IV SA/Wa 2075/08

PostanowienieWSA w Warszawie2009-08-13

Skład orzekający: Referendarz sądowy Aneta Żak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, która jest osobą samotną, wymagającą opieki lekarskiej, utrzymującą się z renty chorobowej, a jej wydatki na leki pochłaniają 2/3 renty, może liczyć na przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że jej sytuacja majątkowa uzasadnia takie rozstrzygnięcie. Pomimo posiadania domu i nieruchomości rolnej, miesięczny dochód z renty w wysokości 653,31 zł netto oraz roczny dochód z płatności obszarowych w wysokości 1178,15 zł uniemożliwiają skarżącej zabezpieczenie środków na koszty postępowania. Sytuacja finansowa członków jej rodziny również jest trudna, co wyklucza możliwość uzyskania od nich wsparcia.
Stan faktyczny
Skarżąca I. Z. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w związku ze skargą na uchwałę Rady Miejskiej S. dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu wskazała na samotność, potrzebę opieki lekarskiej (onkolog), niską rentę chorobową (752 zł) i wysokie wydatki na leki. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżąca przedstawiła dodatkowe dokumenty dotyczące dochodów i wydatków.
Rozstrzygnięcie
Przyznano I. Z. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi I. Z. na uchwałę Rady Miejskiej S. z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia przyznać I. Z. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez: 1) zwolnienie od kosztów sądowych; 2) ustanowienie adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. Na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca I. Z. została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi na opisaną w sentencji uchwałę Rady Miasta S., określonego w wysokości 300 zł na podstawie § 2 ust.1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). W odpowiedzi na wezwanie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że jest osobą samotną, wymagającą opieki lekarskiej (stała opieka onkologa), która utrzymuje się z renty chorobowej w wysokości 752 zł. Wnioskodawczyni podniosła, że osiągane przez nią dochody nie są pozwalają jej na pokrycie kosztów postępowania w sprawie, oświadczyła także, że wydatki na leki pochłaniają 2/3 renty. W oświadczeniu o majątku skarżąca poddała, że posiada dom o powierzchni 120 m2 oraz nieruchomość rolną (2 ha), a także, że nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym wskazała zaś, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem i dwoma córkami oraz ich dziećmi. Źródłem dochodu córek skarżącej jest wynagrodzenie ze stosunku pracz w wysokości 1300 oraz 2000 zł. Wątpliwości odnoszące się do sytuacji majątkowej wnioskodawczyni, powzięte po analizie złożonego wniosku i akt sprawy, uzasadniały wezwanie strony w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., do uzupełnienia złożonego wniosku w wyznaczonym, 7-dniowym terminie poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenie dokumentów źródłowych dotyczących stanu rodzinnego i majątkowego skarżącej. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca złożyła oświadczenie o wysokości dochodów uzyskiwanych przez osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym oraz o wysokości kosztów bieżącego utrzymania się. Do oświadczenia strona dołączyła odcinek przekazu pocztowego dokumentujący odbiór przez nią renty za czerwiec 2009 r. w wysokości 653 zł netto, zaświadczenia z miejsc pracy swoich córek poświadczające wskazane uprzednio we wniosku o prawo pomocy kwoty pobieranych przez nie wynagrodzeń, orzeczenie z dnia [...] kwietnia 2009 r. o stopniu niepełnosprawności A. Z. (córka), decyzję z dnia [...] grudnia 2008 r. w sprawie przyznania skarżącej płatności za 2008 r. w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w wysokości 1178, 15 zł, decyzję w sprawie podatku rolnego, kopię umowy kredytu mieszkaniowego, a ponadto wyciągi z rachunków bakowych córek skarżącej oraz kopie faktur i rachunków dokumentujących wydatki ponoszone przez stronę na bieżące utrzymanie się (woda, prąd, wywóz nieczystości). Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Przyznanie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym (tj. obejmującym zwolnienie od koszów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego), gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W odniesieniu do okoliczności faktycznych przedstawionych przez skarżącą w rozpoznawanym wniosku, a także przesłanek przyznania prawa pomocy należało uznać, że wykazana przez skarżącą sytuacja majątkowa może być obiektywnie oceniona jako spełniająca przesłankę z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., co uzasadnia przyznanie wnioskodawczyni prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżąca osiąga stałe miesięczne dochody z tytułu renty w wysokości 653,31 zł (netto), zaś w skali roku – także z tytułu posiadania nieruchomości rolnych, tj. z tytułu płatności obszarowych w ramach wsparcia bezpośredniego - za rok 2008 była to kwota 1178, 15 zł. W tych warunkach należało uznać, że wysokość dochodu, który pozostaje do dyspozycji skarżącej uniemożliwia jej zabezpieczenie środków finansowych na potrzeby wszczętego postępowania sądowoadministracyjnego, tj. na poniesienie kosztów opłat sądowych, jak i działania profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Skarżąca pozostaje wprawdzie we wspólnym gospodarstwie domowym z trójką dorosłych dzieci, jednakże sytuacja finansowa członków jej najbliższej rodziny również jest na tyle trudna, że nie pozwala przyjąć, że skarżąca może liczyć na takie wsparcie finansowe ze strony swoich domowników, które umożliwiłoby jej poczynienie oszczędności w celu pokrycia we własnym zakresie kosztów postępowania. Ze złożonych przez stronę oświadczeń i załączonych do nich dokumentów wynika bowiem, że syn skarżącej jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, zaś jej obie córki (w tym jedna z orzeczonym stopniem niepełnosprawności, otrzymująca wsparcie finansowe z miejskiego ośrodka pomocy społecznej) są samotnymi matkami, które z niewysokiego dochodu z tytułu wynagrodzenia ze stosunku pracy utrzymują po trójce dzieci. Z powołanych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło