IV SA/Wa 2070/09
PostanowienieWSA w Warszawie2010-02-08
Skład orzekający: Referendarz sądowy Joanna Dziedzic
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna posiadająca znaczące oszczędności, przeznaczone na edukację dzieci, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli wnioskodawca posiada znaczące oszczędności, które pozwalają na pokrycie kosztów postępowania, nawet jeśli są one przeznaczone na edukację dzieci. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i przysługuje osobom znajdującym się w bardzo trudnej sytuacji materialnej.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Skarżący wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwojgiem dzieci, a jego miesięczne dochody wynoszą 1507,28 zł. Jednocześnie oświadczył, że posiada oszczędności w wysokości 60 000 zł, przeznaczone na edukację dzieci.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego S. z dnia [...] października 2009 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
S. O. w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] października 2009 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, w piśmie procesowym z dnia 7 stycznia 2010 r. zawarł wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W dniu 3 lutego 2010 r. wpłynął do Sądu przedmiotowy wniosek złożony na urzędowym formularzu PPF.
Z informacji podanych przez skarżącego w nadesłanym formularzu wynika, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną. Na utrzymaniu skarżącego pozostaje dwoje dzieci, w tym jedno pełnoletnie. W oświadczeniu o stanie majątkowym skarżący wskazał, iż jest właścicielem domu o pow. 110 m2. Źródłem utrzymania rodziny skarżącego są dochody w postaci: zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 600 zł miesięcznie oraz świadczenia emerytalnego w wysokości 907,28 zł brutto miesięcznie. Wśród stałych wydatków skarżący wymienił wydatki na zakup lekarstw dla siebie i żony w łącznej wysokości ok. 350 zł. Skarżący ponadto oświadczył, iż posiada zasoby pieniężne w wysokości ok. 60 000 zł, które przeznaczone są na edukacje jego dzieci.
Rozpoznając wniosek należy stwierdzić, że nie zasługuje on na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Rozważając zasadność przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, na wstępie należy wskazać, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. sygn. akt GZ 71/04, ONSAiWSA z 2005 r. nr 1, poz. 8).
Należy jednocześnie podkreślić, iż instytucja przyznania prawa pomocy ma wyjątkowy charakter. Pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub posiadających bardzo skromny dochód lub oszczędności, a więc wobec tych osób, które znajdują się w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej, pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Istotne znaczenie dla rozpoznania niniejszego wniosku ma również fakt, że o przyznaniu prawa pomocy decyduje stan majątkowy i dochody w chwili orzekania w tym przedmiocie.
Mając na uwadze wskazane powyżej kryteria należy stwierdzić, iż skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z treści formularza wniosku z dnia 28 stycznia 2010 r. wynika, że łączny miesięczny dochód osiągany w gospodarstwie domowym wnioskodawcy wynosi 1507, 28 zł. Jakkolwiek dochód ten, służący utrzymaniu czteroosobowej rodziny, nie jest duży i sam w sobie uzasadniałby przyznanie skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tak nie może umknąć uwadze referendarza sądowego, iż skarżący posiada oszczędności w wysokości 60.000 zł. Skarżący oraz jego rodzina nie są zatem ludźmi ubogimi, pozbawionymi środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy.
Zasadnicze zatem znaczenie dla oceny przedmiotowego wniosku ma fakt, iż skarżący posiada wolne, dostępne środki w wysokości znacznie przekraczającej koszty postępowania sądowego, które na obecnym etapie sprowadzają się do kosztów wpisu sądowego w wysokości 500 zł. Uwzględniając nawet stałe wydatki skarżącego oraz jego rodziny na leczenie oraz koszty bieżącego utrzymania należy stwierdzić, iż wysokość zgromadzonych przez wnioskodawcę oszczędności pozwala na przyjęcie, iż dysponuje on wystarczającymi środkami finansowymi na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Bez wpływu na ocenę niniejszego wniosku pozostaje również okoliczność, iż zgromadzone oszczędności, według oświadczenia skarżącego, przeznaczone są na edukację jego dzieci.
Wobec powyższego należy stwierdzić, że opisana sytuacja majątkowa skarżącego nie uzasadnia uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Nie można bowiem stwierdzić, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Na marginesie należy zaznaczyć, iż w razie uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji, przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt – zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia swoich praw (art. 200 P.p.s.a.).
Z tych względów na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło