IV SA/Wa 2097/08
WyrokWSA w Warszawie2009-05-06
Skład orzekający: Marta Laskowska-Pietrzak, Alina Balicka, Krystyna Napiórkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie w sprawie zmiany wpisów w ewidencji gruntów na podstawie toczącego się postępowania sądowego o zasiedzenie nieruchomości lub postępowania spadkowego po zmarłym współwłaścicielu, gdy nie ustalono jeszcze spadkobierców?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie w sprawie zmiany wpisów w ewidencji gruntów na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a., jeśli strona postępowania zmarła, a jej spadkobiercy nie zostali jeszcze ustaleni prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia. Natomiast zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na toczące się postępowanie sądowe o zasiedzenie nieruchomości jest nieprawidłowe, gdyż orzeczenie sądu w sprawie o zasiedzenie nie stanowi zagadnienia wstępnego dla postępowania o zmianę w ewidencji gruntów, a jedynie może stanowić podstawę do dokonania takiej zmiany po jego wydaniu.Stan faktyczny
K. L. złożyła wniosek o zmianę w ewidencji gruntów w zakresie działki nr [...], poprzez wykreślenie dotychczasowych właścicieli i wpisanie jej jako władającej. Burmistrz Gminy K. zawiesił postępowanie, powołując się na toczące się postępowanie sądowe o zasiedzenie nieruchomości oraz postępowanie spadkowe po zmarłym współwłaścicielu D. G. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy postanowienie o zawieszeniu. K. L. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2009 r. sprawy ze skargi K. L. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego - oddala skargę -
IV SA/Wa 2097/08
Uzasadnienie
W dniu 21 marca 2007 r. wpłynął do Urzędu Miasta i Gminy K. wniosek K. L. o dokonanie zmiany w ewidencji gruntów w zakresie działki nr [...]z obrębu [...], położonej w K. przy ul. [...] poprzez wykreślenie wpisanych właścicieli i wpisanie jako władającej K. L..
Burmistrz Gminy K. postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 i pkt 4 k. p. a. zawiesił przedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie zmiany w ewidencji gruntów.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ podniósł, że jako współwłaściciele przedmiotowej działki nr [...] wpisani są do ewidencji gruntów K. C., S. S. i D. G. Pierwsze dwie z wymienionych osób poinformowały, że w Sądzie Rejonowym dla [...] toczy się postępowanie z wniosku K. L. o stwierdzenie zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości. Organ uzyskał także informację o zgonie D. G. oraz że postępowanie o stwierdzenie nabycia po niej spadku nie zostało zakończone. W związku z powyższym na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 i pkt 4 k. p. a. organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie.
Zażalenie na postanowienie o zawieszeniu postępowania z dnia [...] marca 2008 r. wniosła K. L..
W uzasadnieniu żaląca się podniosła, iż toczące się dwa postępowania sądowe - o zasiedzenie przedmiotowej działki oraz o stwierdzenie nabycia spadku po D. G. - nie pozostają w związku z postępowaniem w sprawie zmiany w ewidencji gruntów. Żaląca się zaznaczyła, iż nie wniosła o wpisanie do ewidencji następców prawnych D. G., a wpisy w ewidencji po niej podlegają zmianie na podstawie aktu jej zgonu. Nadmieniono nadto, że - jak wynika z akt sprawy spadkowej - następcami prawnymi D. G. są jej wnuczki E. G. i małoletnia J. G. reprezentowana przez ojca B. G.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu podniesiono, iż słuszny jest zarzut żalącej się, iż będące w toku postępowanie o zasiedzenie przedmiotowej działki nie jest zagadnieniem wstępnym
IV SA/Wa 2097/08
w postępowaniu w sprawie zmiany w ewidencji gruntów. Wniosek podlega rozpatrzeniu w oparciu o posiadany przez organ materiał dowodowy oraz dokumenty złożone przez strony, natomiast wydane w przyszłości orzeczenie sądowe w postępowaniu o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości będzie podstawą do zmiany w ewidencji gruntów.
Prawidłowe jest natomiast w ocenie organu drugiej instancji zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "k. p. a.". D. G. był stroną postępowania, zmarła w czasie jego trwania, a postępowanie spadkowe nie zostało zakończone. Dalsze prowadzenie postępowania byłoby przesłanką do wzruszenia wydanego w nim rozstrzygnięcia w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k. p. a.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wyżej wymienione postanowienie wniosła K. L..
W skardze zarzucono postanowieniu organu drugiej instancji naruszenie prawa poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 97 § 1 pkt 1 i pkt 4 k. p. a., art. 6-12 k. p. a. i art. 35 k. p. a. oraz sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego.
W ocenie skarżącej art. 97 § 1 pkt 1 k. p. a. nie ma w sprawie zastosowania, ponieważ spadkobierca został wskazany, nabył spadek z ustawy na skutek upływu sześciu miesięcy od daty zawiadomienia o otwarciu spadku. Postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku jest jedynie potwierdzeniem nabycia spadku, natomiast k. p. a. określa tylko wymóg wskazania spadkobierców w celu wezwania ich do udziału w sprawie, w której zgłosił się B. G. Zdaniem skarżącej opóźnia on postępowanie spadkowe toczące się z wniosku skarżącej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] utrzymał w mocy postanowienie Burmistrz Gminy K. o zawieszeniu postępowania w przedmiocie dokonania zmiany w ewidencji gruntów.
2
IV SA/Wa 2097/08
Organ pierwszej instancji wskazał, że przyczynami zawieszenia postępowania są dwa toczące się postępowania sądowe: o stwierdzenie nabycia spadku po D. G. (art. 97 § 1 pkt 1 k. p. a.) oraz o zasiedzenie przedmiotowej działki (organ potraktował rozstrzygnięcie sądu jako zagadnienie wstępne - art. 97 § 1 pkt 4 k. p. a.).
Organ drugiej instancji także wyraził stanowisko, że przyczyną zawieszenia postępowania jest toczące się postępowania sądowe o stwierdzenie nabycia spadku po D. G. (art. 97 § 1 pkt 1 k. p. a.). W ocenie Sądu konstatacja ta jest prawidłowa. Stosownie bowiem do art. 97 § 1 pkt 1 k. p. a. organ zawiesza postępowanie w razie śmierci strony, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w sprawie nie jest możliwe. Niemożliwość wezwania do udziału w postępowaniu spadkobierców zmarłej strony ma miejsce wtedy, gdy spadkobiercy nie są ustaleni. Ustalenie to powinno nastąpić na podstawie prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia mającego skutki prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku (obowiązujący od dnia 2 października 2008 r. art. 95j ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie; t. j.: Dz. U. z 2008 r. nr 189, poz. 1158 ze zim.). Stosownie do art. 1025 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93 ze zm.), zwanej dalej "k. a", domniemywa się, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenie dziedziczenia, jest spadkobiercą, natomiast zgodnie z art. 1025 § 3 k. c. przeciwko domniemaniu wynikającemu ze stwierdzenia nabycia spadku nie można powoływać się na domniemanie wynikające z zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia. I choć spadkobierca nabywa spadek z chwilą śmierci spadkodawcy (art. 925-926 k. a), to jednak dopiero prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia wykazują jego dziedziczenie.
W aktach sądowych znajduje się prawomocne (od dnia 19 grudnia 2008 r.) postanowienie Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] listopada 2008 r. ([...]) stwierdzające, że spadek po D. G.., zmarłej w dniu 16 lipca 2007 r., nabyła J.G. Zaznaczyć jednak należy, że zostało ono wydane już po wydaniu zaskarżonego postanowienia z dnia [...] października 2008 r., a więc organowi drugiej instancji nie można skutecznie zarzucić naruszenia prawa. W dniu wydania zaskarżonego postanowienia z dnia [...] października 2008 r. wezwanie
3
IV SA/Wa 2097/08
spadkobierców D. G.. do udziału w sprawie nie było możliwe z uwagi na brak wyżej wskazanych dokumentów.
Natomiast, jeżeli chodzi o drugą przyczynę zawieszenia postępowania przez organ pierwszej instancji, to w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy właściwie uznał za nieprawidłowe ustalenie przez organ pierwszej instancji, iż rozstrzygnięcie sądu w sprawie o zasiedzenie jest zagadnieniem wstępnym w sprawie w przedmiocie dokonania zmian w ewidencji gruntów (art. 97 § 1 pkt 4 k. p. a.). Z zagadnieniem wstępnym mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy wydanie orzeczenia w sprawie głównej (dokonania zmian w ewidencji gruntów) jest uwarunkowane uprzednim rozstrzygnięciem pewnego zagadnienia prawnego przez podmiot inny od tego, który prowadzi postępowanie główne. Organ administracji publicznej jest obowiązany ustalić związek między rozstrzygnięciem sprawy będącej przedmiotem postępowania, a pojawiającym się zagadnieniem prawnym, tj. ustalić czy ma ono charakter zagadnienia wstępnego. W razie gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania. W przedmiotowej sprawie administracyjnej orzeczenie sądowe mające być wydane w toczącej się sprawie o zasiedzenie działki nr [...] nie jest zagadnieniem wstępnym w postępowaniu o dokonanie zmian w ewidencji gruntów w zakresie dotyczącym tej działki. Zmian w ewidencji gruntów dokonuje się m. in. na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych. Z chwilą wydania orzeczenia sądowego w sprawie o zasiedzenie skarżąca będzie mogła wnieść o dokonanie zmiany w ewidencji gruntów stosownie do wydanego orzeczenia. Zawisłość sprawy o zasiedzenie nie upoważnia organu do zawieszenia postępowania. Organ wydaje rozstrzygnięcie na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego zgodnie z regułami określonymi w k. p. a.
W związku z powyższym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło