IV SA/Wa 2096/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 12 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: - odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy. A. P. złożyła w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Z podanych przez skarżącą w formularzu informacji wynika, że prowadzi ona gospodarstwo domowe razem z mężem. Skarżąca osiąga miesięczny dochód w wysokości 3.600 zł. netto z tytułu umowy o pracę, zaś jej maż 2.700 zł. netto z tytułu emerytury. A. P. wyjaśniła ponadto, że na niezbędne utrzymanie (pożywienie, leki, media, remont domu, sprzęt AGD, utrzymanie auta, odzież, obuwie, imprezy kulturalne, życie towarzyskie i rodzinne) noclegi przeznacza ok. 6.000 zł. miesięcznie. Udziela również pomocy finansowej matce. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wobec tego żądania, sytuacja majątkowa i rodzinna strony powinna odpowiadać przesłankom określonym w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej jako p.p.s.a. W świetle tego przepisu, strona jest obowiązana wykazać, że ze względu na brak majątku, nie posiada jakichkolwiek możliwości współuczestniczenia w kosztach postępowania sądowego (opłaty i wydatki sądowe, wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika). Zdaniem referendarza sądowego, nie ma podstaw prawnych do przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawczyni i jej mąż osiągają stałe dochody (6.300 zł.), mają zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe (mieszkają w "bliźniaku" o powierzchni 90 m2). Tymczasem prawo pomocy w zakresie całkowitym znajduje uzasadnienie wyłącznie wobec osób bardzo ubogich, a więc takich które w chwili złożenia wniosku żyją poniżej progu interwencji socjalnej. Tak trudnych okoliczności życia nie można stwierdzić u wnoszącej o prawo pomocy. Trzeba zauważyć, że skarżąca oświadczyła że na niezbędne utrzymanie przeznacza ok. 6.000 zł. miesięcznie, niemniej jednak nie wszystkie wydatki ponoszone przez skarżącą i jej męża na utrzymanie rodziny, wymienione we wniosku o przyznanie prawa pomocy, są wydatkami stałymi, ponoszonymi co miesiąc, a ponadto, nie wszystkie są wydatkami niezbędnymi dla ich koniecznego utrzymania (np. życie towarzyskie, noclegi, życie rodzinne, kultura). Wskazać również należy, że koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami, a ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Trzeba podkreślić, że obowiązek zagwarantowania skutecznego dostępu do sądu nie oznacza konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej ani prawa do zwolnienia od kosztów sądowych. Wymóg ponoszenia kosztów postępowania nie stanowi ograniczenia prawa do sądu i jest usprawiedliwiony koniecznością zapewnienia właściwego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą jej finansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona nie posiada rzeczywiście środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący. Z tych wszystkich względów, nie można przerzucać ciężarów finansowych wszczętego przez skarżącą postępowania sądowego na budżet państwa. Sytuacja majątkowa skarżącej uniemożliwia stwierdzenie, że nie posiada jakichkolwiek środków na dalsze kontynuowanie postępowania sądowego oraz że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.