IV SA/Wa 2068/14
WyrokWSA w Warszawie2014-12-10
Skład orzekający: Krystyna Napiórkowska, Marta Laskowska-Pietrzak, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieporozumienie z pełnomocnikiem i wynikająca z tego powodu utrata terminu na złożenie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy, a następnie nielegalny pobyt, mogą stanowić podstawę do udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na podstawie art. 181 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że próba uniknięcia konsekwencji nielegalnego pobytu w Polsce nie może być uznana za szczególną okoliczność uzasadniającą udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na podstawie art. 181 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Sąd podzielił stanowisko organów, że nie zaistniała wyjątkowa sytuacja osobista cudzoziemca, która wymagałaby krótkoterminowego pobytu w Polsce.Stan faktyczny
Obywatel N. B.G. złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, argumentując, że z powodu nieporozumienia z pełnomocnikiem nie odebrał w terminie poprzedniej decyzji zezwalającej na pobyt, co skutkowało jego nielegalnym pobytem. Organy administracji odmówiły udzielenia zezwolenia, uznając, że sytuacja ta nie stanowi wyjątkowej okoliczności osobistej wymagającej krótkoterminowego pobytu. Cudzoziemiec wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. przez wybiórcze rozpatrzenie materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy oddala skargę
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców na podstawie art. 181 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650 z późn. zm.) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), dalej k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez obywatela N. B.G. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., orzekającej o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg.
W dniu 15 maja 2014 r. obywatel N., B.G., ur. [...] r. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wniosku zainteresowany podał, że na terytorium Polski przebywa od 2010 r. i dotychczas nie miał żadnych problemów z zalegalizowaniem swojego pobytu. Z uwagi na nieporozumienie z dotychczasowym pełnomocnikiem nie odebrał ostatniej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. udzielającej mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony do dnia 18 kwietnia 2014 r. Decyzję tę cudzoziemiec odebrał dopiero w dniu 9 kwietnia 2011 r. Z uwagi na powyższe okoliczności Cudzoziemiec nie złożył w odpowiednim terminie, określonym przepisami poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 z późn. zm.) kolejnego wniosku o udzielenie zezwolenia na dalsze zamieszkanie na czas oznaczony. W przedmiotowym wniosku Cudzoziemiec wniósł o udzielenie mu krótkotrwałego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, aby umożliwić mu legalne opuszczenie terytorium Polski.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. Wojewoda [...] na podstawie art. 181 ust. 1 w zw. z art. 104 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, odmówił B.G. udzielenia wnioskowanego zezwolenia. W ocenie Wojewody [...] podane przez wnioskodawcę okoliczności nie przemawiają za udzieleniem mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 181 ust. 1 w/w ustawy o cudzoziemcach, gdyż nie one na tyle wyjątkowe i nagłe, aby uznać, że pobyt Cudzoziemca w Polsce jest wymagany przez dalszy okres, do 6 miesięcy. Organ l instancji zaznaczył, że ustalone w sprawie okoliczności faktyczne wskazują na chęć wykorzystania przez cudzoziemca wnioskowanego zezwolenia jedynie w celu uniknięcia konsekwencji nielegalnego pobytu w Polsce. Nieporozumienie pomiędzy wnioskodawcą, a jego pełnomocnikiem, na jakie powołuje się Cudzoziemiec, nie jest - w ocenie Wojewody [...] - zdarzeniem, które mogłoby doprowadzić do udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na podstawie art. 181 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Wojewoda podkreślił, że udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na podstawie wymienionego przepisu nie może wiązać się z uniknięciem negatywnych konsekwencji związanych z nielegalnym pobytem wnioskodawcy na terytorium Polski. Wskazał, że cudzoziemcy ubiegający się o zezwolenie na pobyt czasowy na podstawie art. 181 ust. 1 w/w ustawy powinni wykazać, że ich aktualna sytuacja życiowa wynikła niezależnie od nich i wymaga krótkoterminowej legalizacji pobytu w szczególnym trybie. Wojewoda stwierdził, że sytuacja taka nie występuje w niniejszej sprawie, gdyż zainteresowany nie wykazał okoliczności uniemożliwiających opuszczenie prze niego Polski, a wnioskowane zezwolenie na zamieszkanie ma jedynie umożliwić Cudzoziemcowi uniknięcie konsekwencji dotychczasowego, nielegalnego pobytu w Polsce.
Od powyższej decyzji Wojewody [...] odwołanie złożył B.G. Wyjaśnił, że legalnie wykonuje pracę w Polsce od 2010 r., przyjechał do Polski z powodu trudnej sytuacji w kraju pochodzenia, spłaca zadłużenie finansowe, jakie zaciągnął przed wyjazdem. Podkreślił, że ma zapewnione miejsce pracy oraz zadeklarował, że po uzyskaniu wnioskowanego zezwolenia, wyjedzie do Ambasady RP w B. w celu uzyskania wizy.
W wyniku rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy zapadła wskazana na wstępie decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2014r.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców podzielił stanowisko Wojewody [...], iż wobec Cudzoziemca nie zachodzą przesłanki, uzasadniające udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy w trybie art. 181 ust 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach. Wskazał, że zgodnie z tym przepisem zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na okoliczności wymagające krótkotrwałego pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej można udzielić cudzoziemcowi, który przebywa na tym terytorium, jeżeli:
1) jest obowiązany do osobistego stawiennictwa przed polskim organem władzy publicznej, lub
2) obecności cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wymaga jego wyjątkowa sytuacja osobista, lub
3) obecności cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wymaga interes Rzeczypospolitej Polskiej.
Organ odwoławczy ustalił, że B.G. przebywał ostatnio w Polsce na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, udzielonego w dniu [...] stycznia 2014 r. przez Wojewodę [...] z terminem ważności do dnia 18 kwietnia 2014 r. z uwagi na wykonywanie pracy (art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach). Cudzoziemiec odebrał w/w decyzję w dniu 9 kwietnia 2014 r. W dniu 1 maja 2014 r. weszła w życie ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach. Przesłuchany w dniu 3 czerwca 2014 r. Cudzoziemiec zeznał, że ostatnio wjechał do Polski w lipcu 2012 r. na podstawie wizy, w celu podjęcia pracy. Jednocześnie stwierdził, że pozostaje nielegalnie w Polsce od dnia 18 kwietnia 2014 r. oraz wyjaśnił, że chce legalnie opuścić terytorium Polski i wrócić na podstawie wizy, na co potrzebuje około 3 miesięcy. Następnie zainteresowany chciałby kontynuować zatrudnienie w Polsce.
Organ II instancji podniósł, że cudzoziemiec miał możliwość opuszczenia terytorium Polski przed dniem 18 kwietnia 2014 r., bowiem decyzja organu I instancji z dnia [...] stycznia 2014 r. została odebrana prze pełnomocnika cudzoziemca w dniu 9 kwietnia 2014 r. W ocenie organu odwoławczego powołane prze Cudzoziemca okoliczności związane zarówno z brakiem wiedzy o wydaniu poprzedniej decyzji organu l instancji, jak i trudną sytuacją finansową, nie stanowią wyjątkowej sytuacji osobistej Cudzoziemca, która wynikła nagle, niezależnie od niego oraz uniemożliwiała mu wyjazd z Polski.
W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że nie ma podstaw do udzielenia B.G. zezwolenia na pobyt czasowy na podstawie art. 118 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł B.G., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Kwestionowanej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. przez wybiórcze rozpatrzenie materiału dowodowego z przekroczeniem dozwolonych granic swobodnej oceny dowodów przejawiające się w pominięciu istotnych okoliczności sprawy, a mianowicie tego, iż skarżący nie ze swojej winy znalazł się nagle w sytuacji potrzeby natychmiastowego wyjazdu z Polski po kilkuletnim legalnym pobycie na jej terytorium, co spowodowało konieczność załatwienia niezbędnych spraw osobistych przed wyjazdem do kraju pochodzenia, co daje podstawy do udzielenia mu krótkotrwałego zezwolenia na pobyt czasowy.
Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżący bez swojej winy został zaskoczony informacją, że w jego sprawie wydano decyzję o przyznaniu mu prawa pobytu w Polsce. Zaznaczono, że informacja ta z winy pełnomocnika została skarżącemu przekazana kiedy już nie miał on szans na przedłużenie pobytu, co wiązało się z koniecznością natychmiastowego wyjazdu z Polski. Zwrócono uwagę, że skarżący przebywa w Polsce już kilka lat, legalnie wykonuje pracę i tu znajduje się jego centrum życiowe, a to oznacza, że uzasadnione było przyznanie mu kilkumiesięcznego prawa pobytu w Polsce, w celu uregulowania najpilniejszych spraw.
W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo zaznaczył, że rozwiązanie przyjęte w art. 181 obowiązującej ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. stanowi odpowiednik dawnego art. 33 ust. 1 oraz art. 53a ust. 2 nieobowiązującej ustawy z dnia 13 czerwca 2003.r. o cudzoziemcach. Oba wskazane artykuły przewidywały z analogicznych powodów możliwość wydania cudzoziemcowi wizy, w przypadku art. 33 ust. 1 oraz zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, w przypadku art. 53a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wskazał, że w bogatym orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącym dawnego art. 33 ust. 1 i art. 53a ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. akcentowany był wyjątkowy charakter tych regulacji. W wyroku z dnia 15 listopada 2006 r.(sygn. akt V SA/Wa 1237/06, LEX nr 326225) wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że celem rozwiązania przyjętego w art. 33 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach jest legalizowanie wyłącznie krótkotrwałych pobytów cudzoziemców, którzy znaleźli się w wyjątkowych sytuacjach, a ich pobyt w Polsce jest uzasadniony względami humanitarnymi lub losowymi, powstałymi niezależnie od nich. Wiza przewidziana w art. 33 tej ustawy miała umożliwić legalny pobyt w Polsce, ale tylko w sytuacji gdy zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w ust. 1 tego przepisu. Nie ma na celu umożliwienia legalnego wyjazdu z Polski. Z kolei w wyroku z dnia 29 czerwca 2006 r.(sygn. akt II OSK 89/06, LEX nr 265703) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "Należy w pełni podzielić stanowisko Sądu I instancji, że art. 33 ustawy o cudzoziemcach nie można traktować jako sposobu na legalizację pobytu na terytorium Polski, który miałby umożliwić cudzoziemcowi swobodny wjazd do kraju pochodzenia, a następnie powrót do Polski". Nadto organ podkreślił, że w odróżnieniu do poprzedniej regulacji zawartej w art. 53a ust. 2, obecnie obowiązujący art. 181 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. nie wymienia wśród przesłanek niezbędnych do udzielenia krótkoterminowego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, przesłanki nielegalnego pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie ustawodawca nie wykluczył takiej możliwości, aby zezwolenie na zamieszkiwanie na czas oznaczony na podstawie art. 181 ust. 1 , udzielić cudzoziemcowi przebywającemu w Polsce nielegalnie w przypadku ziszczenia się jednej z wyjątkowych okoliczności wymienionych w pkt 1-3, ust.1 tego artykułu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły tego rodzaju wady i uchybienia. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu.
Kontroli Sądu podlegała decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. o odmowie udzielenia obywatelowi N., B.G. zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 181 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na okoliczności wymagające krótkotrwałego pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej można udzielić cudzoziemcowi, który przebywa na tym terytorium, jeżeli:
1) jest obowiązany do osobistego stawiennictwa przed polskim organem władzy publicznej, lub
2) obecności cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wymaga jego wyjątkowa sytuacja osobista, lub
3) obecności cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wymaga interes Rzeczypospolitej Polskiej.
Z uwagi na dyspozycję art. 181 ust. 2, zezwolenie takie może być wydane jedynie na okres realizacji celu, ze względu na który zostało udzielone, nie dłuższy jednak niż 6 miesięcy, przy czym zezwolenia tego, można udzielić także, gdy okoliczności ubiegania się o to zezwolenie nie uzasadniają pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące ( art. 181 ust. 3). Z powyższego wynika, że zamiarem ustawodawcy było legalizowanie w trybie art. 181 w/w ustawy wyłącznie krótkotrwałych pobytów cudzoziemców, którzy znaleźli się w wyjątkowych, niezależnie od nich sytuacjach.
W sprawie niniejszej bezsporne jest, że w dacie wystąpienia do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 181 ust. 1 ustawy, Cudzoziemiec pozostawał w Polsce nielegalnie. W uzasadnieniu wniosku Cudzoziemiec podał, że na terytorium Polski przebywa od 2010 r. i do tej pory nie miał żadnych problemów z zalegalizowaniem swojego pobytu. Z uwagi na nieporozumienie jakie zaistniało pomiędzy nim, a jego dotychczasowym pełnomocnikiem nie odebrał ostatniej decyzji Wojewody z dnia [...] stycznia 2014 r. udzielającej mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony do dnia 18 kwietnia 2014 r. i dopiero jego nowy pracodawca wyjaśnił sprawę i poinformował go o istnieniu decyzji, w wyniku czego Cudzoziemiec odebrał wspomnianą decyzję w dniu 9 kwietnia 2014 r. W tych okolicznościach zainteresowany wniósł o wydanie "(..) zezwolenia na pobyt czasowy krótkotrwały abym mógł legalnie opuścić Polskę, wcześniej zamykając wszystkie swoje sprawy osobiste(...}".
Za szczególną okoliczność uzasadniającą udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na podstawie w/w art. 181 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach nie może być uznana, jak trafnie przyjęły organy rozpatrujące przedmiotowy wniosek, próba uniknięcia konsekwencji dotychczasowego, nielegalnego pobytu w Polsce. Nie można podzielić stanowiska skarżącego, że jego nielegalny pobyt w Polsce powstał w rezultacie zdarzenia niezależnego od jego woli i dlatego spełnia obecnie warunki do udzielenia mu zezwolenia na podstawie art. 181 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Należy zauważyć, iż skarżący od Polsce przebywa od kilku lat i znane były mu procedury związane z uzyskiwaniem zezwolenia na zamieszkiwanie na czas oznaczony. Prawidłowo przyjęły organy obu instancji orzekające w niniejszej sprawie, że w chwili wydawania zaskarżonej decyzji nie było podstaw, aby uznać, że w przypadku B.G. zaistniała wyjątkowa sytuacja uzasadniająca udzielenie mu zezwolenia na pobyt w Polsce do 6 miesięcy na podstawie art. 181 ust. 1 w/w ustawy o cudzoziemcach.
Tym samym, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja odpowiada prawu, gdyż zarówno argumentacja skargi jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad uzasadniających wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydając przedmiotową decyzję działał na podstawie przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, a w toku postępowania prawidłowo zgromadził i poddał wszechstronnej analizie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, przez co zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. okazał się bezzasadny.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło