IV SA/Wa 208/16
WyrokWSA w Warszawie2016-04-20
Skład orzekający: Anita Wielopolska-Fonfara, Kaja Angerman, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając postanowienie o przedłużeniu ważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, ma obowiązek przeprowadzenia nowego postępowania dowodowego lub uzyskania uzgodnień i opinii organów wyspecjalizowanych w zakresie ochrony środowiska i zdrowia, w sytuacji gdy inwestor oświadcza, że realizacja przedsięwzięcia przebiega etapowo i warunki środowiskowe nie uległy zmianie?Ratio decidendi
Postępowanie o wydanie postanowienia o przedłużeniu ważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nie wymaga ponownej oceny oddziaływania na środowisko ani przeprowadzenia nowego postępowania dowodowego w zakresie środowiskowych uwarunkowań. Celem tego postępowania jest jedynie potwierdzenie, czy realizacja przedsięwzięcia przebiega etapowo oraz czy aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji środowiskowej. Organ nie jest zobowiązany do przeprowadzania kontroli zgodności realizacji inwestycji z warunkami decyzji środowiskowej ani do uzyskiwania dodatkowych uzgodnień i opinii, gdyż kwestie te zostały rozstrzygnięte w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy S. przedłużające ważność decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy parku elektrowni wiatrowych. Skarżąca zarzucała organom naruszenie przepisów poprzez stwierdzenie, że zostały spełnione przesłanki do przedłużenia ważności decyzji, mimo braku dowodów na etapowość realizacji inwestycji i niezmienność warunków środowiskowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi J. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia ważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę
IV SA/Wa 208/16
UZASADNIENIE
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. postanowieniem z dnia [...] listopada 2015r. po rozpatrzeniu zażalenia W. L. i J. O. utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy S. z dnia [...] 09.2015r. przedłużające ważność decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] 03.2012r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie parku elektrowni wiatrowych 'S.' wraz z infrastrukturą towarzyszącą (m.in. drogami dojazdowymi, infrastrukturą teletechniczna oraz stacją elektroenergetyczną) o łącznej mocy do 39,6 MW, składającego się z 22 turbin wiatrowych o mocy do 1,8 MW każda, o maksymalnej wysokości do 150m n.p.t., o następne 2 lata, tj. z okresem obowiązywania do dnia [...] 05.2018r.
Powyższe rozstrzygnięcie było wynikiem następujących ustaleń.
Postanowieniem z dnia [...] 09.2015r. Wójt Gminy S. - w wyniku rozpoznania wniosku pełnomocnika F. Sp. z o. o. z dnia [...].06.2015r. - przedłużył o następne 2 lata, tj. z okresem obowiązywania do dnia [...]05.2018r., ważność decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...]03.2012r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła W. L. i J. O. zarzucając Wójtowi naruszenie art. 72 ust. 4 poprzez niezgodne z prawem stwierdzenie, iż zostały spełnione przesłanki określone w tym artykule. Żalące się wskazały, iż w ich ocenie argumentacja inwestora nie daje podstaw do przedłużenia 4-letniego terminu obowiązywania decyzji środowiskowej o kolejne 2 lata. Podkreśliły, iż przepis art. 72 ust. 4 i 4a ustawy zawiera dwie kumulatywne przesłanki wydania takiego postanowienia: etapowa realizacja przedsięwzięcia oraz niezmienione warunki w decyzji środowiskowej - a w ich ocenie żadnej z tych przesłanek inwestor nie spełnił. Niezasadnie organ uznał, iż planowane przedsięwzięcia przebiega etapowo, bo inwestor nie tylko nie posiada wydanych decyzji o warunkach zabudowy, ale w ogóle nie rozpoczął budowy żadnego etapu inwestycji. Organ nie wykazał, też, iż nie uległy zmianie warunki środowiskowe przedsięwzięcia - nie przedstawił bowiem opinii o aktualności raportu oddziaływania na środowisko.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. stwierdziło, że postanowienie organu pierwszej instancji nie narusza przepisów prawa, a przytoczona w nim argumentacja organu zasługuje na uwzględnienie. Wniosek złożony przez inwestora umotywowano faktem, iż w okresie 4 lat od dnia, kiedy decyzja środowiskowa stała się ostateczna, nie zdoła on uzyskać pozwoleń na budowę wszystkich etapów realizowanego przedsięwzięcia. Jednocześnie pełnomocnik podkreślił, iż nie zmieniły się warunki określone w decyzji środowiskowej, a realizacja przedsięwzięcia przebiega etapowo. Organ wskazał, że materialnoprawną podstawę wydanego postanowienia stanową przepisy ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tj. Dz.U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm.) - zwana dalej 'ustawą' lub 'u.o.o.s'. Podkreślenia wymaga fakt, iż w okresie pomiędzy wydaniem postanowienia przez organ I instancji, a następnie przez Kolegium, dwukrotnie zmieniło się brzmienie przepisu art. 72 ust. 3 i 4 stanowiącego w tym przypadku podstawę prawną rozstrzygnięcia. Najpierw z dniem 4 września 2015r. został on zmieniony przez art. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 24 lipca 2015r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U.2015.1211), a następnie przez art. 32 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 24 lipca 2015r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz.U.2015.1265) zmieniającej ustawę z dniem 15 września 2015r. W brzmieniu obowiązującym przed pierwszą zmianą (czyli przed 4 września 2015r.) przepis art. 72 ust. 3 stanowił: "Decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji, o których mowa w ust. 1. Złożenie wniosku powinno nastąpić w terminie 4 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna, z zastrzeżeniem ust. 4 i 4b", natomiast ust. 4 brzmiał: "Złożenie wniosku może nastąpić w terminie 6 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna, o ile strona, która złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, lub podmiot, na który została przeniesiona ta decyzja, otrzymali, przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 3, od organu, który wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, stanowisko, że realizacja planowanego przedsięwzięcia przebiega etapowo oraz nie zmieniły się warunki określone w tej decyzji. Zajęcie stanowiska następuje w drodze postanowienia". Od dnia 4 września 2015r. art. 72 ust 3 i 4 otrzymały brzmienie: "3. Decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji, o których mowa w ust. 1, oraz do zgłoszeń, o których mowa w ust. 1a. Złożenie wniosku lub dokonanie zgłoszenia następuje w terminie 6 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna, z zastrzeżeniem ust. 4 i 4b. 4. Złożenie wniosku o wydanie decyzji, o których mowa w ust. 1, lub dokonanie zgłoszeń, o których mowa w ust. 1a. może nastąpić w terminie 10 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna, o ile strona, która złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, lub podmiot, na który została przeniesiona ta decyzja, otrzymali, przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 3, od organu, który wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, stanowisko, że realizacja planowanego przedsięwzięcia przebiega etapowo oraz, że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia zawarte w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub postanowieniu, o którym mowa w art. 90 ust. 1, jeżeli było wydane. Zajęcie stanowiska następuje w drodze postanowienia na podstawie informacji na temat stanu środowiska i możliwości realizacji warunków wynikających z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.". Brzmienie art. 72 ust. 3 i 4 zmieniło się również od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 24 lipca 2015r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz.U.2015.1265) - z dniem 15 września 2015r. ust. 3 i 4 otrzymały brzmienie: "3. Decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji, o których mowa w ust. 1, oraz zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1a. Złożenie wniosku lub dokonanie zgłoszenia powinno nastąpić w terminie 6 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna. 4. Złożenie wniosku lub dokonanie zgłoszenia może nastąpić w terminie 10 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna, o ile strona, która złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, lub podmiot, na który została przeniesiona ta decyzja, otrzymali, przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 3, od organu, który wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, stanowisko, że realizacja planowanego przedsięwzięcia przebiega etapowo oraz, że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia zawarte w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub postanowieniu, o którym mowa w art. 90 ust. 1, jeżeli było wydane. Zajęcie stanowiska następuje w drodze postanowienia na podstawie informacji na temat stanu środowiska i możliwości realizacji warunków wynikających z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.". Organ ocenił, że w świetle powyższego stwierdzić należy, iż ustawodawca wydłużył okres obowiązywania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach - zgodnie z art. 72 ust. 3 decyzja ta może być wykorzystana przez wnioskodawcę przez okres 6 lat od daty, kiedy stała się ona ostateczna. Przed zmianą brzmienia art. 72 ust. 3 i 4, czyli przed 4 września 2015r., był to okres 4 lat. Obecnie okres 6 lat to podstawowy czas, w którym inwestor powinien złożyć wniosek o wydanie decyzji określonej w art. 72 ust. 1. Okres 6 lat na złożenie wniosku - zgodnie z brzmieniem art. 72 ust. 4 - może zostać wydłużony o kolejne 4 lata, czyli łącznie do lat 10. Przed zmianą przepisu okres 4 lat na złożenie wniosku mógł być wydłużony do lat 6,czyli tylko o 2 kolejne lata. Organ wskazał, że wydłużenie tego podstawowego, określonego w art. 72 ust. 3 "terminu przydatności" decyzji środowiskowej jest uzależnione jednakże zarówno przed zmianą przepisów, jak i obecnie, od spełnienia dwóch warunków określonych art. 72 ust. 4, które muszą być spełnione łącznie:
1- etapowość inwestycji,
2- niezmienność (aktualność) warunków realizacji przedsięwzięcia określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach
W świetle zawartych w przepisie art. 72 ust. 4 uregulowań wynika, iż ustawodawca dał inwestorowi możliwość wystąpienia do organu, który wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, z wnioskiem o potwierdzenie, że realizacja planowanego przedsięwzięcia przebiega etapowo oraz że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia zawarte w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Kolegium - mając na uwadze całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego - stwierdza, iż trudno uznać za zasadny zarzut stawiany w zażaleniu, że doszło w tym przypadku do naruszenia art. 72 ust. 4 stanowiącego materialnoprawną podstawę postanowienia Wójta Gminy S..
Organ podniósł, że wbrew zarzutom żalących - wydanie postanowienia nie wymagało przedstawienia przez inwestora dowodu potwierdzającego aktualność raportu oddziaływania na środowisko, ani prowadzenia nowego postępowania dowodowego w zakresie środowiskowych uwarunkowań realizacji wyżej opisanego przedsięwzięcia. Przeciwnie, jego celem jest - w związku z etapową realizacją inwestycji - uniknięcie wielokrotnego wydawania decyzji środowiskowej. Żaden bowiem przepis ustawy u.o.o.ś. nie zobowiązuje - w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 72 ust. 4 tej ustawy - do przeprowadzania kontroli zgodności realizacji inwestycji z warunkami decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Postanowienie bowiem w swej istocie nie rozstrzyga o uwarunkowaniach mających wpływ na środowisko. Nie zmierza ono do ponownej oceny zasadności wydania takiej decyzji, ani też słuszności nałożonych nią warunków realizacji przedsięwzięcia. Kwestie te zostały prawomocnie rozstrzygnięte w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej. Zdaniem Kolegium, kontrolowane zagadnienie nie wiąże się z koniecznością oceny wpływu przedsięwzięcia na środowisko, a jedynie zmierza do wykazania, iż istnieją podstawy formalne do przedłużenia okresu obowiązywania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przedmiotem zaskarżonego postanowienia pozostaje zatem wyłącznie kwestia oceny, czy realizacja planowanego przedsięwzięcia przebiega etapowo oraz czy aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia zawarte w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Są to jedyne warunki, od których ustawodawca uzależnił wydanie przedmiotowego postanowienia, w ramach kontrolowanego postępowania organ uprawniony jest do badania tylko tych kwestii. Ponadto, uzyskanie przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę stacji elektroenergetycznej 30/110kV GPO S. (decyzja Starosty . z dnia [...].02.2015r.) w oparciu o przedmiotową decyzję środowiskową z dnia [...]03.2012r., świadczy o zgodności realizacji przedsięwzięcia z warunkami określonymi w tejże decyzji. W rozpatrywanym stanie faktycznym zaistniała również sytuacja uzasadniająca zajęcie stanowiska, że planowane przez inwestora przedsięwzięcie przebiega etapowo.
Przepis art. 72 ust. 4 ma zastosowanie do przedsięwzięć, w stosunku do których możliwa jest etapowa realizacja. Pojęcia "realizacji przedsięwzięcia", o którym mowa w art. 72 ust. 4 u.o.o.ś., nie można utożsamiać z koniecznością prowadzenia, czy nawet rozpoczęcia określonych robót budowlanych. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest jednym z pierwszych etapów procesu inwestycyjnego, stanowiąc swoiste "rozstrzygnięcie wstępne" w procesie realizacji planowanego przedsięwzięcia, a jej wydanie stanowi przesłankę warunkującą możliwość ubiegania się o wydanie innych decyzji niezbędnych dla jego realizacji, jak chociażby decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu lub decyzji o pozwoleniu na budowę niezbędnych do faktycznego rozpoczęcia prac. Zgodnie z art. 72 ust. 3 u.o.o.ś. po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwestor może ubiegać się o wydanie pozwolenia na budowę w okresie 6 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna, lub w przedłużonym okresie 10 lat. pod warunkiem uzyskania stanowiska, o którym mowa w art. 72 ust. 4 u.o.o.ś. Etapowa realizacja polega na podzieleniu przedsięwzięcia na etapy, które są realizowane w różnym czasie. W takim przypadku dla poszczególnych etapów uzyskuje się (na bazie jednej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach) kilka decyzji o charakterze inwestycyjnym. W przypadku tak dużego przedsięwzięcia, jakim jest budowa zespołu 22 turbin wiatrowych wraz z infrastrukturą towarzyszącą, które zlokalizowane są w różnych miejscowościach, w różnych gminach, z przyczyn natury technicznej inwestycja musi być realizowana etapowo. W pierwszej kolejności realizowane są drogi dojazdowe do inwestycji, następnie linie elektroenergetyczne, zapewniających przyłączenie farmy wiatrowej do sieci elektroenergetycznych. Kolejnym etapem będzie wykonanie fundamentów, na których zostaną posadowione maszty elektrowni wiatrowych, zaś dopiero na ostatnim etapie montowane są maszty elektrowni wiatrowych wraz z niezbędnymi urządzeniami technicznymi. Z uwagi na wielkość i stopień skomplikowania planowanego przedsięwzięcia, jego realizacja musi zatem przebiegać w kilku etapach. Powyższe znajduje potwierdzenie w zebranym w sprawie materialne dowodowym, świadczącym o tym, że inwestor nie poprzestał wyłącznie na uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a podjął kolejne kroki zmierzające do realizacji planowanej inwestycji. W przekazanych Kolegium aktach sprawy znajdują się decyzje organów potwierdzające, że planowane przedsięwzięcie realizowane jest etapowo:
- decyzja Starosty P.Nr [...] z dnia [...].02.2015r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca F. Sp. z o.o. pozwolenia na budowę
zamierzenie budowlanego obejmującego budowę stacji elektroenergetycznej 30/110kV GPO S. wraz ze zjazdem z drogi powiatowej na działkach o nr ewid. [...] i [...] położonych w m. S.;
- decyzja Wójta Gminy R. Nr [...] z dnia [...]11.2012r. ustalająca - po rozpatrzeniu wniosku F. Sp. z o.o. - warunki zabudowy dla inwestycji pn. budowa dwóch elektrowni wiatrowych, każda o mocy do 1,8MW wraz z naziemną i podziemną infrastrukturą towarzyszącą zlokalizowanej w miejscowości C. gm. R.na działkach o nr ewid. [...](planowane przedsięwzięcie pn. budowa parku elektrowni wiatrowych 'S. ' zlokalizowane jest bowiem na terenie gmin: S., D. i R. położonych na terenie powiatu p.);
- decyzja Wójta Gminy S. Nr [...] z dnia [...]08.2013r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego - ustalająca wymagania dotyczące zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji celu publicznego o znaczeniu gminnym polegającej na budowie Stacji Transformatorowej 30/110kV wraz z niezbędnymi obiektami budowlanym i obiektami infrastruktury technicznej oraz budowie zjazdu z drogi powiatowej nr 2927W, przewidzianej do realizacji na działkach o nr ewid. [...] położonych w m. S..
Organ odwoławczy wskazał, że był związany wnioskiem inwestora z dnia [...]06.2015r. o wydłużenie terminu obowiązywania decyzji środowiskowej z dnia [...]03.2012r. Nr [...] o kolejne 2 lata, tj. do dnia [...]05.2018r. Jednocześnie poinformował inwestora, iż - mając na uwadze zmianę brzmienia art. 72 ust. 3 i 4 - ma on obecnie możliwość wystąpienia z wnioskiem o przedłużenie terminu obowiązywania decyzji środowiskowej w trybie nowych przepisów.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła J. O. wnosząc o:
1) uchylenie powyższego postanowienia Kolegium wraz z poprzedzającym go postanowieniem Wójta Gminy S. z dnia [...] września 2015 r. wydanym w I instancji;
2) skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P.;
3) rozpoznanie sprawy na rozprawie;
4) zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego dla radcy prawnego wg. norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zgodnie z przepisem art. 72 ust. 4 i 4a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235, ze zm.), w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia wniosku przez inwestora (23 czerwca 2015 r.), jak i na dzień wydania decyzji przez organ I instancji (1 września 2015 r.), warunkiem uzyskania postanowienia o przedłużeniu obowiązywania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, były: etapowa realizacja przedsięwzięcia oraz niezmienione warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji środowiskowej. Obie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, a obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie administracyjne na skutek takiego wniosku jest weryfikacja jego zasadności. Skarżąca w swoim zażaleniu podniosła zarzut, iż inwestor nie wykazał, by warunki środowiskowe planowanego przedsięwzięcia nie uległy zmianie od daty wydania decyzji w marcu 2012 r. Samo oświadczenie inwestora w tym względzie trudno jest uznać za wiarygodny dowód w tej sprawie w rozumieniu art. 75 § 1 K.p.a., a innych dowodów w toku postępowania administracyjnego nie przedstawiono. Wbrew stanowisku Kolegium wyrażonym w uzasadnieniu do postanowienia z dnia 17 listopada 2015 r., Skarżąca wcale nie twierdziła, że zachodzi potrzeba ponownej oceny oddziaływania na środowisko w przedmiotowej sprawie. Podniosła natomiast zarzut o braku dowodu na aktualność warunków realizacji przedsięwzięcia, które wynikają z ustaleń raportu o oddziaływaniu na środowisko będącego podstawą wydania samej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 7 marca 2012 r. oraz uzgodnienia warunków przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Mając na względzie to, że ustawodawca w przepisie art. 72 ust. 4 i ust. 4a nie wskazał przy pomocy jakich środków dowodowych należy wykazać obie przesłanki, to zgodnie z ogólnymi regułami dowodowymi opisanymi w art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. obowiązkiem organu jest wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie dowodów w prowadzonej przez siebie sprawie. W swoim uzasadnieniu Kolegium nie odniosło się do kwestii mocy dowodowej raportu oddziaływania na środowisko i jego znaczenia w toku oceny oddziaływania na środowiskowo prowadzonej przez organ administracji. Mając na względzie zakres raportu ooś wynikający z przepisów art. 66 - art. 68 ustawy środowiskowej nie sposób nie zauważyć, że zarówno jego sporządzenie, jak i weryfikacja wymagają wiedzy, umiejętności, doświadczenia i czasu, tak by sporządzić dokument uwzględniający stan współczesnej wiedzy i metod badań oraz istniejące możliwości techniczne i dostępność danych. Samo zatem oświadczenie inwestora nie może być dla organu wydającego postanowienie w trybie art. 72 ust. 4 ustawy środowiskowej jedynym dowodem na aktualność warunków realizacji przedsięwzięcia, skoro wydane postanowienie umożliwia dalszą realizację inwestycji i ubieganie się o kolejne decyzje administracyjne. Kolegium pominęło także w swoim rozstrzygnięciu okoliczność, że zgodnie z przepisem art. 77 ust. 1 pkt 1) ustawy środowiskowej organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach "uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska (...)", jako organem wyspecjalizowanym w sprawach z zakresu środowiska. Uzyskanie takiego uzgodnienia jest koniecznym warunkiem wydania samej decyzji - por. art. 80 ust. 1 pkt 1) ustawy środowiskowej. Analogicznie, zgodnie z przepisem art. 77 ust. 1 pkt 2) ustawy środowiskowej organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach ma obowiązek zasięgnięcia opinii właściwego Państwowego Inspektora Sanitarnego. Mając te regulacje na względzie należy przyjąć, że rozpatrzenie wniosku inwestora w trybie art. 72 ust. 4 ustawy środowiskowej przez organ I instancji powinno odbyć się z udziałem obydwu wskazanych w art. 77 ust. 1 pkt 1) i 2) ustawy środowiskowej organów, gdyż jedynie organy wyspecjalizowane w zakresie ochrony środowiska i zdrowia mogą potwierdzić lub też zaprzeczyć aktualności warunków realizacji konkretnego przedsięwzięcia. Organ I instancji nie posiada bowiem możliwości samodzielnej weryfikacji takich warunków, analogicznie zresztą, jak i w przypadku ich ustalania w toku postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia.
Mając powyższe na uwadze, zaskarżonemu postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zarzucono naruszenie przepisów:
1) art. 138 § 1 pkt 1) w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego, przez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia Wójta Gminy S. z dnia [...]września 2015 r. z pominięciem wynikającego z przepisów art. 77 ust. 1 pkt 1) i 2) ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w związku z art. 80 ust. 1 pkt 1) oraz art. 72 ust. 4 tej ustawy obowiązku uzgodnienia i zaopiniowania aktualności warunków realizacji przedsięwzięcia w toku postępowania administracyjnego o zajęcie stanowiska w przedmiocie stwierdzenia, że realizacja przedsięwzięcia przebiega etapowo oraz nie zmieniły się warunki określone w tej decyzji;
2) art. 138 § 1 pkt 1) w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego, przez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia Wójta Gminy S. z dnia [...] września 2015 r. z pominięciem obowiązku przeprowadzenia postępowania dowodowego potwierdzającego aktualność warunków realizacji przedsięwzięcia opisanych w decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] marca 2012 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie parku elektrowni wiatrowych "S." wraz z infrastrukturą towarzyszącą o łącznej mocy do 39,6 MW, co doprowadziło organ do wydania postanowienia z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 72 ust. 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W ocenie sądu Skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2015r., jak też utrzymane w mocy postanowienie wójta gminy S. z dnia [...] września 2015r. nie naruszają przepisów prawa.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia zasadności stanowiska wyrażonego przez organ, który wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, że realizacja planowanego przedsięwzięcia przebiega etapowo oraz nie zmieniły się warunki określone w tej decyzji.
Materialną podstawę do wydania postanowienia zawierającego przedmiotowe stanowisko są przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tj. Dz.U. z 2013r., poz. 1235 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym przed dniem 4 września 2015r.
Stosownie do treści art. 72 ust. 3 i 4 w/w ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku i wydania postanowienia przez organ I instancji decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1, a złożenie wniosku powinno nastąpić w terminie 4 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna (ust.3). Złożenie wniosku może nastąpić w terminie 6 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna, o ile strona, która złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, lub podmiot, na który została przeniesiona ta decyzja, otrzymali, przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 3, od organu, który wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, stanowisko, że realizacja planowanego przedsięwzięcia przebiega etapowo oraz nie zmieniły się warunki określone w tej decyzji. Zajęcie stanowiska następuje w drodze postanowienia (ust.4).
Według powyższego przepisu warunkiem wyrażenia pozytywnego stanowiska co do możliwości dalszego wykorzystania decyzji środowiskowej po upływie podstawowego terminu określonego w ust. 3, była ocena organu wydającego decyzję środowiskową, że realizacja planowanego przedsięwzięcia przebiega etapowo oraz że nie zmieniły się warunki określone w tej decyzji.
Należy wskazać, że stan prawny w powyższym zakresie uległ dwukrotnej zmianie w okresie poprzedzającym wydanie postanowienia przez organ odwoławczy. Przepis art. 72 ust. 3 i 4 z dniem 4 września 2015r. został zmieniony przez art. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 24 lipca 2015r. o zmianie ustawy udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2015r., poz. 1211), a następnie przez art. 32 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz.U. z 2015r., poz. 1265). Od dnia 4 września 2015r. terminy określone w art. 72 ust. 3 i 4 wynoszą odpowiednio 6 i 10 lat, a zajęcie stanowiska przez właściwy organ w przedmiocie etapowej realizacji planowanego przedsięwzięcia i aktualności warunków jego realizacji zawartych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje w drodze postanowienia na podstawie informacji na temat stanu środowiska i możliwości realizacji warunków wynikających z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W przedmiotowej sprawie zastosowanie znajduje jednak przepis obowiązujący przed dniem 4 września 2015r., a więc w brzmieniu, które nie dookreślało przesłanek dokonania przez organ oceny możliwości wydłużenia terminu wykorzystania decyzji środowiskowej. Wynika to z artykułu 3 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, który pełni rolę przepisu przejściowego. Wynika z niego, że jedynie w przypadku przedsięwzięć w zakresie dróg publicznych lub linii kolejowych, dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach obowiązują nowe, wydłużone terminy umożliwiające wykorzystanie decyzji środowiskowych. A zatem do decyzji środowiskowych wydanych przed zmianą przepisów dla przedsięwzięć innego rodzaju, zastosowanie znajdują dotychczasowe regulacje.
W ocenie sądu organ odwoławczy słusznie wskazał że celem postępowania o uzyskanie stanowiska co do możliwości przedłużenia terminu wykorzystania decyzji nie jest ponowne przeprowadzenie kontroli zgodności realizacji całej inwestycji ze środowiskowymi uwarunkowaniami, ale potwierdzenie możliwości realizacji na tych warunkach poszczególnych etapów inwestycji. W przedmiotowej sprawie nie ma wątpliwości co do tego że realizacja inwestycji na charakter etapowy. Słusznie wskazał organ odwoławczy, że w przypadku tak dużego przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu kilkudziesięciu turbin wiatrowych wraz z infrastruktura towarzyszącą, które mają być zlokalizowane w różnych miejscowościach i w różnych gminach, inwestycja z przyczyn natury technicznej musi być realizowana etapowo. W ocenie sądu organ także dokonał prawidłowej oceny, że aktualne pozostają warunki określone w decyzji środowiskowej opartej zarówno na treści oświadczenia złożonego przez inwestora, jak również dokumentach poddanych ocenie organu, a w szczególności decyzji o pozwoleniu na budowę stacji elektroenergetycznej uzyskanej w oparciu o obowiązującą inwestora decyzję środowiskową z 2012 roku. Wbrew twierdzeniom skarżącej decyzja o pozwoleniu na budowę wskazuje, że planowana realizacja tego etapu przedsięwzięcia nie odbiega od warunków określonych w decyzji środowiskowej, co podlegało badaniu organu wydającego pozwolenie na budowę. Skoro jak wynika z oceny tego dokumentu inwestor nie zaplanował zmian w realizacji inwestycji, które odbiegałyby od określonych w decyzji środowiskowej warunków, nie zachodzi potrzeba dokonania zmian tych warunków także dla kolejnych etapów realizacji inwestycji. Niesłusznie zatem zarzuca skarżąca, że organ wydał postanowienie bez przeprowadzenia wszechstronnych ustaleń oraz bez uzyskania koniecznych uzgodnień i opinii organu środowiskowego oraz państwowego inspektora sanitarnego.
Należy podkreślić, że zgodnie ze zmianą przepisów ustawy, która weszła w życie zaledwie 3 dni po wydaniu postanowienia przez organ pierwszej instancji aktualnie obowiązujący podstawowy termin umożliwiający wykorzystanie decyzji środowiskowej wynosi 6 lat. Oznacza to, że ustawodawca zadecydował, że aktualnie wydawane decyzje środowiskowe przez taki czas mogą być wykorzystywane bez uzyskania dodatkowego postanowienia organu co do aktualności warunków w niej określonych. Nie ma więc w tej konkretnej sprawie żadnych racjonalnych przesłanek ku temu, by w sytuacji gdy inwestor nie zamierza dokonywać zmian w zakresie realizacji inwestycji, podważać aktualność warunków określonych w decyzji środowiskowej i opierać stanowisko organu na dodatkowych uzgodnieniach z organem środowiskowym, mając także na uwadze stanowisko ustawodawcy co do aktualnego okresu umożliwiającego wykorzystanie decyzji środowiskowej i trwałości pewności tych ustaleń z punktu widzenia potrzeb środowiska. Na marginesie należy wskazać, że stosownie do treści art. 77 ustawy jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, organ właściwy do wydania tej decyzji ma obowiązek uzgodnić warunki realizacji przedsięwzięcia z organem środowiskowym i zasięgnąć opinii organu sanitarnego jedynie przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nie zaś przed wydaniem postanowienia na podstawie art. 72 ust. 4 ustawy. Brak jest więc podstawy prawnej do dokonywania uzgodnień dla tej incydentalnej kwestii.
Mając powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło