IV SA/Wa 2088/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), asesor WSA Paweł Dańczak, Protokolant referent Katarzyna Matecka - Caban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2019 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom uchyla zaskarżoną decyzję Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania P. S. od decyzji Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] maja 2019 r., odmawiającej nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na działkach o nr ew. [...], [...] i [...] z obr. [...] - utrzymało ww decyzję w mocy. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny. Pismem z dnia 24 września 2018 r. P. S. zwrócił się do Wójta Gminy [...] o wszczęcie postępowania w sprawie zmiany stosunków wodnych na działkach o nr ew. [...], [...] i [...] z obr. [...], w wyniku nawiezienia na ich teren dużej ilości ziemi. Powyższe, w ocenie skarżącego, miało spowodować zaburzenie stosunków wodnych i podwyższenie ryzyka zalania sąsiednich działek, w tym działki skarżącego. Wójt Gminy [...] nie uwzględnił powyższego wniosku, wskazując, iż co prawda doszło do nawiezienia ziemi na obszar wymienionych działek, jednakże "samo nawiezienie ziemi nie musi automatycznie powodować szkodliwego oddziaływania dla gruntów sąsiednich. Istotne jest, czy na wskutek nawiezienia ziemi doszło do szkodliwego skierowania wód na działki sąsiednie (...)". Organ I instancji podczas oględzin faktycznie zaobserwował świeżo rozplantowaną ziemię, jednocześnie stwierdził, że rów melioracyjny znajdujący się na badanej nieruchomości jest drożny. W dniu 13 listopada 2018 roku organ zwrócił się do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] o udzielenie informacji czy dla ww działek wydawane były pozwolenia wodnoprawne na zmianę ukształtowania terenu na gruntach przylegających do wód lub pozwolenia mające wpływ na warunki przepływu wód. Z uwagi na brak odpowiedzi ponownie zwrócił się do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...], które finalnie poinformowało (pismo z dnia 31.01.2019r.), iż Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] nie posiada dokumentów dotyczących wydania pozwolenia wodnoprawnego na zmianę ukształtowania terenu na ww gruntach oraz mających wpływ na warunki przepływu wód usytuowanego na wyżej wymienionych działkach. Ostatecznie, zdaniem Wójta, nawiezienie ziemi na wyżej wymienione działki nie wpłynęło na zmianę stanu wody na gruntach sąsiednich. W jego ocenie bowiem samo bowiem nawiezienie ziemi nie musi automatycznie powodować szkodliwego oddziaływania na grunty sąsiednie. Istotne jest czy wskutek nawiezienia ziemi doszło do szkodliwego skierowania wód na działki sąsiednie. A w ocenie organu rozstrzygającego, do takiego oddziaływania nie doszło. Strona kwestionowała jedynie sam fakt nawiezienia ziemi nieuprawnienie z góry zakładając, że to negatywnie wpłynie na jej nieruchomość. Natomiast takie negatywne oddziaływanie nie zostało potwierdzone. Nie zgadzając się powyższymi ustaleniami i wydanym rozstrzygnięciem Wójta, P. S. wystąpił z odwołaniem domagając się wydania decyzji zgodnie z jego żądaniem. Kolegium, ponownie rozpoznając sprawę, doszło do tych samych konkluzji co organ I instancji uznając, iż w chwili obecnej brak jest podstaw do stwierdzenia aby przekształcenia dokonane na powierzchni działek o nr ew. [...], [...] i [...] z obr. [...], polegające na nawiezieniu na nie ziemi, skutkowały zmianą stanu wody na gruntach sąsiednich, nie mówiąc już o tym, że mogłyby być to działania szkodliwie wpływające na grunty sąsiednie (w tym - dla gruntu stanowiącego własność skarżącego). SKO podniosło, iż nakazanie - w drodze decyzji - właścicielowi gruntu przywrócenia stanu poprzedniego na tym gruncie możliwe jest jedynie w razie oczywistego stwierdzenia, że spowodowane przez niego zmiany szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. W ocenie organu odwoławczego, oględziny przeprowadzone przez organ pierwszej instancji z udziałem odwołującego, jak i załączona do akt sprawy dokumentacja zdjęciowa, nie potwierdziły aby podwyższenie wskazanych działek nastąpiło ze szkodą dla gruntu stanowiącego własność skarżącego. Stąd też Kolegium uznało, iż nie wykazano zastosowania instytucji przewidzianej w art. 234 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Skargę od ww decyzji SKO w [...] wniósł P. S. żądając ponownego rozpoznania sprawy i i nakazania właścicielowi przedmiotowych działek przywrócenia poziomu terenu do stanu poprzedniego. W uzasadnienia skargi podniósł, iż organy nie wzięły pod uwagę obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na podstawie operatu wodnoprawnego dla planowanych robót. Wskazał, iż oględziny były dokonane "na oko", nie dokonano pomiarów wysokości działek, dzięki którym można by było stwierdzić na ile stosunki wodne zostały naruszone. Tym bardziej, iż nawieziono ok. 60 - 80 ciężarówek (ok. 150 ton) ziemi o czym świadczy dokumentacja fotograficzna. Skarżący wskazał także, iż oględziny przeprowadzono w okresie wyjątkowej suszy, gdzie poziom wody z rzeki [...] był wyjątkowo niski. Natomiast, dopiero podczas podwyższenia poziomu wody w rzece [...] oraz "cofki" od strony rzeki [...] w okresie wiosennych roztopów, możliwym będzie zaobserwowanie zmiany kierunku i natężenie odpływu wód zalewowych - ze szkodą na grunty sąsiednie, jako konsekwencja podwyższenia poziomu terenu na przedmiotowych działkach. Skarżący dopatrzył się także niekonsekwencji w zaskarżonej decyzji, w sformułowaniu "...na chwilę obecną...", które zakłada, iż w innym momencie mogą zaistnieć podstawy do zastosowania instytucji przewidzianej w art. 234 ust 3 ww ustawy, przy czym nie określa trybu, w jakim mogłoby się to wydarzyć. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję organu w pierwszej instancji. Zgodnie z treści art. 234 ust. 3 ustawy Prawo wodne "jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności". W okolicznościach badanej sprawy doszło do naruszenia procedury administracyjnej poprzez nie wyjaśnienie wszystkich niezbędnych do rozstrzygnięcia okoliczności sprawy, celem ustalenia czy w istocie doszło do zmiany stanu wody na przedmiotowym gruncie tj. działach o nr ew. [...], [...] i [...] z obr. [...]. Organy nie ustaliły bowiem czy teren, na którym zlokalizowanie są ww działki, jest terenem zalewowym, a jeśli tak to czy z przedmiotowego wniosku (skarżącego) nie wynika zawiadomienie organu o naruszeniu zakazów na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią. Gdyby się bowiem okazało, iż powyższa nieruchomość zlokalizowana jest na terenie objętym szczególnym zagrożeniem powodzią, koniecznym by było powiadomienie odpowiednich organów o pogorszeniu warunków przeciwpowodziowych. Ustalenie powyższej okoliczności jest kluczowe do wydania poprawnego rozstrzygnięcia. Na obecnym etapie postępowania kwestionowana przez skarżącego odmowa wydania decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na ww działkach, w ocenie Sądu, jest przedwczesna. W powyższym kontekście trzeba mieć także na uwadze treść art. 166 ustawy Prawo wodne, mającego zastosowanie w ramach zarządzania ryzykiem powodziowym, a dotyczącego uzgodnień z Wodami Polskimi dokumentów w zakresie zabudowy i zagospodarowania terenu położonego na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią. Nie wykluczone, iż takie uzgodnienia były niezbędne przed przystąpieniem do ww prac na terenie przedmiotowych działek. Wobec powyższego przy ponownym rozpoznaniu przedmiotowego odwołania SKO w [...] weźmie pod uwagę powyższe wywody i po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego w trybie art. 136 kpa., wyda stosowne rozstrzygnięcie. Mając zatem powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.).