IV SA/Wa 2093/23

WyrokWSA w Warszawie2024-07-10

Skład orzekający: Joanna Borkowska, Aleksandra Westra, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Główny Inspektor Ochrony Środowiska prawidłowo utrzymał w mocy decyzję o wymierzeniu kary pieniężnej za dokonywanie demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji poza stacją demontażu, pomimo zarzutów skarżącego dotyczących wadliwego zebrania i oceny materiału dowodowego oraz rażąco wysokiej kary?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, który jednoznacznie potwierdził dokonywanie przez skarżącego demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji poza stacją demontażu. Sąd stwierdził, że naruszenia te miały znaczną szkodliwość dla środowiska i systemu rejestracji pojazdów, co uniemożliwiło odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymierzenia skarżącemu K.S. kary pieniężnej w wysokości 150 000 zł za dokonywanie poza stacją demontażu usunięcia z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów lub substancji niebezpiecznych, wymontowania przedmiotów wyposażenia i części nadających się do ponownego użycia oraz elementów nadających się do odzysku lub recyklingu. Skarżący zarzucił organom administracji naruszenie przepisów postępowania poprzez nieprawidłowe zebranie i ocenę materiału dowodowego oraz rażąco wysoką karę. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Aleksandra Westra, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant spec. Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2024 r. sprawy ze skargi K.S. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 6 lipca 2023 r. nr DKO-WOP.401.92.2022.km w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: "Sąd") decyzją z 6 lipca 2023 r., znak: DKO-WOP.401.92.2022.km (dalej: "zaskarżona decyzja") Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej: "GIOŚ", "organ", "organ odwoławczy") po rozpatrzeniu odwołania K. S. (dalej: "skarżący") od decyzji Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: "LWIOŚ", "organ I instancji") z 11 sierpnia 2022 r., znak: DI.7062.3.1.2022.RM wymierzającą skarżącemu karę pieniężną w wysokości 150 000 zł za dokonywanie na posesji przy ul. [...] w L., poza stacją demontażu: usunięcia z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia i części nadających się do ponownego użycia oraz wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów nadających się do odzysku lub recyklingu, utrzymał w mocy decyzję. Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Pismem z dnia 24 czerwca 2022 r., znak: [...] zawiadomił skarżącego na podstawie art. 61 § 1 i 4 k.p.a. w zw. z art. 53a ust. 1 pkt 1, 2 i 3 ust. 2 i ust. 4 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. z 2020 r. poz. 2056 t.j. – dalej: "u.r.p.w.e.") o wszczęciu postępowania w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za: 1) dokonywanie poza stacją demontażu usunięcia z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów lub substancji niebezpiecznych, w tym płynów, 2) wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia i części nadających się do ponownego użycia, 3) wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów nadających się do odzysku lub recyklingu. Decyzją z dnia 11 sierpnia 2023 r. LWIOŚ orzekł o wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 150 000 zł za dokonywanie na posesji przy ul. [...] w L., poza stacją demontażu: usunięcia z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów lub substancji niebezpiecznych, w tym płynów; wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia i części nadających się do ponownego użycia oraz wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów nadających się do odzysku lub recyklingu. Pismem z 12 września 2022 r. skarżący wniósł odwołanie od decyzji z 11 sierpnia 2022 r. zarzucając tej decyzji: 1) nieuczynienie zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, przyjęcie rażąco błędnych ustaleń faktycznych za podstawę decyzji, uznanie, że skarżący dokonywał poza stacją demontażu usunięcia z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów lub substancji niebezpiecznych, w tym płynów, wymontowania z pojazdów przedmiotów wyposażenia lub części nadających się do ponownego użycia, wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów nadających się do odzysku lub recyklingu; 2) bezzasadne uznanie, że nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy wnioski dowodowe skarżącego w postaci dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, co doprowadziło do niewyjaśnienia przez organ wszystkich okoliczności sprawy, które mogły mieć wpływ na jej wynik; 3) błędne oznaczenie strony w decyzji , budzące wątpliwości co do jej adresata i obowiązanego do uregulowania wymierzonej kary pieniężnej; 4) wymierzenie rażąco wysokiej kary w wysokości 150 000 zł w sytuacji, w której w przedmiotowym postępowaniu organ ustalił, iż skarżący prowadził demontaż co najmniej 5 sztuk pojazdów wycofanych z eksploatacji, za odpady uznał co najmniej 25 pojazdów w sytuacji, w której ilość ta, będąca jednym z mierników wysokości kary nie może być ustalana hipotetycznie i dowolnie przez wskazanie, iż jest to "co najmniej" 5 i 25 pojazdów. Zaskarżoną decyzją GIOŚ po rozpoznaniu odwołania skarżącego, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia odwoławczego GIOŚ wskazał w szczególności, co następuje: Przedmiotem wszczętego przez LWIOŚ postępowania administracyjnego było rozstrzygnięcie, czy zachodzą przesłanki do wymierzenia skarżącemu, na podstawie art. 53a u.r.p.w.e., kary pieniężnej z tytułu demontażu, poza stacją demontażu, samochodów wycofanych z eksploatacji. Jak bowiem wskazano w przepisach u.r.p.w.e.: Demontaż pojazdów wycofanych z eksploatacji może być prowadzony wyłącznie w stacjach demontażu (art. 5 ust. 2 u.r.p.w.e.). Ten, kto poza stacją demontażu dokonuje: 1) usunięcia z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów lub substancji niebezpiecznych, w tym płynów, 2) wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia lub części nadających się do ponownego użycia. 3) wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów nadających się do odzysku lub recyklingu - podlega karze pieniężnej od 15 000 do 500 000 zł (art.53a ust. 1 u.r.p.w.e.). W toku postępowania zakończonego decyzją LWIOŚ, organ I instancji zgromadził materiał dowodowy, jednoznacznie wskazujący na to, iż skarżący dokonywał poza stacją demontażu czynności, o których mowa w art. 53a u.r.p.w.e. (demontaż pojazdów wycofanych z eksploatacji). Stosownie do powyższego: 1) oględziny na nieruchomości pod adresem ul. [...] w L., gmina L. (poprzedzone pożarem odpadów, który miał miejsce w dniu 3 września 2021 r.) wykazały zmagazynowane w dużych ilościach: błotniki, zderzaki, opony, maski samochodowe, felgi, podbitki samochodowe, gąbki samochodowe, obicia drzwi, uszczelki samochodowe, fotele samochodowe, z których część uległa spaleniu; 2) pobrane do badań uśrednione próbki gleby (dwie próbki z działki o nr ewid. [...] i jedna z działki o nr ewid. [...]) potwierdziły przekroczenia dopuszczalnych wartości wskaźników tj.: cynk, benzo(a)antracen, benzo(b)fluoranten, benzo(k)fluoranten, benzo(a)piren, węglowodory ropopochodne od C10 do C40, antracen, benzo(ghi)perylen, indo(1,2,3-c.d)piren, naftalen, chryzen. W jednej z próbek wykryto stężenie węglowodorów ropopochodnych C10-C40 na poziomie 5283 mg/kg przy dopuszczalnej normie 30 mg/kg, co świadczyło o bardzo dużym zanieczyszczeniu gleby; 3) LWIOŚ ustalił, że skarżący jest współwłaścicielem działki o nr ewid. [...] (współwłaściciel z 1/16 udziału); 4) nieprawidłowości w postępowaniu z odpadami na nieruchomości przy ul. [...] w L. trwały od 2011 r. i dotyczyły zanieczyszczenia powietrza przez spalanie w piecu opon i plastików. W 2015 r. na nieruchomości miał miejsce pożar odpadów; 5) pozyskane informacje i zgromadzone dowody w postaci m.in.: zapisy urzędnika Gminy L., zdjęcia od mieszkańców L. przedstawiające zmagazynowane na terenie nieruchomości odpady, zdjęcia z portalu Google Earth Pro doprowadziły do ustalenia przez LWIOŚ, że odpady na działce [...] składowane były na obszarze ok. 70% działki. Odpady były składowane na drodze gminnej – działka o nr ewid. [...] i [...]; 6) dowodem potwierdzającym nielegalne postepowanie z odpadami jest opinia biegłego z zakresu pożarnictwa z [...] października 2021 r., z której wynika, że pożarem objęta była część składowiska opon wraz z plastikowymi i piankowymi elementami wyposażenia samochodów oraz składowanymi wrakami w ilości ok. 20 sztuk; 7) w oparciu o zeznania świadków przesłuchanych przez Prokuraturę Okręgową w G. w związku z zaistniałym w dniu [...] września 2021 r. pożarem, LWIOŚ stwierdził, że skarżący dokonywał demontażu samochodów na posesji zlokalizowanej przy ul. [...] w L., zdemontowane części samochodowe w postaci złomu były wywożone z posesji, a elementy plastikowe wyposażenia samochodów i opony, które powstawały podczas demontażu samochodów, były składowane na posesji; 8) na podstawie kwitów wagowych wystawionych przez Celowy Związek Gmin [...] w D. na przyjęcie od skarżącego asortymentu pod kodem 16 01 19 – tworzywa sztuczne (z grupy 16 01 obejmującej m.in. odpady z demontażu pojazdów) wynika, że w okresie od czerwca do sierpnia 2021 r. skarżący przekazał 5,22 Mg odpadów tworzyw sztucznych. LWIOŚ pozyskał dwie umowy kupna sprzedaży samochodów z 29 czerwca 2021 r. i 19 stycznia 2021 r. na których skarżący figurował jako kupujący. Trafnie zauważył LWIOŚ, że zgodnie z zeznaniami świadków skarżący kupował stare samochody w celu pozyskania złomu, który następnie sprzedawał. Ustalono, że skarżący przekazywał odpady złomu do skupów złomu zlokalizowanych m.in. w miejscowości W.; 9) na podstawie protokołu z wizji lokalnej przeprowadzonej przez Urząd Gminy w L. w dniu [...] września 2021 r. wynika, że na terenie działek o nr ewid. [...], [...], [...] znajdowały się spalone części samochodowe, skarżący zadeklarował, że uporządkuje teren. Z notatki służbowej z [...] września 2021 r. uzyskanej od KOWR wynika, że na dwóch działkach będących we władaniu KOWR znajdowały się zmagazynowane hałdy spalonych i nadpalonych elementów wyposażenia oraz części samochodowych, resztki opon, felgi oraz kilkadziesiąt starych opon samochodowych. W notatce odnotowano, że skarżący przyznał, że ww. przedmioty składował na działkach o nr ewid. [...] i [...] od kilku lat; 10) pismem z 12 kwietnia 2022 r. Prokuratura Okręgowa w G. przesłała do LWIOŚ odpisy postanowienia o przedstawieniu zarzutów i protokołu przesłuchania skarżącego (skarżący odmówił składania wyjaśnień). Całokształt zebranych w sprawie dowodów potwierdza więc, że wykonywał on poza stacją demontażu, czynności, o których mowa w art. 53a u.r.p.w.e. Skarżący nie był podmiotem uprawnionym do zbierania i demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji, nie posiadając pozwolenia marszałka województwa, o którym mowa w art. 40 ust. 1 u.r.p.w.e. z eksploatacji, które jest wymagane przy prowadzeniu działalności polegającej na demontażu pojazdów. Teren, na którym skarżący wykonywał czynności demontażowe nie spełniał minimalnych wymagań dla stacji demontażu, określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 28 lipca 2005 r. w sprawie minimalnych wymagań dla stacji demontażu pojazdów oraz sposobu demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. z 2005 r., Nr 143. poz. 1206, z późn. zm.), dalej "r.m.w.s.d.". Zgodnie z art. 3 pkt 6 u.r.p.w.e. pojazdem wycofanym z eksploatacji jest pojazd stanowiący odpad w rozumieniu ustawy o odpadach. Zgodnie zaś z art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o. przez odpad rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się. zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Należy wyjaśnić, że w literaturze wyrażono pogląd, według którego kluczowym elementem definicji odpadów jest pojęcie "pozbycie się", gdyż przedmiot staje się odpadem właśnie z chwilą "pozbycia się" go przez dotychczasowego posiadacza (M. Górski, Gospodarowanie odpadami w świetle prawa wspólnotowego i polskiego prawa wewnętrznego. Poznań 2005, s. 41.). Czynność polegającą na pozbyciu się odpadu należy odnosić do pojęcia subiektywnej lub obiektywnej wartości substancji lub przedmiotu, którą ona przedstawia dla jego posiadacza. Jest ona bezpośrednio powiązana z utratą pierwotnej funkcji substancji lub przedmiotu. W definicji tej pozbycie się, wzorem interpretacji przyjętych w prawie wspólnotowym i orzecznictwie sądów europejskich, nie może być rozumiane jako utrata kontroli nad przedmiotem, a raczej jako zasadnicza zmiana sposobu jego wykorzystywania, odmienna od podstawowego jego przeznaczenia, do którego przestał się ten przedmiot nadawać (być przydatnym), która to zmiana może spowodować także poważne negatywne konsekwencje dla człowieka lub środowiska. Możliwe jest w więc pozbycie się przedmiotu także wówczas, gdy pozostaje on nadal we władaniu tego samego podmiotu. Jeżeli pozbycie się miałoby być obowiązkiem danego podmiotu, to obowiązek pozbycia się określonego przedmiotu powinien wynikać z przepisu prawa. Pozbyciem się przedmiotu będzie też przekazanie innemu podmiotowi, który to podmiot będzie dany przedmiot wykorzystywał w ten zasadniczo odmienny sposób (odmienny od jego pierwotnego przeznaczenia, a stosowany ze względu na nieprzydatność przedmiotu do wykorzystania w sposób pierwotnie zakładany). Pojazdy, które nie były przez skarżącego wykorzystywane zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem (do poruszania się po drogach), tylko zostały podane demontażowi w celu uzyskania części i surowców wtórnych, stanowiły bez wątpienia pojazdy wycofane z eksploatacji. W sprawie nie wystąpiły przesłanki z art. 189f k.p.a., umożliwiające odstąpienie przez organ od wymierzenia kary i poprzestanie na pouczeniu. Stosownie do powyższego: W odniesieniu do braku możliwości odstąpienia od wymierzenia kary z uwagi na znikomą wagę stwierdzonego naruszenia (art. 189 § 1 pkt 1 k.p.a.): 1) stacje demontażu, czyli miejsca legalnego demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji, mają status przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (§ 2 ust. 1 pkt 42 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839). Prowadzenie działalności w zakresie demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji obwarowane zostało szeregiem wymogów wskazanych w przepisach u.r.p.w.e. W szczególności przedsiębiorca prowadzący stację demontażu powinien uzyskać odpowiednią decyzję w zakresie gospodarowania pojazdami wycofanymi z eksploatacji oraz zapewniać bezpieczne dla środowiska i zdrowia ludzi przetwarzanie takich odpadów. W tym celu powinien wyposażyć teren stacji demontażu oraz prowadzić demontaż pojazdów wycofanych z eksploatacji zgodnie z wymogami r.m.w.s.d. Przedsiębiorca prowadzący stację demontażu obowiązany jest ponadto do wykonania czynności związanych z: (-) unieważnieniem dokumentów pojazdów, (-) wydaniem zaświadczenia o demontażu pojazdu (bądź zaświadczenia o przyjęciu niekompletnego pojazdu), jak również (-) poinformowania organu rejestrującego o przyjęciu pojazdu do demontażu. Naruszenie powyższych przepisów poprzez prowadzenie demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji poza stacją demontażu powoduje w każdym przypadku znaczące konsekwencje, nie tylko poprzez zagrożenie dla środowiska, ale również poprzez wpływ na funkcjonowanie Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK), czy bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Nielegalny demontaż pojazdów powoduje także straty dla budżetu państwa. 2) oceniając w świetle powyższych uwarunkowań stan faktyczny niniejszej sprawy, stwierdzić należy, iż dokonując demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji poza stacją demontażu, skarżący nie dopełnił obowiązku, wynikającego z art. 18 u.r.p.w.e., a więc obowiązku wyrejestrowania pojazdów wycofanych z eksploatacji na podstawie art. 24 ust. 1 oraz art. 25 ust. 1 18 u.r.p.w.e. w związku z art. 79 ust. 1 pkt 1 i 6 oraz ust. 2 i 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 450, z późn. zm.); 3) niedopełnienie przez skarżącego wymogów w zakresie wyposażenia miejsca demontażu zgodnie wskazanymi powyżej przepisami oraz wymogu podjęcia czynności związanych wystawieniem dokumentów, dotyczących demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji postawiło skarżącego w uprzywilejowanej pozycji w stosunku do przedsiębiorców działających legalnie działających. Dokonując więc nielegalnego demontażu skarżący osiągnął nieuzasadnione korzyści z tytułu nielegalnej działalności w stosunku do legalnie działających przedsiębiorców, którzy musieli ponosić koszty związane z zabezpieczeniem środowiska oraz wypełnieniem obowiązków związanych z uzyskaniem decyzji oraz wydawaniem zaświadczeń o demontażu pojazdów. Celem administracyjnej kary pieniężnej było również pozbawienie skarżącego tych nieuzasadnionych korzyści, a poprzez prewencyjne działanie odstraszenie skarżącego i innych od podejmowania działań niezgodnych z ustawą; 4) miejsce demontażu pojazdów, prowadzonego przez skarżącego, nie było wyposażone w odpowiednie urządzenia i zabezpieczenia chroniące środowisko (m.in. brak separatora substancji ropopochodnych, szczelnego podłoża, pojemników na usunięte lub wymontowane z pojazdów odpady). Wskazać więc należy, iż zgodnie z art. 16 ustawy o odpadach samo stwarzanie zagrożenia dla środowiska jest już działaniem nielegalnym, gdyż gospodarkę odpadami należy prowadzić w sposób zapewniający ochronę życia i zdrowia ludzi oraz środowiska, w szczególności gospodarka odpadami nie może powodować zagrożenia dla wody, powietrza, gleby, roślin lub zwierząt. Skarżący nie mając więc odpowiedniego wyposażenia miejsca, gdzie prowadziła demontaż, w sposób niewątpliwy stwarzał takie zagrożenie. W trakcie kontroli stwierdzono bardzo duże zanieczyszczenie gleby węglowodorami ropopochodnymi C10-C40. W świetle wszystkich powyższych aspektów nielegalnej działalności skarżącego nie można uznać, iż waga stwierdzonych naruszeń prawa jest znikoma. Powyższe uniemożliwia odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu skarżącego. Zastosowania w sprawie nie miał również art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. gdyż za to samo naruszenie w stosunku do skarżącego nie była wydawana prawomocna decyzja o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej przez inny uprawniony organ, a ponadto skarżący nie został prawomocnie ukarany inną z kar wymienionych w ww. przepisie. Zdaniem organu odwoławczego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej w minimalnej wysokości. Okoliczności sprawy t.j.: 1) nielegalny demontaż pojazdów wycofanych z eksploatacji prowadzony w miejscu niedostosowanym do wymogów rozporządzenia w sprawie minimalnych wymagań dla stacji demontażu oraz sposobu demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji, 2) brak wymaganych uregulowań prawnych wymaganych w związku z gospodarowaniem odpadami, 3) znaczne zanieczyszczenie gleby substancjami ropopochodnymi, 4) ilość zmagazynowanych odpadów, 5) 3 pożar odpadów składowanych przez skarżącego, jednoznacznie wskazują na znaczny stopień szkodliwości popełnionego przez skarżącego czynu. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika - wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając wydanie decyzji z naruszeniem przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 §1 k.p.a. oraz 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez uznanie, iż organ I instancji zasadnie nie uwzględnił wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącego oraz z zeznań świadków w sytuacji, w której był to dowód istotny dla rozstrzygnięcia sprawy a uznanie, iż większość świadków została w sprawie przesłuchana tezie tej nie przeczy albowiem organ winien co najmniej uwzględnić wniosek dowodowy skarżącego w części, w zakresie świadków nieprzesłuchanych dotychczas w sprawie, a niezależnie od tego żądanie to winien uwzględnić z uwagi na treść art. 78 § 1 k.p.a.; 2) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i wydanie decyzji utrzymującej w mocy wadliwą decyzję organu I instancji, opartej na okolicznościach, które nie zostały wyjaśnione w sposób prawidłowy, z uwagi na wyprowadzenie z materiału dowodowego wniosków, które z niego nie wynikają; 3) art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. przez uznanie, iż nie zachodzi podejrzenie ukarania skarżącego za to samo naruszenie przez inny organ; 4) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji. Ponadto zarzucono wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa materialnego tj.: art. 53a ust. 4 ustawy o recyklingu w zw. z art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. przez uznanie, iż wysokość wymierzonej kary pieniężnej jest zasadna w sytuacji, w której organ wprost wskazał, że LWIOŚ stwierdził naruszenie przepisów o odpadach przez stronę po raz pierwszy, nadto, ustalono co najwyżej, iż skarżący prowadził demontaż co najmniej 5 sztuk pojazdów wycofanych z eksploatacji, za odpady uznał co najmniej 25 sztuk pojazdów w sytuacji, w której ilość ta będąca miernikiem wymierzenia kary administracyjnej nie może być ustalana hipotetycznie. Podnosząc wskazane wyżej zarzuty skarżący wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji, 2) rozważenie uchylenia w całości decyzji organu I instancji, 3) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu szczegółowo uargumentowano stawiane w petitum skargi zarzuty. W odpowiedzi na skargę, udzielonej w piśmie z 19 września 2023 r., organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd rozpoznał skargę na decyzję Organu z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Dz.U z 2022, poz. 2492). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2024 poz. 935, zwanej dalej "p.p.s.a."). W myśl art.134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei w myśl art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji prowadzi do następujących wniosków: Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, uregulowanego w art. 53a ust.1, 2, 4, 5 u.r.p.w.e., było wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej z tytułu dokonywania demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji poza stacją demontażu. Skład orzekający podziela ustalenia organu II instancji zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ przekonująco wykazał, iż skarżący dopuścił się czynów, o których mowa w art. 53a ust.1 pkt 1 – 3 u.r.p.w.r., realizując je na działkach o nr ewid: [...], [...] (jako jej współwłaściciel), [...], [...], [...], [...]. Zarzuty skargi, powielające stanowisko odwołania co do nieuczynienia zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, przyjęcia błędnych ustaleń faktycznych, niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy oraz wymierzenia rażąco wysokiej kary nie zasługiwały na uwzględnienie. Stan prawny, regulujący przedmiot sprawy, przedstawia się następująco: W odniesieniu do obowiązku dokonywania demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji wyłącznie w stacjach demontażu: Zbieranie pojazdów wycofanych z eksploatacji mogą prowadzić wyłącznie przedsiębiorcy prowadzący punkty zbierania pojazdów i przedsiębiorcy prowadzący stacje demontażu (art.5 ust.1 u.r.p.w.e.). Demontaż pojazdów wycofanych z eksploatacji może być prowadzony wyłącznie w stacjach demontażu (art.5 ust.2 u.r.p.w.e.). Ilekroć w ustawie jest mowa o pojeździe wycofanym z eksploatacji rozumie się przez to pojazd stanowiący odpad w rozumieniu przepisów o odpadach (art.3 pkt 6 u.r.p.w.e.). Ilekroć w ustawie jest mowa o stacji demontażu - rozumie się przez to zakład prowadzący przetwarzanie, w tym demontaż obejmujący następujące czynności: a) usunięcie z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów i substancji niebezpiecznych, w tym płynów, b) wymontowanie z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia i części nadających się do ponownego użycia, c) wymontowanie z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów nadających się do odzysku lub recyklingu (art.3 pkt 10 u.r.p.w.e.). Właściciel pojazdu wycofanego z eksploatacji przekazuje go wyłącznie do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów (art.18 u.r.p.w.e.). Przedsiębiorca prowadzący stację demontażu podlega wpisowi do rejestru, o którym mowa w ustawie z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (art.21a u.r.p.w.e.). W odniesieniu do sankcji administracyjnej z tytułu prowadzenia demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji poza stacją demontażu: Kto poza stacją demontażu dokonuje: 1) usunięcia z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów lub substancji niebezpiecznych, w tym płynów, 2) wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia lub części nadających się do ponownego użycia, 3) wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów nadających się do odzysku lub recyklingu – podlega karze pieniężnej od 15 000 do 500 000 zł (art.53a ust.1 u.r.p.w.e.). Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1, wymierza, w drodze decyzji, wojewódzki inspektor ochrony środowiska (art.53a ust.2 u.r.p.w.e.). Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1, wnosi się na wyodrębniony rachunek bankowy wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska (art.53a ust.3 u.r.p.w.e.). Przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, należy uwzględnić stopień szkodliwości czynu, w szczególności zakres naruszeń, ilość odpadów, rodzaj stwarzanego zagrożenia dla środowiska oraz okoliczności uprzedniego naruszenia przepisów o odpadach (art.53a ust.4 u.r.p.w.e.). W sprawach dotyczących kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska (art.53a ust.5 u.r.p.w.e.). "Artykuł 53a ust. 1 ustawy z 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji znajduje zastosowanie niezależnie od tego, czy demontaż poza stacją demontażu dotyczył jednego pojazdu wycofanego z eksploatacji czy też większej liczby pojazdów, jak też niezależnie od tego czyją ten pojazd stanowił własność. Właściciel pojazdu, bez względu na to, czy zamierza jakieś części tego pojazdu zachować dla siebie, winien oddać pojazd do stacji demontażu, nie może "wyręczać" stacji demontażu. Ustawa o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji ani w art. 53a ust. 1, ani w żadnym innym przepisie, nie wiąże wymierzenia kary za dokonanie czynności określonych w art. 53a ( usunięcie z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów lub substancji niebezpiecznych, w tym płynów; wymontowanie z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia lub części nadających się do ponownego użycia; wymontowanie z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów nadających się do odzysku lub recyklingu) poza stacją demontażu z tym, czy osoba dokonująca tych czynności jest właścicielem danego pojazdu czy nim nie jest, jak i nie uzależnia wymierzenia kary pieniężnej od liczby zdemontowanych pojazdów bądź okresu prowadzenia takiej niedozwolonej działalności". – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2044/14. W odniesieniu do zasady swobodnej oceny dowodów w postępowaniu administracyjnym: Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Jak podkreślono w wyroku NSA z dnia 15 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 606/18, publ. CBOSA: "W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że "artykuł 80 k.p.a. statuuje zasadę swobodnej oceny dowodów, a zatem nie wyznacza on organowi merytorycznych reguł oceny wyników postępowania dowodowego. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności. Oceniając wyniki postępowania dowodowego (wiarygodność i moc dowodów), organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów, wskazując w uzasadnieniu decyzji fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej" (por. wyrok NSA z dnia 27 marca 2013 r., II GSK 1940/11, LEX nr 1331838). O naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów można mówić wtedy, gdy w ramach tej oceny okoliczności faktyczne sprawy zostaną ustalone w sposób sprzeczny z prawidłami logiki, zasadami doświadczenia życiowego, w wyniku przeinaczenia ocenianych treści badanych dokumentów, czy też z pominięciem istotnych dla sprawy dowodów". Odniesienie w/w uwarunkowań prawnych do stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy prowadzi do następujących wniosków: Prawidłowo przyjęły organy, iż do pociągnięcia skarżącego do odpowiedzialności administracyjnej przewidzianej w art. 53a u.r.p.w.e. nie było konieczne wykazanie, że skarżący jest właścicielem działek o nr ewid.: [...], [...], [...], [...], [...], [...], jak też znajdujących się na tej działce pojazdów samochodowych wycofanych z eksploatacji oraz nielegalnie zdemontowanych części takich pojazdów. O dopuszczeniu się przez daną osobę deliktu administracyjnego przewidzianego w art.53a u.r.p.w.e. przesądza bowiem sam fakt dokonania przez tę osobę, poza stacją demontażu, czynności, o których mowa w art. 53a ust.1 pkt 1 – 3 u.r.p.w.e., w odniesieniu do pojazdów samochodowych wycofanych z eksploatacji, niezależnie od tego, czy pojazdy te stanowią własność podmiotu dokonującego czynności, czy też innych osób, oraz niezależnie od tego, czy czynności te dokonane zostały na terenie należącym do dokonującego czynności, czy też innych osób. Nie sposób zaprzeczyć, iż w toku kontrolowanego postępowania organy nie zgromadziły dowodu, stwierdzającego w sposób bezpośredni, iż to skarżący dokonywał demontażu pojazdów na posesji przy ul. [...] w L. (tj. np. zeznań świadków takich działań skarżącego w toku prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w G. postępowania karnego). Okoliczność ta wynika jednakże bezspornie z innych dowodów, zgromadzonych w toku obszernego i wyczerpującego postępowania wyjaśniającego. Stosownie do powyższego: Organy wykazały, że znajdujące się na terenie nieruchomości, którą władał skarżący, pojazdy były wycofane z eksploatacji, zgodnie z art. 3 pkt 6 u.r.p.w.e. Powyższe potwierdza znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja fotograficzna pojazdów znajdujących się na terenie posesji znajdującej się przy ul. [...] w L.. Jeden z pojazdów znajdujący się na ww. posesji posiadał uszkodzenia wskazujące na brak możliwości jego naprawy – sama karoseria samochodu [...]. W dniu pożaru tj. [...] września 2021 r. skarżący zeznał, że spaliło się 21 samochodów. Skarżący w protokole przesłuchania zeznał, że miał wykorzystać części samochodowe z zebranych aut. Skarżący nie przedstawił dokumentów w postaci dowodów rejestracyjnych lub umów kupna/sprzedaży. Nie znajduje - w ocenie Sądu - racjonalnego wytłumaczenia brak reakcji skarżącego na prowadzenie takiej działalności w tak dużym zakresie na działce, którą dysponował i to w sposób prowadzący do jej degradacji. Organy wykazały, iż w okresie władania przez skarżącego terenu działek o nr ewid.: [...], [...], [...], [...], [...] były one wykorzystywane do dokonywania na dużą skalę nielegalnego demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji, co skutkowało: 1) zgromadzeniem na działkach dużej ilości pojazdów oraz zdemontowanych części, 2) wystąpieniem pożaru nielegalnie zmagazynowanych odpadów (pożarem objęta była część składowiska opon wraz z plastikowymi i piankowymi elementami wyposażenia samochodów oraz składowanymi wrakami w ilości ok. 20 sztuk – opinia biegłego z zakresu pożarnictwa z dnia [...] października 2021 r.), 3) zanieczyszczeniem gleby substancjami ropopochodnymi (okoliczności stwierdzone po pobraniu 14 września 2021 r. i ich przebadaniu przez pracowników akredytowanego Centralnego Laboratorium Badawczego Oddział w Z. próbek gleby z działek o nr ewid. [...] i [...]. Uznać zatem należy, że organy w prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym w sposób wyczerpujący zgromadziły materiał dowodowy prowadzący do ustalenia wszystkich istotnych okoliczności do rozstrzygnięcia sprawy czyli zrealizowały obowiązek wynikający z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Uwzględniając materiał dowodowy zgromadzony w sprawie karnej prowadzonej przeciwko skarżącemu nie naruszyły dyspozycji art. 75 § 1 k.p.a. Co również istotne przeprowadzona ocena zgromadzonego materiału dowodowego odpowiada zasadzie swobodniej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a. Zdaniem Sądu próba podważenia tej oceny przedstawiona w skardze nie może odnieść zamierzonego skutku, albowiem w uzasadnieniu skargi przedstawiono w sposób wybiórczy zgromadzone w sprawie dowody i materiał wskazując tylko na okoliczności przemawiające na korzyść skarżącego z jednoczesnym pominięciem istotnych ustaleń pozwalających powiązać jego działania z demontażem pojazdów prowadzonych na posesji przy ul. [...] w L.. Szczegółowo wykazana wysoka szkodliwość popełnionego przez skarżącego czynu, obejmująca zarówno działanie na szkodę systemu rejestracji pojazdów samochodowych, jak i wywołanie szkód w środowisku, w oczywisty sposób uniemożliwiła organom zastosowanie w sprawie instytucji odstąpienia od wymierzenia kary na zasadzie art.189f k.p.a. W świetle powyższych okoliczności wniesiona skarga nie miała usprawiedliwionych podstaw. Z tej racji Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło