IV SA/Wa 2079/15

WyrokWSA w Warszawie2015-11-05

Skład orzekający: Anna Sękowska, Jakub Linkowski, Anna Szymańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków może rozstrzygać spory graniczne, które mają charakter sporu o prawa rzeczowe?
Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie może rozstrzygać sporów granicznych, które mają charakter sporu o prawa rzeczowe, ponieważ takie spory należą do kompetencji sądów powszechnych w postępowaniu rozgraniczeniowym. W przypadku ujawnienia się sporu granicznego podczas modernizacji ewidencji, należy stosować przepisy dotyczące ustalania przebiegu granic na gruncie lub na podstawie danych z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a nie rozstrzygać o prawach własności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zarzutów złożonych do operatu opisowo-kartograficznego z modernizacji ewidencji gruntów, dotyczących przebiegu granicy pomiędzy działkami ewidencyjnymi. Organ pierwszej instancji odmówił uwzględnienia zarzutów, uznając, że spór graniczny nie należy do kompetencji organu ewidencyjnego. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na niejednoznaczność dokumentacji i istnienie sporu granicznego, którego rozstrzygnięcie nie leży w kompetencjach organu prowadzącego ewidencję. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając, że organ ten naruszył przepisy rozporządzenia z 2001 r., dopuszczając możliwość ingerencji w sferę prawa własności w postępowaniu ewidencyjnym.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Sękowska, Sędziowie sędzia WSA Jakub Linkowski, sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2015 r. sprawy ze skargi C. Z. i W. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżących C. Z. i W. Z. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez C. i W. Z. decyzją z [...] kwietnia 2015 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej zwanej "K.p.a."), uchylił decyzję Starosty L. Nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. odmawiającą uwzględnienia zarzutów złożonych do operatu opisowo-kartograficznego z modernizacji ewidencji gruntów, dotyczących danych opisujących przebieg granicy pomiędzy działkami [...], [...], [...] a działkami [...] i [...] położonymi w obrębie [...] gmina J. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Stan faktyczny sprawy jest następujący: Starosta Powiatu L., stosownie do art. 24a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193 poz. 1287 ze zm.), zarządził przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze gminy J. z wyłączeniem obrębu C. i R. Powstały w wyniku tych projekt operatu opisowo-kartograficznego dotyczący modernizacji ewidencji gruntów i budynków gminy J. był wyłożony do publicznego wglądu w terminie od 24 czerwca 2013 r. do 12 lipca 2013 r. w siedzibie Starostwa Powiatowego w L. Z uprawnień wynikających z ust. 6 art. 24a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne skorzystała ówczesna współwłaścicielka działek [...], [...] i [...] położonych w obrębie S., T. L. zgłaszając uwagi do danych ujawnionych w projekcie operatu opisowo-kartograficznego dotyczących m.in. przebiegu granicy pomiędzy ww. działkami a działkami [...] i [...]. Uwagi zgłoszone przez T. L., dotyczące danych opisujących przebieg granicy, zostały odrzucone. W dniu [...] października 2013 r. za numerem [...] został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego projekt operatu opisowo-kartograficznego dla obrębu S. gmina J. Zaś w dniu [...] grudnia 2013 r. w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] ukazała się informacja z dnia [...] listopada 2013 r. (Dz. Urz. Woj. z 2013 r. poz. [...]), iż ww. projekt operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków stał się operatem ewidencji gruntów i budynków obowiązującym dla gminy J. (z wyłączeniem obrębu C. i R.). W opisanym wyżej operacie zostały ujawnione dane dotyczące przebiegu granicy pomiędzy działkami o nr [...], [...], [...], a działkami [...] i [...] położonymi w obrębie S. gmina J. W dniu 18 grudnia 2013 r. M. L., zachowując termin, o którym mowa w ust. 9 art. 24a ustawy Prawo Geodezyjne i Kartograficzne, odnosząc się do ogłoszenia, o którym mowa w ust 8 art. 24a ww. ustawy, złożył wniosek, w którym podtrzymał zarzuty (dotyczące przebiegu granicy działek ewidencyjnych [...], [...], [...] położonych w obrębie S.) wykazane w piśmie z dnia 17 września 2013 r. które zostało złożone przez jego poprzedników prawnych T. i W. L. W toku postępowania ustalono, że pierwszym dokumentem obrazującym przebieg granicy, będącej przedmiotem postępowania, jest opracowanie geodezyjne z 1959 r. wykonane przed założeniem ewidencji gruntów. W powyższym opracowaniu przedstawiono granice pomiędzy parcelami zanumerowanymi jako [...] i [...] przyjmując miary czołowe wzdłuż drogi [...]-[...]. Dla parceli nr [...], odpowiadającej późniejszej działce nr [...], z której w wyniku podziału wydzielono działki [...], [...] i [...], ustalono miarę czołową 20,90 m, natomiast dla parceli nr [...], z której po założeniu ewidencji gruntów wydzielono działki [...] i [...] (obecnie [...] i [...]), przyjęto miarę czołową 30,70 m. Wyznaczona tym opracowaniem granica nie pokrywa się z granicą pokazaną na podkładzie geodezyjnym z 1949 r., na który był naniesiony pomiar sygnowany datą 29.01.1959 r. Granica z roku 1959 r. przesunięta jest o około 1mm w kierunku zachodnim, co w skali mapy 1:5000 daje około 5m na mierze czołowej, i znacząco pomniejsza obszar parceli nr [...] odpowiadającej późniejszej działce nr [...]. Ewidencja gruntów dla obrębu S. została założona w 1967 r. operat [...]. Podstawowym dokumentem, na podstawie którego określono granice działek ewidencyjnych oraz obliczono ich powierzchnię były zdjęcia pochodzące z nalotu lotniczego z 1955 r. Na fotoszkicu nr [...], uwierzytelnionym w listopadzie w 1962 r., naniesiono m.in. granice pomiędzy działkami [...] a [...] i [...]. Podkreślenia wymaga, że w 1991 r. podczas kontroli ewidencji gruntów zmieniono numerację działek tj. działka nr [...], z której wydzielono obecne działki nr [...], [...], [...] odpowiada działce nr [...] z założenia ewidencji gruntów, a działce nr [...] odpowiada pierwotna działka nr [...], a działce nr [...] odpowiada pierwotna działka nr [...]. Na ww. fotoszkicu granica pomiędzy działką nr [...], a pasem w którym znajdują się działki nr [...], [...] pokazana jest jako linia prosta. Linia pomiarowa została poprowadzona wzdłuż pasa drogowego [...]-[...]. Miara czołowa działki nr [...] (obecnie [...]) wyliczona z różnicy dwóch odczytów z linii pomiarowej wynosi 30,7 m, natomiast miara czołowa działki nr [...] (później działka nr [...]) wyliczona z różnicy dwóch odczytów z linii pomiarowej wynosi 20,9 m. Powierzchnie działek wykazane w pierwszym rejestrze gruntów wynoszą odpowiednio: dla działki nr [...] (później [...]) 1,67 ha; dla działki nr [...] (obecnie [...]) to 0,22 ha; dla działki nr [...] (obecnie [...]) 0,23 ha. Kolejnym odnalezionym dokumentem, który zawiera informację o przebiegu granicy będącej przedmiotem postępowania, jest szkic wykonany do wydania Aktu Własności Ziemi nr [...] z dnia [...] listopada 1977 r. na rzecz J. i W. M., poprzedników prawnych M. L. W protokole z przesłuchania strony z dnia 12 grudnia 1975 r. służącym do wydania ww. AWZ na czerwono wpisano notatkę przypisaną do działki [...] (później [...]) "W dniu 7-XI-77 r. w czasie wizji na gruncie okazało się, że granica działki nr [...] została przesunięta w związku z tym zmieniono i obliczono pow. dz. wg stanu istniejącego na gruncie w dniu 4-XI-71 r." pod notatką widnieje nieczytelny podpis. Ponadto w protokole na czerwono skreślono łączną powierzchnię działek objętych AWZ 3,92 ha i wpisano 4,29 ha. Zmieniono również nr działki z [...] na [...]. Na szkicu wykonanym w dniu 7 listopada 1977 r. podana miara czołowa wzdłuż pasa drogowego trasy [...]-[...] dla działki [...] (później [...]) wynosi 24,0 m, natomiast miara czołowa dla działki nr [...] (obecnie [...]) wyliczona z linii pomiarowej wynosi 26,2 m. Pomimo, że szkicem tym zmieniono wymiary nie tylko działki nr [...] (miara czołowa większa od miary czołowej z założenia ewidencji o 3,1 m) ale także wymiary działki nr [...] (miara czołowa mniejsza o 3,1 m) i położonej na północ od niej działki [...] nie dokonano przeliczenia powierzchni działek nr [...] i [...]. AWZ obejmujący działkę nr [...] został wydany w granicach opisanych na szkicu z dnia 7 listopada 1977 r., natomiast AWZ nr [...] z dnia [...] listopada 1977 r. obejmujący działkę nr [...] i AWZ nr [...] z dnia [...] listopada 1977 r. obejmujący działkę nr [...] zostały wydane w granicach opisanych operatem z założenia ewidencji gruntów. W wydanych AWZ dla działek [...] i [...] przyjęto powierzchnie z założenia ewidencji gruntów. Na podstawie powyższych dokumentów organ I instancji ustalił, że na pas gruntu o szerokości 3,1 m wzdłuż granicy między obecnymi działkami ewidencyjnymi [...], [...] i [...] a działkami [...] i [...] zostały wydane podwójnie dokumenty własności. W operacie geodezyjnym [...] przyjętym w dnia [...] lutego 2002 r. do powiatowego ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej z projektem podziału działek nr [...], [...] i [...] położonych w S., do którego dołączony został "Protokół przyjęcia przebiegu granic" odnoszący się do fragmentu granicy działki nr [...] będącego przedmiotem postępowania, powtórzono miarę czołową, wzdłuż pasa drogowego [...]-[...], z założenia ewidencji gruntów i z opracowania z 1959 r. przyjmując jej wielkość jako 2,90 m. Ponadto protokół ten pokazuje zmianę geometrii wschodniej granicy działki nr [...]. Przy założeniu ewidencji gruntów wschodnia granica działki nr [...] była linią prostą. Pod protokołem widnieje adnotacja "p. C. Z. nie zgadza się z przebiegiem granic z powodu jak twierdzi z niezgodnością dokumentacji w Składnicy Map i Ewidencji gruntów. Dn. 19.10.2001." Pod notatką podpisali się C. Z., M. Z. i J. M. W miejscu przeznaczonym na podpis osób zgadzających się z przebiegiem wskazanych granic widnieje podpis W. L. W ślad za ww. operatem w dniu [...] września 2002 r. został przyjęty do powiatowego ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej operat [...] korygujący granicę z operatu [...]. Korygowany późniejszym operatem odcinek granicy pokrywa się z odcinkiem granicy, który jest przedmiotem postępowania z wniosku M. L. W protokole przyjęcia przebiegu granic dołączonym do ww. operatu korygującego zmieniono miarę czołową działki nr [...] z 20,90 m na 24,00 m. Przyjęta miara pokrywa się z miarą wykorzystaną do wydania dokumentu własności dla działki [...] (działka numer [...] w AWZ). Ponownie właściciele działek [...] i [...] nie wyrazili zgody na tak wskazaną granicę. Starosta L. wskazał, że błąd, który powstał przy wydawaniu Aktów Własności Ziemi spowodował spór graniczny, który został ujawniony przy składaniu oświadczeń właścicieli działek podczas spisywania protokółów przyjęcia przebiegu granic do opracowań [...] i [...]. Zwrócił również uwagę, że w wyniku przeprowadzenia podziału działki nr [...] o ww. operaty zostały ustalone jedynie granice dzielące działkę nr [...]. Organ I instancji wyjaśnił następnie, że zgodnie z § 35 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.) – dalej zwanego "rozporządzeniem z 2001 r." źródłem danych ewidencyjnych w pierwszej kolejności są materiały i informacje zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Natomiast w niniejszej sprawie wykonawca modernizacji miał do dyspozycji jedynie dane wykazane w pkt 6 § 36 ww. rozporządzenia tj. dokumentację geodezyjną sporządzoną przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków. Jednakże granice dzielonej działki nr [...] nie zostały pozyskane w wyniku postępowań przewidzianych w pkt 1-6 § 36 ww. rozporządzenia. W związku z powyższym organ I instancji wskazał, że wykonawca prac modernizacyjnych zastosował się do § 37 rozporządzenia z 2001 r., który wskazuje sposób postępowania w przypadku, gdy brak jest dokumentacji wymienionej w § 36 tego rozporządzenia lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne. W dniu [...] kwietnia 2013 r. wykonawca prac modernizacyjnych wskazał przebieg granicy na gruncie. Jak wynika z załączonego do operatu modernizacyjnego "załącznika do protokołu ustalenia przebiegu granic na potrzeby ewidencji gruntów nr [...]" przebieg granicy, na odcinku objętym postępowaniem, jest zgodny z dostępnymi szkicami z założenia ewidencji gruntów. Świadczą o tym przyjęta miara czołowa wzdłuż pasa drogowego [...]-[...] (20,90 m dla działki powstałej z podziału działki [...]). Zaznaczył przy tym, że na omawianym szkicu granica między działkami [...], [...], [...] a działkami [...] i [...] wkreślona została na czerwono i opisana jest jako "granica sporna". Podpisania protokołu odmówił W. L. - poprzednik prawny M. L. Następnie zwrócił uwagę, że w myśl ówcześnie obowiązującego § 39 ww. rozporządzenia spory graniczne nie wstrzymują czynności związanych z założeniem ewidencji. W razie ich wystąpienia przebieg spornych granic ewidencyjnych wykazuje się na podstawie danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego lub wyników pomiaru stanu posiadania na gruncie. Organ I instancji zaznaczył również, że poprzednicy prawni M. L. w piśmie z dnia 17 września 2013 r., na które powołał się M. L. składając zarzuty do projektu opisowo-kartograficznego z modernizacji gruntów, podnosili kwestie złożenia mapy podziałowej ([...]) i korekty do tej mapy ([...]) do księgi wieczystej. W związku z powyższym wyjaśnił, że księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości, który ujawniony jest w dziale II ksiąg wieczystych. Dział I księgi wieczystej dotyczy oznaczenia nieruchomości, a podstawą oznaczenia nieruchomości zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece są dane z ewidencji gruntów i budynków. W razie niezgodności pomiędzy stanem prawnym nieruchomości z rzeczywistym stanem prawnym mamy do czynienia z rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece), która nie obejmuje działu I, co do oznaczenia i powierzchni nieruchomości. Organ I instancji wyjaśnił następnie, że zmiana przebiegu granicy, wykazanej w ewidencji gruntów i budynków obrębu S., na odcinku pomiędzy działkami [...], [...] i [...] a działkami [...] i [...], czego domaga się strona wszczynająca postępowanie, prowadziłaby do naruszenia praw własności. Rozstrzygnięcie w tym zakresie nie należy do postępowania ewidencyjnego, lecz rozgraniczeniowego w trybie określonym w art. 29 i nast. ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (por. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 1347/10). W związku z powyższym Starosta L. decyzją z [...] marca 2015 r. odmówił uwzględnienia zarzutów, złożonych do operatu opisowo-kartograficznego z modernizacji ewidencji gruntów, dotyczących danych opisujących przebieg granicy pomiędzy działkami [...], [...], [...] a działkami [...] i [...] położonymi w obrębie [...] gmina J. M. L. złożył odwołanie od powyższej decyzji wskazując, że dane metrażowe i przebiegu granic dotyczące czołówki pomiarów działek są zgodne od momentu nabycia działek przez jego rodziców. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z [...] kwietnia 2015 r. nr [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Zdaniem organu odwoławczego w ramach prac modernizacyjnych słusznie ustalono, że w powiatowym ośrodku dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej znajdują się dokumenty opisujące przebieg granicy pomiędzy działkami [...], [...] i [...] a działkami [...] i [...] w sposób niejednoznaczny. Jednak wykonawca oraz organ I instancji dla przedmiotowych działek nie przyjęli granic wskazanych w operacie z modernizacji zgodnie z ostatnim przyjętym do zasobu operatem, lecz na podstawie danych wcześniejszych, które również nie są jednoznaczne. Oceniając zgromadzony materiał dowodowy organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie istnieje spór graniczny, którego rozstrzygnięcie nie leży w kompetencjach organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków, bowiem takie spory rozstrzygają sądy powszechne. Następnie wskazał, że w ewidencji gruntów i budynków numeryczny opis granic pomiędzy działkami [...], [...] i [...] a działkami [...] i [...] winien być przyjęty z opracowania geodezyjno-kartograficznego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonego w ramach jednego z postępowań wymienionego w pkt 1-8 § 36 rozporządzenia z 2001 r. W ocenie organu II instancji skoro w państwowym zasobie znajdują się operaty z podziału działek [...], [...], i [...], to powinny one opisywać przedmiotową granicę do czasu sporządzenia następnych w jednym z postępowań wskazanych w § 36 ww. rozporządzenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego C. i W. Z. wnieśli o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 24a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 35-37 i § 39 rozporządzenia z 2001 r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2013 r. Skarżący w uzasadnieniu wskazali, że operat [...] nie ustalił granicy pomiędzy działkami [...], [...], [...] i działkami [...] i [...], bowiem granice działek powstałych z działki nr [...] w zakresie dotyczącym granic z działkami [...] i [...] nie zostały przyjęte przez zainteresowane strony w operacie sporządzonym na okoliczność podziału. Tym samym granice przyjęte w operacie podziału z 2002 r. nie mogły być przyjęte w operacie z modernizacji przeprowadzonej w latach 2012-2013. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzili, że przy pracach nad operatem modernizacyjnym należało zastosować § 37 ww. rozporządzenia wskazujący sposób postępowania w przypadku braku dokumentacji wskazanej enumeratywnie w § 36 lub gdy jest ona niewiarygodna. Zwrócili przy tym uwagę, że zgodnie z treścią § 39 ww. rozporządzenia, obowiązującego w czasie opracowywania operatu modernizacyjnego, spory graniczne nie wstrzymywały czynności związanych z założeniem ewidencji. W tym przypadku wobec istnienia granicy spornej wykonawca prac modernizacyjnych, po przeprowadzeniu całej procedury, mógł się opierać jedynie na dokumentach stanowiących podstawę do założenia ewidencji, bowiem jest to jedyne wiarygodne źródło nie obarczone błędem. Zdaniem Skarżących przyjęcie w operacie opisowo-kartograficznym dotyczącym modernizacji ewidencji gruntów "granicy spornej" z operatu podziału działki nr [...] doprowadziłoby do sprzeczności z przepisami ww. rozporządzenia i ingerowałoby w sferę prawa własności zainteresowanych stron, co jest niedopuszczalne w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 24a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wyjaśnienia wymaga, że modernizacja ewidencji gruntów, której dotyczy zaskarżona decyzja to, zgodnie z § 55 rozporządzenia z 2001 r. zespół działań technicznych, organizacyjnych i administracyjnych podejmowanych przez starostę w celu: 1) uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami rozporządzenia, 2) modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych w rozporządzeniu, 3) poprawy funkcjonowania informatycznego systemu obsługującego bazę danych ewidencyjnych. Tryb przeprowadzenia postępowania modernizacyjnego uregulowany został w art. 24a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne i obejmuje m.in. wyłożenie do wglądu projektu operatu opisowo-kartograficznego, na okres 15 dni roboczych, w siedzibie starostwa powiatowego (ust. 4), ze stosowną informacją o terminie i miejscu wyłożenia oraz prawo zgłaszania uwag do danych ujawnionych w projekcie operatu opisowo-kartograficznego przez każdego czyjego interesu prawnego one dotyczą, w okresie wyłożenia projektu do wglądu (ust. 6). Uwagi te rozpatruje upoważniony pracownik organu, rozstrzyga o ich przyjęciu lub odrzuceniu, po czym informuje zgłaszającego uwagi o sposobie rozpatrzenia uwag oraz sporządza wzmiankę o treści zgłoszonych uwag i sposobie ich rozpatrzenia w protokole (ust. 7). Zgodnie z art. 24a ust. 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji) po upływie terminu, o którym mowa w ust. 4, projekt operatu opisowo-kartograficznego staje się operatem ewidencji gruntów i budynków, a informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa. Wówczas też każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji zgłaszać zarzuty do tych danych (art. 24a ust. 9 cyt. ustawy). Na podstawie analizy akt administracyjnych Sąd stwierdza, że tryb modernizacji w niniejszej sprawie został przeprowadzony prawidłowo. T. L. zgłaszała uwagi w oparciu o art. 24a ust. 6 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, które zostały odrzucone. Następnie M. L. (następca prawny T. L.), na podstawie art. 24a ust. 9 tej ustawy, zgłosił zarzuty do danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków, podtrzymując zarzuty wniesione przez swoich poprzedników. Zasadniczą kwestią podnoszoną przez M. L. jest nieprawidłowe ustalenie przebiegu linii granicznej pomiędzy działkami nr [...], [...], [...] a działkami [...] i [...] położonymi w obrębie S. Ponadto z pisma składanego przez jego poprzedników wynika, że kwestionowali oni złożenie mapy podziałowej ([...]) i korekty do tej mapy ([...]) do księgi wieczystej. Z akt administracyjnych wynika, że przeprowadzona modernizacja ewidencji gruntów i budynków na obszarze gminy J. z wyłączeniem obrębu C. i R. ujawniła, że na pas gruntu o szerokości 3,1 m wzdłuż granicy między obecnymi działkami ew. nr [...], [...] i [...] a działkami [...] i [...] zostały wydane podwójne dokumenty własności. Operat geodezyjny [...] z projektem podziału działek nr [...], [...] i [...] położonych w S. przyjęty do powiatowego ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficzne w dniu [...] lutego 2002 r. zawiera także "Protokół przyjęcia przebiegu granic", który odnosił się do fragmentu granicy działki nr [...] będącego przedmiotem niniejszego postępowania. W protokole tym powtórzono miarę czołową, wzdłuż pasa drogowego [...]-[...], z założenia ewidencji gruntów i z opracowania z 1959 r. przyjmując jej wielkość jako 2,90 m. Ponadto protokół pokazuje zmianę geometrii wschodniej granicy działki nr [...], gdyż przy założeniu ewidencji gruntów wschodnia granica działki nr [...] była linią prostą. Pod protokółem widnieje adnotacja "p. C. Z. nie zgadza się z przebiegiem granic z powodu jak twierdzi z niezgodnością dokumentacji w Składnicy Map i Ewidencji gruntów. Dn. 19.10.2001.". Pod notatką podpisali się C. Z., Z. M. i M. J. – właściciele działek [...] i [...]. W miejscu przeznaczonym na podpis osób zgadzających się z przebiegiem wskazanych granic widnieje podpis W. L. Natomiast z operatu [...] korygującego granicę z operatu [...] przyjętego w dniu [...] września 2002 r. do powiatowego ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej wynika, że odcinek granicy pokrywa się z odcinkiem granicy, który jest przedmiotem postępowania z wniosku M. L. W protokole przyjęcia przebiegu granic dołączonym do ww. operatu korygującego zmieniono miarę czołową działki nr [...] z 20,90 m na 24,00 m. Przyjęta miara pokrywa się z miarą wykorzystaną do wydania dokumentu własności dla działki [...] (działka numer [...] w AWZ). Ponownie właściciele działek [...] i [...] nie wyrazili zgody na tak wskazaną granicę. Jak zostało powyżej opisane błąd, który powstał przy wydawaniu Aktów Własności Ziemi spowodował spór graniczny, który został ujawniony przy składaniu oświadczeń właścicieli działek podczas spisywania protokółów przyjęcia przebiegu granic do operatów [...] i [...]. Rozpoznając zarzuty M. L. organy powołują się na przepisy rozporządzenia z 2001 r. (w brzmieniu obowiązującym w 2013 r.). Zgodnie z § 36 ww. rozporządzenia przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: 1) w postępowaniu rozgraniczeniowym, 2) w celu podziału nieruchomości, 3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, 4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, 5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, 6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków. W razie braku dokumentacji wymienionej w § 36 lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne, lub nie odpowiadają obowiązującym standardom technicznym, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych lub fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie (§ 37 rozporządzenia). Powyższe wskazuje, że ustalenie przebiegu granic działek ewidencyjnych wykonuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonej na podstawie postępowań określonych w jednym z punktów § 36 ww. rozporządzenia. Skoro w wyniku przeprowadzenia podziału działki nr [...] o ww. operaty, zostały ustalone jedynie granice dzielące tę działkę, natomiast granice dzielonej działki nie zostały pozyskane w wyniku postępowań wskazanych w pkt 1-6 § 36 rozporządzenia z 2001 r., należało zastosować się do wytycznych z § 37 ww. rozporządzenia. Sąd za zasadne uznał zatem stanowisko o zastosowaniu § 37 rozporządzenia z 2001 r. przez wykonawcę prac modernizacyjnych. W wyniku powyższego wykonawca prac modernizacyjnych w dniu 22 kwietnia 2013 r. wskazał przebieg granicy na gruncie. Z załączonego do operatu modernizacyjnego "załącznika do protokołu ustalenia przebiegu granic na potrzeby ewidencji gruntów nr [...]" wynika, że przebieg granicy, na odcinku objętym postępowaniem, jest zgodny z dostępnymi szkicami z założenia ewidencji gruntów. O powyższym świadczy przyjęta miara czołowa wzdłuż pasa drogowego [...] – [...] (20,90 m dla działki powstałej z podziału działki [...]). Podkreślenia wymaga, że na omawianym szkicu granica między działkami [...], [...], [...] a działkami [...] i [...] wkreślona jest na czerwono i opisana jest jako "granica sporna". Podpisania tego protokołu odmówił W. L. poprzednik prawny M. L. Z powyższego wynika zatem, że niewątpliwie ujawnił się spór graniczny. Podkreślenie wymaga, że spory graniczne nie wstrzymują czynności związanych z założeniem ewidencji. W razie ich wystąpienia przebieg spornych granic działek ewidencyjnych wykazuje się na podstawie danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego lub wyników pomiaru stanu posiadania na gruncie, co wynika wyraźnie z § 39 rozporządzenia z 2001 r. Dopiero prawomocne rozstrzygnięcie sprawy toczącej się w postępowaniu rozgraniczeniowym przed sądem powszechnym ustalające przebieg granic stanowi podstawę do ich ujawnienia w księgach wieczystych oraz w ewidencji gruntów i budynków, co może spowodować zmianę powierzchni działki, która jest pochodną jej granic. W tej sytuacji za słuszne należało uznać stanowisko organu I instancji, co do odmowy uwzględnienia zarzutów złożonych do operatu opisowo-kartograficznego z modernizacji gruntów dotyczących danych opisujących przebieg granicy pomiędzy działkami [...], [...], [...] a działkami [...] i [...] położonymi w obrębie [...] S. gmina J., bowiem w drodze postępowania przed organami prowadzącymi ewidencję gruntów i budynków nie można rozstrzygać sporów o prawa rzeczowe, a taki charakter ma spór graniczny będący w istocie sporem o zasięg prawa własności. W tych okolicznościach w ocenie Sądu, zasadne było uchylenie rozstrzygnięcia organu II instancji. Sąd za zasadne uznał zatem zarzuty Skarżących, co do naruszenia § 35-37 i § 39 rozporządzenia z 2001 r. przez organ odwoławczy. Skoro bowiem istnieje spór graniczny przyjęcie stanowiska, że w operacie opisowo-kartograficznym z modernizacji na ww. obszarze należało przyjąć operat z podziału działki [...], a następnie zastosować jedno z postępowań z pkt 1-6 § 36 ww. rozporządzenia, doprowadziłoby do sprzeczności z przepisami tego rozporządzenia i ingerowałoby w sferę własności zainteresowanych stron, co jest niedopuszczalne w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 24a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Mając na uwadze powołane wyżej okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło