ministra art. 156 § 1 K.p.a. przez stwierdzenie nieważności decyzji wydanych w postępowaniu odszkodowawczym; - po trzecie, że należy odmówić trafności zarzutowi prowadzącemu do stwierdzenia, że przy wydawaniu zaskarżonej skargą decyzji doszło do rażącego naruszenia prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1c specustawy w z art. 69 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 118 Kodeksu cywilnego. Otóż przepisów tych Minister nie mógł naruszyć w stopniu rażącym, ani w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, albowiem przepisów tych bezpośrednio nie stosował w postępowaniu nieważnościowym. Przepisy te nie wchodziły w zakres podstawy prawnej reformatoryjnego rozstrzygnięcia Ministra. Zadaniem organu nadzoru była wyłącznie ocena ich stosowania w postępowaniu kontrolowanym w trybie nieważnościowym. Oznacza to, że w przedmiotowym postępowaniu Minister jedynie mógł stwierdzić, co też uczynił, że przy wydawaniu decyzji w postępowaniu odszkodowawczych doszło do rażącego naruszenia prawa, tj. art. 18 ust. 1 c specustawy, czyli zaistnienia przesłanki nieważnościowej z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.; - po czwarte, że Sąd podzielił stanowisko Ministra co do braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z powodów podnoszonych przez skarżących. Organy rozstrzygające o odszkodowaniu prawidłowo zastosowały art. 18 ust. 1 c specustawy, uznając że odszkodowanie z tytułu wygaśnięcia hipoteki podlega zaliczeniu na spłatę świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką wraz z odsetkami. Kwestionowany w postępowaniu nieważnościowym sposób naliczenia odsetek mógł być podnoszony przez stronę np. w postępowaniu prowadzonym z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z [...] października 2012 r. i rozważany przez organ odwoławczy w tym postępowaniu, czy w drodze skargi do sądu administracyjnego. Zaś w trybie nieważnościowym organ mógł jedynie skontrolować prawidłowość zastosowania podstawy prawnej decyzji odszkodowaczej i to tylko pod względem kwalifikowanego naruszenia, a nie naruszenia mającego wpływ na wynik sprawy; stwierdzić ewidentną sprzeczność treści rozstrzygnięcia z zastosowanym art. 18 specustawy, co też uczynił, niemniej nie w zakresie wywodzonym przez skarżących. W postępowaniu nieważnościowym nie można podnosić nawet uchybień, których rozważanie miałoby na przykład rację bytu w postępowaniu zwykłym, czy takich które nie wynikałyby z bezpośredniego brzmienia przepisu, tylko wymagałaby sięgnięcia do reguł interpretacyjnych. Wobec zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd – na mocy art. 151 P.p.s.a. – oddalił skargę.