IV SA/Wa 2058/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 2058/08 wydanego w sprawie ze skargi O. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania postanawia - odmówić przywrócenia terminu - Wyrokiem z dnia 18 marca 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 2058/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną przez O. w W. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2008 r., którą organ pierwszej instancji odmówił uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania A. S. Odpis wymienionego orzeczenia wraz z uzasadnieniem doręczono uczestnikowi postępowania – A. S. - w dniu 23 kwietnia 2009 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się na karcie nr 38 akt sądowych). W dniu 23 maja 2009 r. (data stempla pocztowego) A. S., działając przez pełnomocnika, wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2009 r. Pismem z dnia 29 maja 2009 r. wezwano uczestnika postępowania do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez złożenie do akt sprawy pełnomocnictwa do sporządzenia skargi kasacyjnej udzielonego przez A. S. radcy prawnemu, który dokonał tej czynności w postępowaniu. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi uczestnika postępowania w dniu 10 czerwca 2009 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się na karcie nr 50 akt sądowych). W związku z nieuzupełnieniem wskazanego braku formalnego w wyznaczonym terminie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 6 lipca 2009 r. odrzucił skargę kasacyjną A. S. od wyroku z dnia 18 marca 2009 r. Odpis wskazanego postanowienia doręczono pełnomocnikowi uczestnika postępowania, który wniósł skargę kasacyjną w dniu 23 lipca 2009 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się na karcie nr 68 akt sądowych). W dniu 13 lipca 2009 r. uczestnik postępowania złożył do Sądu wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wskazał zarazem, że nie był w stanie ponieść dodatkowych opłat związanych z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, przez co pełnomocnik, który sporządził skargę kasacyjną braków tych nie uzupełnił. Postanowieniem z dnia 16 września 2009 r. A. S. przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. O fakcie wyznaczenia pełnomocnikiem z urzędu Okręgowa Izba Radców Prawnych w W. poinformowała radcę prawnego E. M. pismem z dnia 22 września 2009 r. Z kolei pismem z dnia 30 września 2009 r. Sąd wezwał wyznaczonego radcę prawnego do nadesłania w terminie 7 dni pełnomocnictwa udzielonego mu przez A. S. do występowania w jego imieniu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wezwanie doręczono r. pr. E. M. w dniu 2 października 2009 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się na karcie nr 97 akt sądowych). W dniach 1 i 5 października 2009 r. wyznaczona pełnomocnik wystąpiła do Sądu o udostępnienie akt sprawy w związku ze wskazaniem jej, jako pełnomocnika dla A. S. W dniu 9 października 2009 r. złożyła do Sądu pismo z tą samą datą, w którym poinformowała, iż nie otrzymała jeszcze pełnomocnictwa od A. S. Jednocześnie wyjaśniła, iż pismo Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. zawiadamiające o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu otrzymała w dniu 28 września 2009 r., a w dniu 30 września 2009 r. wysłała do wymienionego pismo informujące o przysługującym mu prawie udzielenia pełnomocnictwa. W dniu 14 października 2009 r. do akt sprawy złożono wierzytelny odpis pełnomocnictwa udzielonego w dniu 13 października 2009 r. przez A. S. r. pr. E. M., a także upoważnienie do przeglądania akt sprawy udzielone przez wyznaczonego pełnomocnika aplikantowi radcowskiemu. W dniu 20 października 2009 r. (data stempla pocztowego) wyznaczona z urzędu pełnomocnik A. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z dnia 18 marca 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 2058/08. Uzasadniając przedmiotowe żądanie pełnomocnik przedstawiła chronologicznie - opisane już wyżej - czynności podejmowane w sprawie po wydaniu orzeczenia z dnia 18 marca 2009 r. Wskazała w szczególności, że pełnomocnictwo udzielone przez A. S. otrzymała w dniu 13 października 2009 r. W tym też terminie doszło do wykonania uprawnienia do skorzystania z prawa pomocy przez uczestnika postępowania w trybie art. 244 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nadmieniła, że dokument pełnomocnictwa złożyła do akt sprawy w dniu 14 października 2009 r. Wywiodła, że A. S. uzyskał możliwość działania w sprawie w dniu 13 października 2009 r., co w opisanych powyżej okolicznościach sprawy uzasadnia przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Razem z przedmiotowym wnioskiem o przywrócenie terminu do Sądu wniesiono skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jako pasa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W świetle art. 87 § 1 i 2 ppsa, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Na wstępie należy wskazać, że wyznaczona z urzędu pełnomocnik A. S. zachowała przewidziany w art. 87 § 1 powołanej ustawy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Sąd przyjął, że przyczyna uniemożliwiająca sporządzenie skargi kasacyjnej ustała w dniu 13 października 2009 r., kiedy wskazana przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. radca prawny otrzymała pełnomocnictwo udzielone przez uczestnika postępowania. Ponieważ żądanie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej złożono do Sądu w dniu 20 października 2009 r. nie ulega wątpliwości, że termin siedmiodniowy został zachowany. Zdaniem Sądu, okoliczności sprawy nie pozwalają na przywrócenie A. S. terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 18 marca 2009 r. Przede wszystkim należy wskazać, że dla oceny zasadności przedmiotowego wniosku miarodajne są nie tylko czynności podjęte przez wyznaczonego z urzędu pełnomocnika (r. pr. E. M.) ale także czynności podejmowane przez A. S. od czasu doręczenia odpisu nieprawomocnego wyroku z dnia 18 marca 2009 r. z uzasadnieniem do czasu zwrócenia się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Czynności wyznaczonego z urzędu pełnomocnika Sąd ocenia jako podjęte niezwłocznie i z należytą starannością. O braku dopuszczalności przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2009 r. przesądzają jednak okoliczności, które miały miejsce w okresie pomiędzy datą doręczenia A. S. odpisu wyroku z dnia 18 marca 2009 r. z uzasadnieniem a dniem złożenia przez wymienionego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jak wskazano powyżej, odpis zaskarżonego orzeczenia doręczono A. S. w dniu 23 kwietnia 2009 r. Trzydziestodniowy termin przewidziany na wniesienie skargi kasacyjnej upłynął z dniem 25 maja 2009 r. Zachowując ten termin, uczestnik postępowania w dniu 23 maja 2009 r. wniósł do Sądu skargę kasacyjną od wyroku z dnia 18 marca 2009 r., sporządzoną przez r. pr. M. K. Nie uzupełnił jednak braku formalnego wniesionego środka odwoławczego poprzez złożenie do akt sprawy pełnomocnictwa do sporządzenia skargi kasacyjnej, udzielonego wskazanemu pełnomocnikowi. A. S., dopiero po powzięciu wiadomości o nieuzupełnianiu przez pełnomocnika z wyboru braku formalnego wniesionej skargi kasacyjnej i po wydaniu przez Sąd postanowienia o odrzuceniu wniesionego środka odowławczego, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy, wyjaśniając zarazem, iż nieuzupełnienie braku formalnego spowodowane było dodatkowymi opłatami, których nie był w stanie ponieść. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2006 r. sygn. akt I SAB/Wa 78/05 LEX nr 192260). Literatura i orzecznictwo do przeszkód, uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności z uwagi na różnorodność zjawisk życiowych zalicza: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, itp. Zastępowany przez pełnomocnika z wyboru A. S., wnosząc w dniu 23 czerwca 2009 r. skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2009 r., powinien był liczyć się z koniecznością poniesienia wydatków na ten cel. Przed wniesieniem skargi kasacyjnej powinien więc zabezpieczyć odpowiednie środki. Jeżeli natomiast sytuacja majątkowa i możliwości płatnicze nie pozwalały A. S. na pokrycie kosztów zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika, to już w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej powinien był wystąpić do Sądu o przyznanie prawa pomocy. Ubiegać się mógł zarówno o przyznanie tego prawa w zakresie całkowitym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego lub adwokata oraz zwolnienie od kosztów sądowych, jak i w zakresie częściowym, obejmującym np. wyłącznie ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. A. S. pouczono o prawie wystąpienia do Sądu z wnioskiem o przyznanie radcy prawnego lub adwokata, doręczając odpis orzeczenia z dnia 18 marca 2009 r. z uzasadnieniem (karta nr 35 akt sądowych), to jest już w dniu 23 kwietnia 2009 r. Wobec powyższego, zwrócenie się o przyznanie prawa pomocy w dniu 13 lipca 2009 r.: 1. czterdzieści dziewięć dni po upływie terminu przewidzianego na wniesienie skargi kasacyjnej (25 maja 2009 r.), 2. po wniesieniu skargi kasacyjnej sporządzonej przez pełnomocnika z wyboru (23 czerwca 2009 r.), 3. wobec powzięcia wiadomości o nieuzupełnieniu braku formalnego wniesionej skargi kasacyjnej przez pełnomocnika z wyboru 4. i dopiero po wydaniu postanowienia o odrzuceniu wniesionego środka odwoławczego (6 lipca 2009 r.), oznacza zadaniem Sądu brak staranności. Z powyższych względów uznano, że wniosek o przywrócenie A. S. terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2009 r. jest niezasadny. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w postanowieniu.