IV SA/Wa 2095/10

WyrokWSA w Warszawie2011-01-14

Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Alina Balicka, Aneta Dąbrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja ostateczna może zostać uchylona w trybie art. 155 Kpa bez zgody wszystkich stron, które nabyły prawa na jej podstawie?
Ratio decidendi
Decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być uchylona lub zmieniona w trybie art. 155 Kpa tylko za zgodą wszystkich stron postępowania, które nabyły prawa na podstawie tej decyzji. Brak zgody choćby jednej ze stron uniemożliwia uchylenie decyzji w tym trybie. W niniejszej sprawie brak zgody Agencji Nieruchomości Rolnych na uchylenie decyzji skutkował prawidłowym utrzymaniem jej w mocy przez organ odwoławczy i sąd.
Stan faktyczny
Wojewoda uchylił decyzję z 1995 r. w części dotyczącej przekazania nieruchomości do Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, ale odmówił uchylenia decyzji w części dotyczącej innej nieruchomości. Minister Rolnictwa utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na brak zgody Agencji na uchylenie decyzji. Spółka A. nabyła nieruchomości od Gminy, która była ich właścicielem na podstawie decyzji z 1998 r., nie wiedząc o wcześniejszej decyzji z 1995 r. Spółka podniosła, że działała w dobrej wierze i domagała się uchylenia decyzji z 1995 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [..] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] Wojewoda [...] , na podstawie art. 155 Kpa, w pkt 1 uchylił za zgodą stron decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1995 r. nr [...] w części przekazującej do Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa nieruchomość położoną obręb S. gmina T. oznaczoną w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o pow. 1,3174 ha oraz [...] o pow.0,2525 ha, zapisaną w KW nr [...] pozostającą w użytkowaniu wieczystym Akademii Rolniczej w P. , w pkt 2 natomiast odmówił uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1995 r. nr [...] w części przekazującej do Zasobu nieruchomość położoną obręb S. , gmina T. oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. 55,5017 ha, zapisaną w KW nr [...] pozostającą w użytkowaniu wieczystym Akademii Rolniczej w P. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż pismem z dnia 14 października 2002 r. Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa nie wyraziła zgody na uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1995 r. nr [...] w części dotyczącej działki nr [...] . Pismem z dnia 31 stycznia 2003 r. Wójt Gminy T. wniósł odwołanie od powyższej decyzji w części dotyczącej działki nr [...] o pow. 55,5017 ha, położonej w obrębie S. W wyniku rozpoznania odwołania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy uznał, iż zasadnie organ pierwszej instancji odmówił uchylenia w trybie art. 155 Kpa decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1995 r., bowiem brak było zgodny jednej ze stron postępowania na zmianę przedmiotowej decyzji. Podkreślił, iż w piśmie z dnia 14 października 2002 r. Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa (obecnie Agencja Nieruchomości Rolnych), będąca stroną w sprawie, nie wyraziła zgody na uchylenie przedmiotowej decyzji w części orzekającej o przekazaniu do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa nieruchomości oznaczonej działką nr [...] o pow. 55,5017 ha, położonej w obrębie S. Ze Sygn. akt IVSA/Wa 2095/10 względu zatem na niewyrażenie zgody na zmianę decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1995 r. przez wszystkie strony postępowania, brak było podstaw do jej zmiany w trybie art. 155 Kpa. Skargę na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła "A." Sp. z o.o. z siedzibą w P. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania sądowego. Strona skarżąca podniosła, iż Gmina T. , na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. znak: [...] nabyła na własność nieruchomości położone w S., oznaczone nr [...], [...] i [...]. W dniu 21 czerwca 2001 r. "A." Sp. z o.o. z siedzibą w P. nabyła od Gminy T. przedmiotowe nieruchomości. Podkreślono, iż w dniu zawarcia umowy sprzedaży Gmina T. była wpisana jako właściciel tych nieruchomości, a skarżąca jako ich użytkownik wieczysty. Fakt ten potwierdza również załączony do umowy wypis z rejestru gruntów. Skarżąca podniosła, iż w chwili zawarcia umowy sprzedaży przedmiotowych nieruchomości nie wiedziała, iż Wojewoda [...] wydał w dniu [...] listopada 1995 r. decyzję przekazującą te nieruchomości na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. Decyzja ta nigdy bowiem nie została doręczona skarżącej. Strona skarżąca podkreśliła, iż Agencja nie wystąpiła o ujawnienie swojego prawa, żaden wniosek w tym zakresie nie został zgłoszony do księgi wieczystej KW nr [...]. Powyższe, w ocenie skarżącej Spółki potwierdza, iż "A." Sp. z o.o. nabyła przedmiotowe nieruchomości w dobrej wierze, działając w zaufaniu do treści księgi wieczystej. Podkreślono jednocześnie, iż nabycie przez skarżącą przedmiotowych nieruchomości nastąpiło po uzyskaniu przez Spółkę zezwolenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2001 r. Nabyciu nieruchomości nie sprzeciwił się Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Przedstawione okoliczności zdaniem skarżącej wskazują, iż Spółka nie miała podstaw aby przypuszczać, iż nabywane przez nią nieruchomości znajdują się w Zasobie Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, a tym samym nie można jej zarzucić, iż działała w złej wierze. Dobrą wiarę Spółki, w ocenie skarżącej, uzasadnia ponadto okoliczność, iż zanim doszło do komunalizacji przedmiotowych nieruchomości, w siedzibie Gminy T. w dniach 17 listopada 1998 r.- 18 grudnia 1998 r. Sygn. akt IVSA/Wa 2095/10 został wyłożony spis inwentaryzacji przekazywanych nieruchomości. Podczas publikacji ww. spisu inwentaryzacji nie wpłynęło żadne zastrzeżenie ze strony Agencji Własności Rolnych Skarbu Państwa. Za uchyleniem zatem, na podstawie art. 155 Kpa, decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1995 r. przemawia zdaniem skarżącej interes społeczny, przejawiający się w poszanowaniu stanu prawnego jaki powstał w związku z wydaniem decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r., a w szczególności zaistniała po tej dacie sprzedaż przedmiotowych nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji, tj. dokonując jej kontroli pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego uznał, iż skarga nie jest zasadna, bowiem w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...]z dnia [...] stycznia 2003 r., którą na podstawie art. 155 Kpa, w pkt 2 odmówiono uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1995 r. nr [...] w części przekazującej do Zasobu nieruchomość położoną obręb S. , gmina T. oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. 55,5017 ha, zapisaną w KW nr [...] pozostającą w użytkowaniu wieczystym Akademii Rolniczej w P. . Zdaniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w sytuacji gdy jedna ze stron postępowania nie wyraziła zgody na zmianę decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1995 r., uchylenie jej w trybie art. 155 Kpa prowadziłoby do naruszenia prawa. W ocenie Sądu rozstrzygnięcie podjęte przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie narusza prawa. Sygn. akt IVSA/Wa 2095/10 Należy mieć na uwadze, iż przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przewidują możliwość uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo. Regulację taką zawiera art. 155 Kpa. Stosownie do treści art. 155 Kpa decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Bezspornym w niniejszej sprawie jest, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1995 r. nr [...] jest decyzją ostateczną na podstawie której strona nabyła prawo, a zatem do jej zmiany lub uchylenia mogło dojść jedynie w trybie art. 155 Kpa, po spełnieniu przesłanek w tym przepisie zawartych. Należy jednak podkreślić, iż wykładnia przepisu art. 155 Kpa, wskazuje, że w przypadku udziału w postępowaniu więcej niż jednej strony postępowania, do zmiany lub uchylenia decyzji w trybie powołanego powyżej przepisu niezbędna jest zgoda wszystkich stron postępowania. Obowiązkiem organu rozpoznającego sprawę w trybie art. 155 Kpa jest zatem oprócz badania nabycia przez strony prawa na mocy ostatecznej decyzji, badanie, czy strony, które nabyły prawo na mocy ostatecznej decyzji, wyrażają zgodę na jej zmianę lub uchylenie. Należy mieć przy tym na uwadze, iż zgoda stron nie może być ani dorozumiana ani domniemana. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się bowiem, iż tylko i wyłącznie zgoda udzielona wprost i wyraźnie, przez stosowne oświadczenie złożone organowi administracji publicznej, może stanowić jedną z przesłanek zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji na podstawie art. 155 Kpa. W kontekście przesłanek wynikających z art. 155 Kpa nie można uznać za uzasadniony zarzut strony skarżącej, iż orzekające w niniejszej sprawie organy, winny były rozpatrzyć złożony wniosek o uchylenie ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1995 r., bowiem przemawiał za tym interes społeczny i słuszny interes strony. Zastosowanie tego trybu uniemożliwiało bowiem brak zgody na uchylenie przedmiotowej decyzji wszystkich stron postępowania, które na jej podstawie nabyły prawo. Rzeczą bezsporna jest, iż w warunkach rozpatrywanej sprawy brak było zgody Agencji Własności Rolnych Skarbu Państwa (obecnie Agencji Nieruchomości Sygn. akt IVSA/Wa 2095/10 Rolnych), będącej stroną niniejszego postępowania. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy Agencja Własności Rolnych Skarbu Państwa pismem z dnia 14 października 2002 r. poinformowała, iż nie wyraża zgody na uchylenie przedmiotowej decyzji w części dotyczącej działki [...] . Mając zatem na uwadze katalog przesłanek zawartych w art. 155 Kpa należy uznać, iż w niniejszej sprawie organ nie mógł uchylić kwestionowanej decyzji w trybie przewidzianym w powyższym przepisie. Jak już bowiem wskazano, brak było zgody Agencji Nieruchomości Rolnych, na uchylenie przedmiotowej decyzji. Dodatkowe kryterium w postaci zgody stron, które nabyły prawo na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej, niewątpliwie ogranicza zarówno pozostałe strony w dysponowaniu prawami nabytymi z decyzji jak i organ administracji publicznej w możliwości wzruszenia takiej decyzji. Należy zatem uznać, iż nie stanowi naruszenia prawa sytuacja, w której organ administracyjny nie posiadając zgody na zmianę kwestionowanej decyzji od wszystkich stron postępowania, które nabyły prawa z tej decyzji, nie skorzystał z możliwości wzruszenia jej na podstawie art. 155 Kpa. Biorąc zatem pod uwagę, iż ustawowa przesłanka rzutująca na kwestię zmiany w trybie przepisów art. 155 Kpa ostatecznej decyzji nie została spełniona, należy wskazać, iż brak było podstaw do uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1995 r. nr [...] w części przekazującej do Zasobu nieruchomość położoną obręb S. , gmina T. oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. 55,5017 ha w trybie art. 155 Kpa. W konsekwencji w ocenie Sądu przedstawione okoliczności wskazują, iż uwzględnienie żądania strony skarżącej i uchylenie ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1995 r. w trybie art. 155 Kpa stałoby w sprzeczności z prawem. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło