IV SA/Wa 2059/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi Okręgowej Rady Adwokackiej w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] sierpnia 2008 roku nr [...]; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej Okręgowej Rady Adwokackiej w W. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z [...] sierpnia 2008r. Prezydent W. odmówił uchylenia czynności materialno - technicznej zameldowania I. P. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że z wnioskiem o uchylenie czynności materialno - technicznej polegającej na zameldowaniu wyżej wymienionej na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. wystąpiła Okręgowa Rada Adwokacka w W., której przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do przedmiotowego lokalu. W uzasadnieniu wniosku wskazano na charakter użytkowy lokalu oraz brak zgody właściciela na dokonanie zameldowania. W trakcie prowadzenia postępowania ustalono, że I. P. zamieszkuje pod wskazanym adresem i przebywała pod nim w dacie zameldowania; posiada w spornym lokalu swoje rzeczy osobiste oraz dysponuje kluczami do lokalu, dzięki czemu swobodnie nim włada. Przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy wymagane jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie, to jest faktyczne przebywanie osoby ubiegającej się o zameldowanie w miejscu, w którym chce się zameldować (art. 10 ust. 1) oraz przedstawienie uprawnień do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie (art. 9 ust. 2a). Fakt przebywania w dacie zameldowania na pobyt stały I. P. w omawianym lokalu został potwierdzony przez strony postępowania oraz kontrolę meldunkową wykonaną przez Policję. Na druku E - 1 "Zgłoszenie pobytu stałego" I. P. podpisała się w miejscu osoby wynajmującej, najemcy, osoby, której przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu lub właściciela lokalu, na podstawie pełnomocnictwa jakiego udzieliła jej C. S. W aktach postępowania znajduje się pismo spółdzielni budowlano - mieszkaniowej "[...]", z którego wynika, że C. S. posiada status najemcy pokoju w lokalu nr [...]. W tej sytuacji zdaniem Prezydenta W. stwierdzić należy, iż warunki określone art. 10 ust. 1 i art. 9 ust. 2a w związku z art. 29 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zostały spełnione łącznie, a więc zameldowanie dokonane na tej podstawie zgodne było z obowiązującymi przepisami. Istotą ewidencji ludności jest rejestracja danych o miejscu pobytu osób. Rejestracja wymaga daleko idącej zgodności pomiędzy zapisami, a stanem faktycznym. Prowadzi do tego, aby każdy był zameldowany tam, gdzie rzeczywiście mieszka. Natomiast wszelkie spory dotyczące praw do zamieszkiwania w lokalu rozstrzyga sąd powszechny w postępowaniu cywilnym. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła Okręgowa Rada Adwokacka podnosząc następujące zarzuty: 1) naruszenia art. 9 ust. 2 a ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r., nr 139, poz. 993, ze zm.) przez przyjęcie potwierdzenia pobytu I. P. od C. S., pomimo że ta ostatnia nie dysponowała tytułem prawnym do lokalu i do wglądu dokumentu, który nie potwierdzał tytułu prawnego do C. S. do lokalu; 2) niewyjaśnienie na jakich dokumentach SBM [...] w W. oparła zawarte w piśmie do C. S. z 6 listopada 2006r. roku stwierdzenie, że posiada ona "status najemcy pokoju w lokalu nr [...]" skoro wszystkie zaświadczenia tej Spółdzielni o stanie prawnym tego lokalu nie potwierdzają żadnych uprawnień C. S. do lokalu; 3) błędne powołanie się na fakt podpisania przez I. P. druku E - 1 w miejscu przeznaczonym do podpisu osoby wynajmującej, najemcy lub osoby, której przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu lub współwłasność lokalu i uznanie skuteczności tego podpisu jako pełnomocnika C. S., skoro treść pełnomocnictwa zawierała nieprawdziwe oświadczenie C. S. o posiadaniu spółdzielczego prawa do lokalu nr [...], nadto pełnomocnictwo nie jest dokumentem, z którego mogą wynikać prawa do lokalu niezbędne do zameldowania. Wobec powołania się przez Urząd na pismo Spółdzielni z którego wynika, że C. S. posiada "status najemcy pokoju w lokalu nr [...]" odwołujący się stwierdził, że pismo to nie jest zaświadczeniem o stanie prawnym lokalu, nie może ono być podstawą takich ustaleń bez wskazania konkretnego dokumentu na nazwisko C. S. przyznającego jej taki status. W celu uściślenia treści tego pisma Okręgowa Rada Adwokacka w W., zwróciła się do Spółdzielni o wskazanie jakie dokumenty są w posiadaniu Spółdzielni, z których wynika dla C. S. "status najemcy pokoju". Z zaświadczenia z dnia 2 września 2008 roku wynika, że ORA w W. ma wyłączne prawo do całego lokalu. Napisano w nim m.in., że "Zarząd nie jest w posiadaniu dokumentu stwierdzającego uprawnienia C. S. do korzystania z części wyżej wymienionego lokalu". Niezależnie od powyżej przestawionych argumentów, brak jest ustawowych podstaw do zameldowania na pobyt stały w lokalu użytkowym. W tym stanie faktycznym i prawnym zaskarżona decyzja jako nieprawidłowa i sprzeczna z prawem, zdaniem Okręgowej Rady Adwokackiej podlega zmianie w całości przez uchylenie czynności materialno - technicznej polegającej na zameldowaniu I. P. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Decyzją z [...] października 2008r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z [...] sierpnia 2008r. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] stwierdził, że w procesie administracyjnym nie chodzi o to, czy zgłoszenie odpowiadało wymaganiom formalnym, ale czy zachodzą materialnoprawne warunki obowiązku meldunkowego. W postępowaniu o uchylenie czynności materialno - technicznej zameldowania organ administracji bada wyłącznie zaistnienie przesłanki materialnoprawnej jaką jest zamieszkiwanie w dacie dokonania tej czynności, a nie nieprawidłowość wypełnionego druku zgłoszenia pobytu stałego. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Okręgowa Rada Adwokacka, podnosząc zarzut naruszenia art. 9 ust. 2 a ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. przez niewyjaśnienie sprawy oraz art. 107 § 3 K.p.a. przez nieustosunkowanie się w uzasadnieniu decyzji do zarzutów zawartych w odwołaniu. Zdaniem skarżącej art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji ludności wymaga do zameldowania potwierdzenia pobytu przez osobę uprawnioną wymienioną w art. 9 ust 2a. Takiego potwierdzenia w przedmiotowej sprawie brak. Osoba potwierdzająca pobyt w lokalu I. P. nie jest osobą wymienioną w art. 9 ust. 2a. Brak potwierdzenia, o którym mówi art. 9 ust. 2a wyłącza możliwość zameldowania. Organy orzekające odmawiając uchylenia zameldowania I. P. naruszyły więc art. 9 ust. 2a powołanej wyżej ustawy, co mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy. Organy administracji z obrazą art. 7 i 77 § 1 K.p.a. nie próbowały nawet wyjaśnić czy zachodzą przesłanki z art. 9 ust. 2a, co też mogło mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem skarżącej organy administracji naruszyły art. 107 § 3 K.p.a. nie ustosunkowując się do zarzutów zgłaszanych przed organami obu instancji dotyczących naruszenia art. 9 ust. 2a, co też mogło mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Z przytoczonych wyżej względów, zdaniem skarżącej, zachodzą przesłanki z art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i c p.p.s.a. do uchylenia zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych ((Dz. U. z 2006r., nr 139, poz. 993, ze zm.) – zwanej dalej: ustawą o ewidencji). Zgodnie z treścią przywołanego przepisu przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy należy przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu oraz, do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego podmiotu. Dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do lokalu może być umowa cywilno - prawna, wypis z księgi wieczystej, decyzja administracyjna, orzeczenie sądu lub inny dokument poświadczający tytuł prawny do lokalu. Zameldowanie na skutek zgłoszenia pobytu jest jednym ze sposobów dokonania zameldowania. Jest to sposób uproszczony. Organ administracji przyjmuje, że osoba posiadająca tytuł prawny do lokalu składa prawdziwe oświadczenie, że osoba, która ma być zameldowana, przebywa w danym lokalu. Wbrew twierdzeniu Wojewody [...] organ administracji dokonując oceny prawidłowości czynności materialno - technicznej zameldowania nie może ograniczyć się do ustalenia czy osoba zameldowana przebywała w dacie dokonania czynności pod określonym adresem. Dla prawidłowości czynności materialno - technicznej zameldowania nie wystarczy samo stwierdzenie, że osoba zameldowana przebywała pod adresem zameldowania. Niezbędne jest również stwierdzenie, że potwierdzenia pobytu dokonała osoba uprawniona oraz przedstawienie do wglądu organowi meldunkowemu dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do lokalu tejże osoby uprawnionej. Pogląd prezentowany przez Wojewodę jest sprzeczny z treścią art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji. Przyjęcie takiego poglądu oznaczałoby bowiem, że ustawodawca powołał do życia przepis, którego pewna cześć jest zbędna. Tego rodzaju wykładnia jest niedopuszczalna (Lech Morawski. Zasady wykładni prawa. Dom Organizatora, Toruń 2006, str. 106). Zaś jeśli nie są spełnione przesłanki do zameldowania przez dokonanie czynności materialno - technicznej osoba zainteresowana dokonaniem zameldowania może złożyć do właściwego organu wniosek, który wyda decyzję w tym przedmiocie po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego. W rozpoznawanej sprawie z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że C. S., która w dniu 23 maja 2003r. udzieliła uczestniczce postępowania I. P. upoważnienia m. in. do potwierdzenia pobyt uczestniczki w lokalu, w którym nastąpiło jej zameldowanie, nie posiadała tytułu prawnego do tego lokalu. Zatem przy dokonywaniu czynności zameldowania nie doszło także do przedstawienia do wglądu organowi meldunkowemu dokumentu potwierdzającego tytuł prawny C. S. do spornego lokalu. Pismo Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z 6 listopada 2006r., na które powołuje się organ, stwierdzające że C. S. posiada status najemcy lokalu nr [...] nie może być podstawą do uznania, iż wyżej wymienionej przysługiwało w chwili meldowania się przez uczestniczkę I. P. prawo najmu pokoju w lokalu nr [...]. Z przedstawionych w toku postępowania dokumentów wynika, że Okręgowa Rada Adwokacka w W. posiada własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu nr [...] przy ul. [...] (zaświadczenie z 20 marca 2008r., zaświadczenie z 31 marca 2008r., pismo Spółdzielni z 16 kwietnia 2008r. i 2 września 2008r.). Okręgowa Rada Adwokacka zaprzecza, by zawierała z C. S. umowę najmu lokalu. Ponadto uczestniczka postępowania I. P. na rozprawie oświadczyła, iż "C. S. nie posiada żadnego spółdzielczego prawa do lokalu. W chwili zameldowania C. S. była świadoma, że jest to mieszkanie spółdzielcze i z tego faktu wnioskowała, iż może w nim zamieszkiwać. Organ poza upoważnieniem udzielonym przez C. S. [...] nie żądał od niej żadnego innego dokumentu [...]". Również z dokumentów, które uczestniczka przedłożyła na rozprawie nie wynika tytuł prawny C. S. do lokalu. W tej sytuacji uznać należy, że pismo Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z 6 listopada 2006r. zawiera błędną informację, że C. S. posiada status najemcy lokalu mieszkalnego. Również okoliczność posiadania spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu przez C. S., o której była mowa w wyżej powoływanym upoważnieniu, nie została potwierdzona żadnym dokumentem świadczącym o posiadaniu powyższego prawa. Wszystko to dowodzi, iż w dacie zgłoszenia pobytu I. P. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. C. S. nie posiadała tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu. Na podstawie dokonanego zgłoszenia organ administracji nie mógł więc dokonać zameldowania I. P. w trybie czynności materialno - technicznej. Czynność ta dokonana została z naruszeniem art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Prezydent W. winien wziąć pod uwagę poczynione wyżej wywody Sądu dotyczące zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz wykładni art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji i wydać stosowne rozstrzygnięcie. W tym stanie rzeczy - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 - orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania postanowiono - w punkcie II - na zasadzie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) w zw. z w zw. z § 18.1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348, ze zm.).