IV SA/Wa 208/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. K. i W. K. na czynność materialno-techniczną Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania aktu zgonu postanawia: odrzucić skargę. W piśmie z dnia 13 października 2017 r., sprecyzowanym następnie pismem z dnia 1 grudnia 2017 r., B. K. i W. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na czynność materialno-techniczną Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania aktu zgonu. Pismem tym Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego powiadomił skarżących w trybie art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego, że w dniu 23 maja 2017 r. wpłynął do Urzędu Stanu Cywilnego wniosek B. S. o sprostowanie aktu zgonu sporządzonego na nazwisko K. J. w zakresie nazwiska osoby zmarłej K. winno być K., nazwisko rodowe osoby zmarłej K. winno być K., nazwisko ojca K. winno być K., nazwisko matki K. winno być K. oraz, że dokumenty dołączone do wniosku wskazują na możliwość sprostowania aktu. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w [...] wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Na wstępie wymaga więc rozważenia czy kwestionowane pismo Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego z dnia [...] czerwca 2017 r. ma charakter aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej podlegające kognicji sądu administracyjnego. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188), zgodnie z którym sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne, ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie. Kognicja sądów administracyjnych określona została m. in. w art. 3 § 2, § 2a i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 późn. zm.). Wskazane przepisy zawierają szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 3 § 2 tej ustawy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W świetle treści art. 3 § 2a powołanej ustawy sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto, z art. 3 § 3 powołanej ustawy wynika, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. W rozdziale 4 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu (Dz. U. z 2016 r. poz. 2064 z późn. zm.) uregulowane zostały przesłanki zmian w aktach stanu cywilnego. Ustawodawca w art. 35 ust. 1 tej ustawy wskazał, że akt stanu cywilnego, który zawiera dane niezgodne z danymi zawartymi w aktach zbiorowych rejestracji stanu cywilnego lub z innymi aktami stanu cywilnego, o ile stwierdzają one zdarzenie wcześniejsze i dotyczą tej samej osoby lub jej wstępnych, albo z zagranicznymi dokumentami stanu cywilnego, podlega sprostowaniu przez kierownika urzędu stanu cywilnego, który go sporządził. Przepis ten precyzyjnie określa przesłanki, które muszą być spełnione, aby sprostowania dokonał kierownik urzędu stanu cywilnego w formie czynności materialno-technicznej, o której mowa w art. 35 ust. 3 powyższej ustawy. Omawiany przepis dopuszcza zatem sprostowanie w akcie stanu cywilnego różnego rodzaju niezgodności, które wynikają z porównania treści tego aktu z dokumentami składającymi się na jego akta zbiorowe lub z innymi aktami stanu cywilnego, które stwierdzają zdarzenie wcześniejsze i dotyczą tej samej osoby lub jej wstępnych, albo z zagranicznymi dokumentami stanu cywilnego. Jeżeli sprostowanie aktu dokonywane jest z urzędu lub wnioskodawcą nie jest osoba, której akt dotyczy, kierownik urzędu stanu cywilnego ma obowiązek powiadomienia tej osoby o zamiarze sprostowania z urzędu lub o złożeniu wniosku o sprostowanie, stosownie do treści art. 35 ust. 4 omawianej ustawy. Istotą sprostowania aktu stanu cywilnego w świetle powołanego art. 35 ustawy jest doprowadzenie do prawidłowej treści aktu. W przedmiocie sprostowania aktu nie jest prowadzone postępowanie administracyjne. Jeżeli zatem wnioskodawcą nie jest osoba, której akt dotyczy, nie uczestniczy w procesie sprostowania jako czynności materialno-technicznej, zostaje jedynie powiadomiona przez kierownika urzędu stanu cywilnego o złożeniu wniosku lub o zamiarze sprostowania aktu z urzędu. Powiadomienie spełnia wyłącznie funkcję informacyjną – tak jak w niniejszej sprawie zaskarżone pismo. Sprostowanie aktu stanowi wyłącznie czynność materialno-techniczną, nie mają tu zatem zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem postępowania administracyjnego w tym zakresie się nie prowadzi. Jeżeli wnioskodawca spełni wymogi określone w art. 35 ustawy, sprostowanie aktu następuje w trybie natychmiastowym. Zaskarżone pismo nie mieści się zatem w granicach przedmiotowych zakreślonych przez art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i nie ma waloru ani aktu, ani czynności podlegającej kognicji sądu administracyjnego w przeciwieństwie do decyzji odmawiającej sprostowania takiego aktu. Tym samym brak jest podstaw prawnych do ustalenia właściwości sądu administracyjnego do rozpatrzenia niniejszej skargi. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w postanowieniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.