IV SA/Wa 2059/08
PostanowienieWSA w Warszawie2009-10-23
Skład orzekający: Joanna Dziedzic
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który nie uzyskuje stałych dochodów i czerpie środki na utrzymanie z pomocy rodziców oraz osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Wnioskodawca, który nie posiada stałych dochodów, nie posiada majątku ani oszczędności, a środki na bieżące utrzymanie czerpie z pomocy osób trzecich, których dochody nie pozwalają na pokrycie kosztów postępowania, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu podmiotom znajdującym się w trudnej sytuacji finansowej, a ustanowienie pełnomocnika z urzędu może być kluczowe dla realizacji konstytucyjnego prawa do sądu, zwłaszcza w sytuacji, gdy przysługuje środek odwoławczy objęty przymusem adwokackim.Stan faktyczny
Wnioskodawca I. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wnioskodawczyni wskazała, że nie posiada żadnego majątku ani dochodów, a środki na utrzymanie czerpie z pomocy rodziców (300 zł miesięcznie) oraz osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe (dochody około 1020 zł miesięcznie). Wnioskodawczyni partycypuje w kosztach utrzymania gospodarstwa domowego kwotą 100 zł miesięcznie. Sprawa dotyczy skargi Okręgowej Rady Adwokackiej w W. na decyzję Wojewody odmawiającą uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania I. P.Rozstrzygnięcie
Przyznano I. P. prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolniono od kosztów sądowych i ustanowiono radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 23 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku I. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi Okręgowej Rady Adwokackiej w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj.: 1). zwolnić I. P. od kosztów sądowych, 2). ustanowić radcę prawnego, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w W.
W dniu 22 września 2009 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek I. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie dotyczącej skargi Okręgowej Rady Adwokackiej w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2009 r. nr [...].
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, złożonym na urzędowym formularzu wniosku (PPF) wnioskodawczyni wskazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z C. S.- jak określiła ,,przybraną babcią" oraz A. S.- osobą niespokrewnioną. Wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
W uzasadnieniu wniosku podniosła, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych oraz kosztów zastępstwa procesowego, ponieważ nie uzyskuje żadnych stałych dochodów, w chwili obecnej nie pracuje zawodowo, zajmuje się pisaniem rozprawy doktorskiej. Środki na bieżące utrzymanie wnioskodawczyni czerpie z pomocy rodziców- 300 zł miesięcznie oraz osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. I. P. partycypuje w kosztach utrzymania gospodarstwa domowego, przeznaczając na czynsz i pozostałe wydatki kwotę 100 zł miesięcznie. Źródłami dochodu osób prowadzących z wnioskodawczynią wspólne gospodarstwo domowe są świadczenie emerytalne C. S. w miesięcznej wysokości 764,44 zł oraz wynagrodzenie A. S. za prowadzenie audycji radiowych w wysokości około 255 zł miesięcznie.
Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje:
Z dyspozycji art. 243 § 1, art. 245 §§ 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; zwanej dalej jako p.p.s.a.), wynika, że na wniosek strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym może być jej przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawczyni wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, a zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym jest wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych.
Ocena okoliczności przedstawionych w złożonym wniosku uzasadnia przyjęcie, że w takiej sytuacji znajduje się wnioskodawczyni. Sytuacja majątkowa I. P. jest trudna. Wnioskodawczyni nie uzyskuje żądnych stałych dochodów, natomiast dochody uzyskiwane przez osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym (około 1.020,00 zł miesięcznie), w ocenie referendarza sądowego, uniemożliwiają wnioskodawczyni poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.
Należy jednocześnie mieć na uwadze, iż skarżąca nie posiada oszczędności, przedmiotów wartościowych, które mógłby przeznaczyć na opłacenie zarówno kosztów sądowych jak i kosztów zastępstwa procesowego. Wskazane przez wnioskodawczynię okoliczności dają zatem podstawę do przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Dodatkowo należy zaznaczyć, iż ustanowienie pełnomocnika z urzędu ma szczególne znaczenie z uwagi na etap, w którym znajduje się postępowanie w niniejszej sprawie. Wyrokiem z dnia 16 czerwca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] i utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta Stołecznego W. z dnia [...] sierpnia 2008 r. odmawiającą uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania I. P. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Od powyższego wyroku przysługuje skarga kasacyjna (art. 173 § 1 p.p.s.a.). Powyższy środek odwoławczy objęty jest przymusem adwokackim (art. 175 § 1 p.p.s.a.). W tym stanie rzeczy od przyznania prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu może być uzależniona realizacja przez wnioskodawczynię konstytucyjnego prawa do sądu.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło