IV SA/Wa 206/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia zwolnić J. R. od kosztów sądowych J. R. (dalej: "skarżący") zaskarżył do Sądu Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] listopada 2016 r. w przedmiocie umorzenia postępowania i zwrócił się jednocześnie z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, ze sytuacja jego pięcioosobowej rodziny jest bardzo trudna. Trzy osoby są niepełnosprawne, z uszkodzonym narządem ruchu, w tym osoba na wózku inwalidzkim i specjalnej troski, nad którą konieczne jest sprawowanie całodobowej opieki. Skarżący jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, nie przysługuje mu prawo odo zasiłku, jego żona nie pracuje, ponieważ sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym synem. Skarżący jest właścicielem domu o pow. 174,74 m2 oraz gospodarstwa rolnego o pow. 5,09 ha. Posiada także samochód osobowy [...] z 2007 r, dofinansowany z PFRON. Wskazał, że z działalności rolniczej uzyskuje dochód w wysokości ok. 150 zł miesięcznie. Ponadto rodzina utrzymuje się z zasiłku z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w wysokości 1953 zł, jednemu z synów skarżącego przysługuje renta socjalna w wysokości 644,63 zł. Skarżący wymienił następujące wydatki: koszty utrzymania mieszkania i gospodarstwa rolnego – 500 zł, koszy wyżywienia 1100 zł, zakup paliwa (związany z dojazdami na leczenie i rehabilitację) – 400zł, zakup odzieży i obuwia – 300 zł, opłaty za energię elektryczną, telefon, gaz, śmieci – 400 zł. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), dalej "P.p.s.a.", skarżąca nadesłał: - wyciąg z rachunku bankowego, - zaświadczenie z GOPS z 26 kwietnia 2017 r. potwierdzające, że D. R. otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł, - dokument potwierdzający wysokość renty otrzymywanej przez D. R. (724,40 zł), - zaświadczenia z Uniwersytetu [...] w [...], że córka K. R. uczy się na studiach stacjonarnych, - decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] w sprawie przyznania płatności za rok 2015 w łącznej wysokości 2626,76 zł; - zaświadczenie o posiadaniu przez skarżącego statutu osoby bezrobotnej, - zaświadczenie lekarskie wskazujące na niepełnosprawność narządu ruchu skarżącego i na konieczność rehabilitacji; - orzeczenia potwierdzające, że skarżący i dwoje jego dzieci są osobami niepełnosprawnymi, - pisma w sprawie dofinasowań/odmowy dofinansowań różnego rodzaju sprzętów dla osób niepełnosprawnych, - 4 faktury za zakup sprzętów i urządzeń dla osób niepełnosprawnych, - oświadczenie, z którego wynika m. in., że żona skarżącego nie posiada żadnego konta, rachunku bankowego oraz, że wszelkie środki finansowe (w tym z dopłaty z ARiMR) przeznaczane są na podstawowe potrzeby życiowe, w tym sprzęt niezbędny dla osób niepełnosprawnych. Rozpoznając wniosek, stwierdzono, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Przyznanie prawa pomocy, ma na celu zapewnienie dostępu do sądu stronie, której brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia. Art. 243 i nast. cytowanej ustawy, przewidują możliwość ubiegania się przez osobę fizyczną o przyznanie prawa pomocy. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie częściowym przyznaje się osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oceniając wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych stwierdzić należy, że skarżący wykazał, że spełnia wymogi określone we wskazanym wyżej art. 246 § 1 pkt 2. Z oświadczeń oraz przedłożonych przez skarżącego dokumentów wynika, że sytuacja materialna i życiowa pięcioosobowej rodziny jest trudna. Skarżący oraz dwoje jego dzieci są osobami niepełnosprawnymi – skarżący w stopniu umiarkowanym (od 43 roku życia), córka K. R. – również w stopniu umiarkowanym (od urodzenia), zaś syn D. R. w znacznym stopniu (od urodzenia). Rodzina utrzymuje się z zasiłku z GOPS, renty socjalnej oraz pracy w gospodarstwie rolnym. Łączny dochód nie przekracza 3000 zł i służy zaspokojeniu najbardziej niezbędnych potrzeb życiowych rodziny. W tej sytuacji należy stwierdzić, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie wygospodarować środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych (w tym wpisu w wysokości 300 zł) w niniejszej sprawie. Uiszczenie tych kosztów mogłoby narazić skarżącego i jego rodzinę na uszczerbek utrzymania koniecznego. Dlatego też na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 wyżej cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.