IV SA/Wa 2076/10
PostanowienieWSA w Warszawie2011-07-21
Skład orzekający: Joanna Dziedzic
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedłożyła wymaganych dokumentów i oświadczeń potwierdzających jej trudną sytuację materialną?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata nie może zostać uwzględniony, jeśli strona pomimo wezwania nie przedłożyła wymaganych dokumentów i oświadczeń potwierdzających jej trudną sytuację materialną. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w celu ustalenia jego stanu majątkowego.Stan faktyczny
D. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewody o odmowie zawieszenia postępowania. Wnioskodawczyni podała ograniczone dane dotyczące swojej sytuacji finansowej. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku o dokumenty potwierdzające dochody, wydatki i stan majątkowy. Pełnomocnik wnioskodawczyni prosił o przedłużenie terminu, a następnie złożył jedynie zaświadczenie o stanie zdrowia i kopie pism w języku obcym. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy z powodu nieuzupełnienia wniosku.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi D. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2010 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy.
D. K., działająca przez pełnomocnika, zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej skargi na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2010 r. znak: [...].
W nadesłanym formularzu wniosku skarżąca wskazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z małoletnią córką, pozostającą na jej utrzymaniu. Jako źródło miesięcznych dochodów skarżąca wymieniła zasiłek socjalny określając jego wysokość na ok. 1000 zł. Wnioskodawczyni od kilku lat mieszka wraz z małoletnią córką za w S. Wobec złego stanu zdrowia ubiega się aktualnie o uzyskanie renty zdrowotnej. Skarżąca jest właścicielką mieszkania o pow. 30 m2.
Wobec tego, iż wniosek skarżącej nie zawierał wszystkich danych dotyczących sytuacji finansowej jej rodziny, pismem Sądu z dnia 19 maja 2011 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia przedmiotowego wniosku o następujące dokumenty i oświadczenia:
a) wyciągi i wykazy z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy,
b) decyzję właściwego organu o wysokości przyznanego skarżącej zasiłku socjalnego,
c) oświadczenia o wysokości wydatków ponoszonych na utrzymanie domu oraz innych wydatków koniecznych,
d) oświadczenia, czy skarżąca otrzymuje alimenty na rzecz swojej małoletniej córki,
e) aktualnego zaświadczenia o sytuacji rodzinnej skarżącej.
Pełnomocnik skarżącej w piśmie procesowym z dnia 27 maja 2011 r. opisując sytuację rodzinną i zdrowotną skarżącej zamieszkującej w S. zwróciła się z wnioskiem o przedłużenie okresu do wykonania zarządzenia Sądu z dnia 19 maja 2011 r. Pełnomocnik skarżącej zobowiązała się do dostarczenia brakujących dokumentów w terminie późniejszym.
W związku ze złożonym wnioskiem, pismem Sądu z dnia 3 czerwca 2011 r. ponownie wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia wniosku w przyznanie prawa pomocy o stosowne dokumenty źródłowe, w terminie do dnia 10 lipca 2011 r.
W dniu 11 lipca 2011 r. działająca w imieniu skarżącej J. J. złożyła do akt sprawy zaświadczenie potwierdzające zły stan zdrowia D. K. oraz kopie pięciu pism sporządzonych w języku [...].
Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje:
Zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata wchodzi w zakres całkowitego prawa pomocy, które może być przyznane osobie fizycznej pod warunkiem wykazania przez nią braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.).
Wskazany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, zawartej w art. 199 wymienionej ustawy. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe potraktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na występującym z wnioskiem spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane.
Jak już wskazano powyżej, referendarz sądowy uznał zawarte w formularzu PPF oświadczenia wnioskodawczyni za niewystarczające dla dokonania oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, szczególnie przy braku jakiejkolwiek informacji odnośnie rzeczywistych dochodów D. K., stanu środków na posiadanych rachunkach bankowych oraz wysokości miesięcznych wydatków ponoszonych na utrzymanie domu oraz małoletniej córki, pozostającej na jej utrzymaniu. Przedłożenie przez skarżącą żądanych dokumentów pozwoliłoby nie tylko na pełną ocenę jej możliwości płatniczych, ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej skarżąca i jej córka się znajdują.
Skarżąca wezwana do uzupełnienia przedmiotowego wniosku uchyliła się od obowiązku uzupełnienia wniosku o stosowne dokumenty i oświadczenia. Za wykonanie wezwania z dnia 3 czerwca 2011 r. nie mogą natomiast zostać uznane przedłożone przez pełnomocnika skarżącej kopie pism sporządzonych w języku [...]. Należy mieć bowiem na uwadze, iż językiem urzędowym w Polsce, obowiązującym również w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest język polski. Zatem na wnioskodawcy ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy ciąży obowiązek przedłożenia urzędowych tłumaczeń dokumentów sporządzonych w języku obcym, potwierdzających jego aktualny stan majątkowy.
W konsekwencji, wobec nieprzedłużenia przez D. K. oraz jej pełnomocnika wymaganych dokumentów w języku polskim oraz braku jakichkolwiek oświadczeń w tym zakresie należy przyjąć, iż niewyjaśnione pozostały podstawowe okoliczności dotyczące aktualnych możliwości płatniczych i stanu majątkowego skarżącej. W szczególności brak jest możliwości ustalenia wysokości środków jakimi dysponuje skarżąca na utrzymanie siebie i małoletniej córki, a także wielkości niezbędnych wydatków w dwuosobowym gospodarstwie domowym.
Odstępując od złożenia wymienionych w piśmie z dnia 3 czerwca 2011 r. dokumentów oraz przedstawienia stosownych oświadczeń skarżąca nie usunęła wątpliwości jakie budziły informacje zawarte w formularzu wniosku z dnia 16 maja 2011 r. Tym samym wobec braku podstawowych informacji dotyczących stanu majątkowego i wielkości wydatków ponoszonych przez wnioskodawczynię należy uznać, iż na obecnym etapie brak jest możliwości dokonania oceny jej rzeczywistego stanu materialnego.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy.
Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, z czym związany jest ścisły rygoryzm. Jeżeli strona pomimo nie budzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji – do czego ma oczywiście prawo, musi się przez to liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu.
Dodatkowo trzeba podkreślić, że referendarz sądowy działający w imieniu Sądu nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów i oświadczeń w tym przedmiocie. Jak już bowiem wyjaśniono sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. post. Sądu Apelacyjnego I Acz 17/03 z dnia 13 stycznia 2003 r., OSA 2003/9/38).
W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło