IV SA/Wa 2086/14

WyrokWSA w Warszawie2015-01-30

Skład orzekający: Marta Laskowska-Pietrzak, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może dokonać aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków na podstawie subiektywnego przekonania strony o wadliwości wpisu, czy też wymaga to udokumentowania rozbieżności między danymi ewidencyjnymi a tytułami prawnymi?
Ratio decidendi
Organ ewidencyjny nie może samodzielnie rozstrzygać sporów o prawa do nieruchomości ani kształtować stosunków własnościowych. Ewidencja gruntów i budynków ma charakter informacyjny i deklaratoryjny, odzwierciedlając stan prawny ustalony w innym trybie. Aktualizacja danych wymaga przedstawienia dokumentów potwierdzających rozbieżności między danymi ewidencyjnymi a tytułami prawnymi, a nie opiera się na subiektywnym przekonaniu strony.
Stan faktyczny
H. S. złożyła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. o odmowie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków. Skarżąca zarzuciła organom geodezyjnym sfałszowanie dokumentów i nieprawidłowe ujawnienie granic oraz powierzchni działek ewidencyjnych, domagając się przywrócenia stanu zgodnego z jej przekonaniem o współwłasności i powierzchni. Organy obu instancji odmówiły aktualizacji, wskazując na brak dokumentów potwierdzających wyłączne prawo skarżącej do części nieruchomości oraz na deklaratoryjny charakter ewidencji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków oddala skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] września 2014 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania H. S., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. w sprawie odmowy aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków dla działek ewidencyjnych nr [...] i [...] z obrębu [...] Dzielnicy W. W uzasadnieniu podano, iż organ I instancji wskazał, że dla nieruchomości położonej przy ul[...] prowadzony jest zbiór dokumentów nr rep. Zd. [...]. Stan prawny nieruchomości obejmującej działki [...] i [...] z obrębu [...] został uregulowany postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] grudnia 2012 r., sygn. akt [...], w brzmieniu zmienionym postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia [...] sierpnia 2013 r. oraz postanowieniami stwierdzającymi nabycie spadku po J. S. i jego następców oraz po małżonkach S. i S. S.. Do dnia wydania decyzji do organu I instancji nie wpłynęły żadne nowe dokumenty mogące stanowić podstawę uwzględnienia żądania H. S., w szczególności dotyczące zniesienia współwłasności bez ustalenia bądź przysądzenia wyłączenia tytułu prawnego w odniesieniu do tej części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...]. W odwołaniu H. S. podniosła, że organ przez 6 lat nie poczynił nic w zgłoszonej przez nią sprawie. Wskazała iż w piśmie z dnia [...] kwietnia 2013 r. wniosła o ujawnienie jej jako właściciela działki nr [...] z uwagi na fakt zespolenia działek w jedną całość. Organ odwoławczy stwierdził, iż nieruchomość położona przy ul. [...] stanowi część nieruchomości gruntowej opisanej jako "Osada tabelowa nr [...] wg planu nr [...] wsi W.", oznaczonej na planie sporządzonym w 1942 r. przez mierniczego J. C., jako działka nr [...] o pow. 0,0808 ha, dla której został założony zbiór dokumentów rep. Zd.[...]. W ewidencji gruntów i budynków od czasu jej założenia powyższa nieruchomość wykazywana była początkowo jako działki nr [...] i [...], a następnie jako działki nr [...] i [...] o powierzchniach odpowiednio 0,0409 ha i 0,0399 ha. Sąd Okręgowy w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2013 r. na skutek apelacji od postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] grudnia 2012 r., sygn. akt [...], stwierdził, że J. S. w udziale ½ części oraz małżonkowie S. H.S. i S. S. na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej w udziale wynoszącym ½ części z dniem [..] kwietnia 1973 r. nabyli przez zasiedzenie własność nieruchomości o łącznej powierzchni 808 m2 opisanej obecnie działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 404 m2 i nr [...] o pow. 399 m2 z obrębu [...]. Organ odwoławczy stwierdził, że załączone przez H. S. akty notarialne z 1947 i 1950 roku nie stanowią o wyłącznym tytule własności do działki nr [...]. Do czasu zniesienia współwłasności brak jest podstaw do wykazania w ewidencji gruntów i budynków H. S. jako wyłącznego właściciela użytkowanej od lat części przedmiotowej nieruchomości w umownie ustalonych granicach. Jednocześnie organ podkreślił, że nie podziela stanowiska organu I instancji , iż ze znanych mu dokumentów wynika, że obecnymi właścicielami przedmiotowej nieruchomości oprócz H. S. są również: H. S., S. K., G. K., J. S., M. S. oraz T. S.. W dokumentach na podstawie, których organ I instancji ustalił taki krąg współwłaścicieli są nieścisłości, a organ nie może dokonywać ich interpretacji. Organ wskazał, że wątpliwości budzi również postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] czerwca 2001 r., sygn. akt [...],co do tego czy jest to postępowanie po Panu J. czy Pani J.. W piśmie z dnia [...] października 2014 r. H. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję skargę, zarzucając organom geodezyjnym sfałszowanie dokumentów geodezyjnych, tj. wypisu i wyrysu nieruchomości, dla której prowadzony jest zbiór dokumentów Zd. [...] oznaczonej na planie mierniczego J. C. jako działka nr [...] o powierzchni 808 m2. Początkowo ze zbiorów dokumentów wynika zapis tej nieruchomości jako jednej działki, następnie jako dwóch działek ,będącymi połowami o pow. 404 m2 każda z nich, stanowiące odrębne własności, pozostające we współwłasności ze względu na niepodzielny budynek. Przy zakładaniu ewidencji dokonano wskazano granicę pomiędzy działkami w taki sposób, że jej działka oznaczona jako nr [...] wykazywana jest o pow. 399 m2 , a współwłaścicieli działka nr [...] o pow. 409 m2, a więc na jej niekorzyść o 10 m2. Wobec tego domaga się od organów odtworzenia niezmiennych granic władania od 1966 roku, i przywrócenia zapisu własności, we współwłasności, powierzchni 404 m2 i jej udziału 1/1. W uzupełnieniu skargi H. S. wniosła pisma procesowe z dnia [...] listopada 2014 r., [...] listopada 2014 r. i [...] stycznia 2015 r., podnosząc w nich argumenty wskazujące na nieprawidłowe działanie organów geodezyjnych, które doprowadziły do niezgodnego z wcześniejszymi dokumentami ujawnienia dwóch działek o różnych powierzchniach, gdy tymczasem powierzchnia każdej z nich winna wynosić 404 m2. Podniosła również, że nie jest możliwe zniesienie współwłasności z uwagi na niepodzielny budynek. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, przy czym na mocy art. 134 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie podkreślenia wymaga, iż ewidencja gruntów i budynków jest jednolitym dla kraju, systematycznie aktualizowanym zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Jak stanowi art. 20 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: - gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty ( ust. 1 pkt 1); - właścicieli nieruchomości ( ust. 2 pkt 1). Według § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm. ) prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie: 1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych, 2) prawomocnych orzeczeń sądowych, 3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali, 4) ostatecznych decyzji administracyjnych, 5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, 6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2. W myśl natomiast § 10 ust. 1 rozporządzenia ewidencja obejmuje: 1) dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków oraz lokali, 2) dane dotyczące właścicieli nieruchomości oraz przysługujących im wielkości udziałów w prawie własności, a także daty określające nabycie oraz utratę tego prawa. Zgodnie z § 46 ust. 1 i 2 rozporządzenia dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11. Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z: 1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, 2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych, 3) dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, 4) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów. Przepis § 47 rozporządzenia nakłada na starostę obowiązek aktualizacji operatu ewidencyjnego niezwłocznie po uzyskaniu przez niego odpowiednich dokumentów określających zmiany w danych ewidencyjnych. W niniejszej sprawie, jak wynika z akt sprawy, organ ewidencyjny pierwszej instancji z urzędu ujawnił w ewidencji gruntów i budynków dane wynikające z prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w W. [...] Wydział Cywilny Odwoławczy z dnia [...] sierpnia 2013 r. zmieniającego postanowienie Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] grudnia 2012 r., sygn. akt [...], że z dniem [...] kwietnia 1973 r. J. S. w udziale ½ części oraz S. H. S. i S. S. na zasadzie wspólności małżeńskiej w udziale ½ części nabyli przez zasiedzenie własność nieruchomości o łącznej powierzchni 808 m2 opisanej jako działki ew. o nr [...] ( pow. 409 m2) i o nr [...] ( o pow. 399 m2) z obrębu [...]. Tymczasem skarżąca domaga się od organów wprowadzenia zmiany w ewidencji polegającej na wykazaniu, że każda z tych wymienionych działek ( nr [...] i nr [...]) stanowiących nieruchomość o łącznej powierzchni 808 m2 ma powierzchnię równą 404 m2. Wyjaśnić zatem należy, iż dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają charakter informacyjny, a sam rejestr jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że z przepisów art. 20, 22 i 24 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, że ewidencja gruntów jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który to zbiór, pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej. Przepisy ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne nie dają podstaw prawnych do kształtowania stosunków własnościowych i związanych z tymi stosunkami uprawnień i obowiązków ( por. wyrok NSA z dnia 11 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 350/07, CBOSA). Zmiany w ewidencji gruntów, po stronie podmiotowej, wpisuje się tylko na podstawie tytułów prawnych wykazanych w odpowiednich dokumentach. Organy ewidencji gruntów nie mogą samodzielnie rozstrzygać uprawnień wnioskodawcy do gruntu, budynku, czy lokalu. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością ( por. wyrok NSA z dnia 6 listopada 2001 r., sygn. akt II SA 2099/00, LEX 82005, wyrok NSA z dnia 26 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 157/10, CBOSA). Dokonanie zamian w operacie możliwe jest poprzez udokumentowanie przez osobę zainteresowaną rozbieżności pomiędzy danymi wynikającymi z ewidencji a danymi wynikającymi z przedłożonych dokumentów. Subiektywne przeświadczenie skarżącej o wadliwości dokonanego w ewidencji wpisu co do powierzchni obydwu działek nie jest podstawą dokonania zmian w tym zakresie. Spory na tle własności i korzystania z nieruchomości mogą być dochodzone przed sądami powszechnymi lub w innych odrębnych postępowaniach. Mając powyższe na względzie, wbrew zarzutom skargi, zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, stąd też stwierdzając brak zasadności podniesionych w niej zarzutów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło