IV SA/Wa 2067/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), Sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2009 r. sprawy ze skargi K. z siedzibą Ś. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania - oddala skargę - Postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. Minister Środowiska po rozpatrzeniu zażalenia K. z siedzibą w Ś. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] maja 2008 r., którym odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zgłoszenia dokonanego przez K. z siedzibą w Ś. o wystąpieniu bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku w związku z zagrożeniem masową śmiercią chronionych gatunków płazów wskutek wadliwej konstrukcji urządzeń odwodniających przy linii kolejowej [...]na odcinku [...] oraz [...],[...]. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Minister Środowiska przedstawił następujący stan sprawy. Pismem z dnia 1 lutego 2008 r. K. z siedzibą w Ś. zgłosił na podstawie art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 kwietnia 2008 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz.U. z 2007 r. Nr 75, poz. 493) wystąpienie bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku w związku z zagrożeniem masową śmiercią chronionych gatunków płazów wskutek wadliwej konstrukcji urządzeń odwodniających przy linii kolejowej [...] na odcinku [...] oraz [...],[...]. Jednocześnie w zgłoszeniu tym wniesiono o nałożenie na przedsiębiorstwo P. S.A. w trybie art. 15 w/w ustawy obowiązku podjęcia działań zapobiegawczych, polegających na zapewnieniu obustronnego patrolowania korytek krakowskich przynajmniej raz dziennie, od dnia 15 lutego 2008 r. do czasu trwałego ich zabezpieczenia przed wpadaniem drobnych zwierząt na całej długości odcinków odwadnianych za pomocą tych korytek i uwalniania wszystkich zwierząt jakie do nich wpadły. W dniu [...] maja 2008 r. działający z upoważnienia Wojewody [...] Dyrektor Wydziału Środowiska i Programu [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie dokonanego przez K. z siedzibą w Ś. zgłoszenia. Na powyższe postanowienie K. z siedzibą w Ś. wniósł zażalenie podnosząc, że negatywne oddziaływanie na środowisko spowodowane przez podmiot korzystający ze środowiska niezgodnie z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia musi być kwalifikowane jako potencjalna szkoda w środowisku. Rozpatrując wniesione zażalenia Minister Środowiska wskazał, że w przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek do wszczęcia postępowania na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 kwietnia 2008 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie. W myśl art. 6 pkt 11 w/w ustawy przez szkodę w środowisku rozumie się negatywną, mierzalną zmianę stanu lub funkcji elementów przyrodniczych, ocenioną w stosunku do stanu początkowego, która została spowodowana bezpośrednio lub pośrednio przez działalność prowadzoną przez podmiot korzystający ze środowiska. Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z w/w ustawą przez szkodę w gatunkach chronionych lub chronionych siedliskach przyrodniczych rozumie się szkodę mającą znaczący negatywny wpływ na osiągnięcie lub utrzymanie właściwego stanu ochrony tych gatunków lub siedlisk przyrodniczych nie obejmuje uprzednio zidentyfikowanego negatywnego wpływu wynikającego z działania podmiotu korzystającego ze środowiska zgodnie z art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. Nr 92, poz. 880 ze zm.) lub zgodnie z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2006 r., Nr 129, poz. 902 ze zm.). Jak podkreślił Minister Środowiska w trakcie prowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko wykazano, że inwestycja polegająca na modernizacji linii kolejowej [...] na odcinku [...] oraz [...],[...] w trakcie jej realizacji i eksploatacji będzie negatywnie oddziaływa na siedliska przyrodnicze oraz gatunki roślin i zwierząt dla ochrony których wyznaczono potencjalny Specjalny Obszar Ochrony Siedliska Natura 2000 "[...]" oraz potencjalny Obszar Specjalnej Ochrony Ptaków Natura 2000 "[...]". Dlatego też w celu zminimalizowania uprzednio zidentyfikowanego negatywnego wpływu na gatunki chronione oraz chronione gatunki przyrodnicze nałożono warunki określone w decyzjach o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Jednym z nich było zastosowanie rozwiązań technicznych, które pozwolą minimalizować lub całkowicie ograniczyć negatywny wpływ proponowanych urządzeń odwodnieniowych na drobne zwierzęta kręgowe. Skargę na postanowienie Ministra Środowiska do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył K. z siedzibą w Ś. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi opisano szczegółowo stan faktyczny i prawny sprawy podkreślając w szczególności, że wnioskowanie organów oparte jest na nieprawidłowej interpretacji art. 6 pkt 11 ustawy z dnia 13 kwietnia 2008 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie. Ponadto postanowienia organów prowadzą do uchybienia obowiązkom wynikającym z art. 12(3) dyrektywy 2004/35/CE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie odpowiedzialności za zapobieganie i naprawę szkód w środowisku, stanowiąc uchybienie zasadzie pro wspólnotowej interpretacji prawa. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sad Administracyjny, zważył co następuje. Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Oczywiście Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji (art. 134 § 2 ww. ustawy). Skarga złożona w przedmiotowej sprawie nie może zostać uwzględniona, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W rozpoznawanej sprawie koniecznym jest ustalenie prawidłowej interpretacji art. 24 ust. 1 i 2 w związku z art. 6 pkt 1 i 11 ustawy z dnia 13 kwietnia 2008 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie. Zgodnie z art. 24 ust 1 i 2 w/w ustawy organ ochrony środowiska jest obowiązany przyjąć od każdego zgłoszenie o wystąpieniu bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku. Zgłoszenia może dokonać organizacja ekologiczna. Ustawodawca precyzyjnie wyjaśnił znaczenie użytych w ustawie sformułowań. Przez "bezpośrednie zagrożenie szkodą w środowisku" rozumie się wysokie prawdopodobieństwo wystąpienia szkody w środowisku w dającej się przewidzieć przyszłości", natomiast przez "szkodę w środowisku" rozumie się negatywną, mierzalną zmianę stanu lub funkcji elementów przyrodniczych, ocenioną w stosunku do stanu początkowego, która została spowodowana bezpośrednio lub pośrednio przez działalność prowadzoną przez podmiot korzystający ze środowiska, przy czym szkoda w gatunkach chronionych lub chronionych siedliskach przyrodniczych nie obejmuje uprzednio zidentyfikowanego negatywnego wpływu, wynikającego z działania podmiotu korzystającego ze środowiska zgodnie z art. 34 ustawy o ochronie przyrody lub zgodnie z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia wydaną na podstawie ustawy Prawo ochrony środowiska. Zasadniczym problemem w niniejszej sprawie jest ustalenie czy negatywny wpływ na środowisko (gatunki chronione oraz chronione siedliska przyrodnicze) został uprzednio zidentyfikowany ma to bowiem istotne znaczenie w kontekście ustalenia czy doszło do szkody w środowisku w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 13 kwietnia 2008 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie. W tym miejscu należy podkreślić, że w aktach sprawy znajduje się decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2006 r. o środowiskowych uwarunkowaniach, która określa dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na dostosowaniu i przebudowie linii kolejowej [...] na odcinku [...] – [...] oraz [...] warunki środowiskowe, w tym w pkt 5 "planowane do zastosowania w odwodnieniach linii korytka krakowskie należy zmodyfikować w sposób umożliwiający swobodne wydostanie się wpadających do nich drobnych zwierząt lub zastosować inne rozwiązania techniczne spełniające ten warunek". W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zastosowanie tych rozwiązań technicznych pozwoli zminimalizować lub całkowicie ograniczyć negatywny wpływ proponowanych urządzeń odwodnieniowych na drobne zwierzęta kręgowe i większe owady. Identyczne zapisy znajdują się w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r. o środowiskowych uwarunkowaniach, która określa dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na dostosowaniu i przebudowie linii kolejowej [...] na odcinku [...]. Marginesowo podkreślić należy, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. udzielił pozwolenia na użytkowanie dla powyżej opisanej linii kolejowej [...]. Możliwości wystąpienia negatywnego wpływu na środowisko została więc uprzednio zidentyfikowana, czego odzwierciedleniem są zapisy w decyzjach o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. W trakcie prowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko wskazano, że przedmiotowa inwestycja będzie negatywnie oddziaływać na siedliska przyrodnicze oraz gatunki roślin i zwierząt. Kwestia odpowiedzialności za niedotrzymanie warunków określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nie może być rozpatrywana w trybie ustawy z dnia 13 kwietnia 2008 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie. Odnosząc się do argumentacji związanej z naruszeniem Dyrektywy 2004/35/WE stwierdzić należy, że zarzuty skarżącego są bezprzedmiotowe. Zarówno ta Dyrektywa, jak i powołane przez skarżącego Dyrektywy 92/43/EWG i 79/409/EWG zostały przetransponowane do polskiego porządku prawnego. W tej sytuacji ocena prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia mogła być dokonywana wyłącznie pod kątem jego zgodności z obowiązującymi przepisami prawa polskiego. Jak zostało to wyżej wskazane, zaskarżone rozstrzygnięcie przepisów tych nie narusza. Analiza akt postępowania administracyjnego i wydanego w tej sprawie postanowienia wskazuje, że organy administracji publicznej prowadząc postępowanie w sposób właściwy zastosowały przepisy procedury administracyjnej, jak również przepisy prawa materialnego. Mając powyższe na względzie Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.