IV SA/Wa 2071/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Sędziowie asesor WSA Aneta Opyrchał (spr.), sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2007 roku sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w P. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) sierpnia 2006 r. nr (...) w przedmiocie odrzucenia wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i Modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od (...) na rzecz skarżącego "A" Sp. z o.o. w P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Kierownik (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z (...) lipca 2006r. odrzucił wniosek "A" Sp. z o.o. w P. o dofinansowanie realizacji projektu złożony w ramach Działania 2.4 "(...)". Stwierdził, iż wnioskodawca nie odpowiada definicji "beneficjenta". Zgodnie z zapisami Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i Modernizacja Sektora Żywnościowego oraz Rozwój Obszarów Wiejskich 2004-2006", zawartymi w załączniku do Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004r. (Dz.U. nr 207, poz. 2117), beneficjentem działania 2.4 (czyli wnioskowanego) mogą być osoby prawne wpisane do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, których celem zgodnie z wpisem do tego rejestru jest prowadzenie działalności rolniczej i które prowadzą taką działalność z wykorzystaniem gospodarstwa rolnego, położonego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, będącego własnością tych podmiotów. W świetle powyższej regulacji warunkiem uzyskania dofinansowania przez osoby prawne jest prawo własności do całego gospodarstwa rolnego. Dlatego, jeżeli wnioskodawca będący osobą prawną posiada gospodarstwo, które jako funkcjonalnie powiązana całość chociaż w części składa się z gruntów dzierżawionych, nie kwalifikuje się do pomocy, z racji "niespełnia definicji beneficjenta". W przypadku strony dokumenty potwierdzające jej tytuł prawny do gospodarstwa rolnego, załączone do wniosku o dofinansowanie wskazują, iż prowadzi ona działalność gospodarczą również w oparciu o grunty dzierżawione. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z (...) sierpnia 2006r. rozpatrzył negatywnie środek zaskarżenia wniesiony przez "A" Sp. z o.o od wskazanej wyżej decyzji. W uzasadnieniu zajętego stanowiska powtórzył definicję beneficjenta, przy czym dodał, iż gospodarstwo rolne definiuje się jako gospodarstwo w rozumieniu Kodeksu cywilnego o powierzchni gruntów co najmniej 1 ha. Warunkiem uzyskania dofinansowania jest prawo własności do całego gospodarstwa rolnego. Zatem skoro z dokumentów załączonych przez odwołującą się do wniosku o dofinansowanie (m.in. umowy dzierżawy gruntów od Agencji Nieruchomości Rolnych) wynika, że prowadzi ona działalność rolniczą zarówno w oparciu o grunty własne, jak i grunty dzierżawione, to - zdaniem organu - nie można jej uznać za beneficjenta, w konsekwencji zakwalifikować do uzyskania pomocy ze środków unijnych, "A" Sp. z o.o. w skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z (...) sierpnia 2006r. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca podniosła, iż jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 358,7701 ha. Nieruchomości w skład niego wchodzące wraz z budynkami i urządzeniami, jak również prawami i obowiązkami, stanowią zorganizowaną całość gospodarczą, spełniając tym samym definicję gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 553 Kodeksu cywilnego. Niemniej jednak przyznała, iż oprócz gruntów własnych, dodatkowo dzierżawi 1 091,724 ha i 5 7200 ha, ale jest to okoliczność uboczna i - zdaniem skarżącej - nie mająca istotnego znaczenia dla statusu posiadanego gospodarstwa rolnego. W ocenie strony powołane przez organ rozporządzenie, czy nawet prawo unijne, nie wymagają aby beneficjent poza własnym gospodarstwem rolnym nie mógł dodatkowo dzierżawić gruntów rolnych. Zatem nie godzi się z interpretacją rozszerzającą definicji beneficjenta jakiej dokonały organy. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - w odpowiedzi na skargę - wniósł o jej odrzucenie, przy czym pomimo wskazanej treści wniosku ustosunkował się do skargi merytorycznie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej: P.p.s.a. (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a: - zarzutami i wnioskami skargi, uznał iż zakażona decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z (...) sierpnia 2006r. oraz decyzja Kierownika (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z (...) lipca 2006r, naruszają prawo w stopniu kwalifikującym je do wyeliminowania z obrotu prawnego. Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy organ pierwszej instancji odrzucił wniosek skarżącej spółki o dofinansowanie ze środków unijnych w ramach "Działania 2.4" uznając, iż nie można jej uznać za beneficjenta w rozumieniu poniższej regulacji prawnej i rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy organ odwoławczy. Zdaniem organów warunkiem uzyskania dofinansowania przez osobę prawną jest posiadanie prawa własności do całego gospodarstwa rolnego. Natomiast w sytuacji, gdy wnioskodawca - będący osobą prawną - posiada gospodarstwo rolne, które jako funkcjonalnie powiązana całość chociaż w części składa się z gruntów dzierżawionych, nie spełnia wymogu definicji beneficjenta, zatem już z tego względu nie kwalifikuje się do pomocy. Zaprezentowanym stanowiskiem - w ocenie Sądu - organ dopuścił się naruszenia niżej wskazanego przepisu prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, które to naruszenie z kolei wywołało naruszenie przepisów prawa procesowego mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Do naruszenia przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 7, 77 § 1 K.p.a., polegającego na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, w konsekwencji wadliwości uzasadnienia w aspekcie wymogów art. 107 § 3 K.p.a., doszło na skutek przyjęcia błędnej wykładni pojęcia "beneficjenta". Zaś nieprawidłowa interpretacja definicji "beneficjenta" doprowadziła do niezgodności rozstrzygnięcia z przepisami prawa materialnego, tj. załącznika do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004r. w sprawie Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i Modernizacja Sektora Żywnościowego oraz Rozwój Obszarów Wiejskich 2004-2006" w zakresie tytułu "Opis działania" i "Beneficjenci". Do dokonania nieprawidłowej wykładni definicji podmiotu mogącego ubiegać się o dofinansowanie ze środków unijnych, określanego mianem "beneficjenta" - unormowanej w powołanym rozporządzeniu - doszło w ramach działania 2.4. "Różnicowanie działalności rolniczej i zbliżonej do rolnictwa w celu zapewnienia różnorodności działań lub alternatywnych źródeł dochodów". Zgodnie z powołaną regulacją "beneficjentem" (oprócz osób fizycznych) może być osoba prawna, jeżeli jest podmiotem wpisanym do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, której celem, zgodnie z wpisem do tego rejestru, jest prowadzenie działalności rolniczej i która prowadzi taką działalność z wykorzystaniem gospodarstwa rolnego, położonego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, będącego jej własnością. Przy tym w ramach wskazanego Działania 2.4, jak wynika z jego opisu, za gospodarstwo rolne uważa się gospodarstwo rolne w rozumieniu Kodeksu cywilnego o powierzchni użytków rolnych co najmniej 1 ha. Zaś za gospodarstwo rolne - w rozumieniu art. 553 kodeksu cywilnego - uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Przez "zorganizowaną całość gospodarstwa" orzecznictwo uznaje te składniki, które stanowią pewien zorganizowany, spójny system gospodarczy zdolny do osiągania założonych celów. Gospodarstwo przestaje być zorganizowaną całością, jeżeli brak jednego z elementów tego systemu uniemożliwia prowadzenie normalnej działalności w zakresie produkcji rolnej lub hodowlanej (S. Dmowski, S. Rudnicki, Komentarz do kodeksu cywilnego Księga pierwsza Część ogólna, Warszawa 1998r, str. 136). W świetle powyż&zego jednym z warunków (a w niniejszej sprawie spornym) uznania danego podmiotu, w tym przypadku osoby prawnej, za beneficjenta jest prowadzenie działalności rolniczej z wykorzystaniem gospodarstwa rolnego, będącego jego własnością. Innymi słowy, gospodarstwo którego właścicielem jest ów podmiot, samo w sobie winno stanowić zorganizowaną całość gospodarczą i w takim stanie wystarczać do osiągnięcia zamierzonego celu gospodarczego. Natomiast powiększanie możliwości gospodarczych tej zorganizowanej całości gospodarczej, np. przez dzierżawienie dodatkowych gruntów, może tylko zwiększać jej wydajność, natomiast nie ma żadnego wpływu na ów spójny system gospodarczy, który jest przystosowany do samodzielnego funkcjonowania i tak też działa (bez względu na grunty dzierżawione). W ocenie Sądu, aby uznać dany podmiot mający status osoby prawnej za beneficjenta uprawnionego do ubiegania się o dofinansowanie projektu w ramach "Działania 2.4", wystarczy żeby wykazał, iż do prowadzenia działalności rolniczej wystarczy mu gospodarstwo rolne, którego jest właścicielem. Zatem jest w stanie prowadzić produkcję rolną bez gruntów dzierżawionych, czyli z wykorzystaniem tylko i wyłącznie własnego gospodarstwa rolnego. Z materiału dowodowego sprawy wynika, iż skarżąca spółka jest wpisana do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Bezspornie również spełnia warunek odnośnie wymaganej powierzchni, albowiem gospodarstwo rolne, którego jest właścicielem ma powierzchnię 358,7701 ha. Natomiast, to czy gospodarstwo rolne, będące jej własnością tworzy zorganizowaną całość gospodarczą, dzięki której może swobodnie prowadzić produkcję rolną, wymaga wyjaśnienia przez organ przy ponownym rozpoznawaniu sprawy. Organ musi więc ustalić, czy gospodarstwo rolne, w części którego właścicielem jest skarżąca spółka tworzy samo w sobie zorganizowaną całość gospodarczą z wykorzystaniem której skarżąca prowadzi działalność rolniczą. Inaczej mówiąc, czy do prowadzenia działalności rolniczej wystarczy jej tylko to czego jest właścicielem. W tym stanie rzeczy uznano, iż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji są niezgodne z prawem i na mocy art. 145 § 1 pkt 1 a i c w zw. z art. 135 P.p.s.a orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania, na które złożył się wpis od skargi, postanowiono - jak w pkt II - na podstawie art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a.