IV SA/Wa 2098/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2009 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę G. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2009 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 27 maja 2010 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się na karcie nr 104 akt sprawy). W dniu 24 czerwca 2010 r. (data stempla pocztowego) G. K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną (A. K.) i dwojgiem małoletnich dzieci. Zarówno skarżący, jak i jego żona osiągają dochód ze stosunku pracy. Miesięczne wynagrodzenie G. K. wynosi około 1.700 zł netto, natomiast miesięczne wynagrodzenie A. K. wynosi 1.009,68 zł netto. Wnioskodawca posiada dom o powierzchni 150 m2, budynek gospodarczy o powierzchni 96 m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni 4,78 ha. Dochód osiągnięty z działalności rolniczej w 2009 r. wyniósł 5.000 zł, natomiast średni miesięczny dochód z tej działalności w bieżącym roku wynosi 400 zł. G. K. otrzymuje również środki przyznane przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. W 2005 r. skarżącemu przyznano płatność w kwocie 5.179,24 zł, wypłacaną przez pięć kolejnych lat, natomiast w 2009 r. przyznano płatności w łącznej kwocie 4.594,03 zł. Saldo na rachunku bankowym G. K. na dzień 4 sierpnia 2010 r. wyniosło 17.672,08 zł. Miesięczna kwota niezbędnych wydatków w gospodarstwie domowym skarżącego wynosi 1.720,00 zł. Na wydatki te składają się: opłaty za energię elektryczną (200 zł), opłaty za telefon (50 zł), opłaty za wodę i odbiór ścieków (120 zł), opłaty za gaz (100 zł), koszty zakupu opału (250 zł), koszty edukacji dzieci (200 zł), koszty zakupu odzieży (300 zł) oraz koszty remontów domu (500 zł). Skarżący ponosi również wydatki związane z prowadzeniem działalności rolniczej, do których zaliczył: koszty zakupu nawozów i środków ochrony roślin (3.300 zł), koszty wynajmu kombajnu do zbiórki zboża (1.400 zł), koszty zakupu paliwa (1.500 zł) i koszty zbiórki słomy (500 zł), a także koszty przeglądów rejestracyjnych sprzętu i remontów maszyn. Wnioskodawca zwrócił również uwagę na potrzebę generalnego remontu domu oraz budynku gospodarczego. Wskazał, że koszt remontu domu sięga 50.000 - 70.000 zł, a remontu budynku gospodarczego około 50.000 zł. Przystępując do oceny sytuacji materialnej i możliwości płatniczych skarżącego, w pierwszej kolejności należy wskazać, że generalną zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Stosownie bowiem do reguły zawartej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stąd też każda osoba wszczynająca postępowanie przed sądem administracyjnym powinna liczyć się z wydatkami na ten cel. W świetle art. 246 § 1 pkt 2 ppsa prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Treść powołanego przepisu wskazuje, że dopiero gdy posiadane przez stronę środki okażą się niewystarczające może ona wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub posiadających bardzo skromny dochód lub oszczędności. Z powołanego przepisu jednoznacznie wynika także, iż to na stronie postępowania ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie jej wniosku. Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Miesięczny dochód państwa K. uzyskiwany z wynagrodzeń za pracę oraz działalności rolniczej wynosi około 3.100 zł. Ponadto skarżący otrzymuje płatności przyznawane przez właściwe organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Łączna kwota niezbędnych wydatków w gospodarstwie domowym G.K. wynosi natomiast 1.720 zł. Skarżący i jego żona osiągają zatem regularny dochód, który pozwala im pokryć konieczne koszty utrzymania czteroosobowej rodziny. Chociaż z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że poza koniecznymi kosztami utrzymania domu, edukacji dzieci i zakupów odzieży, ponosi on także znaczne wydatki na prowadzenie działalności rolniczej, to należy stwierdzić, że środki pieniężne zdeponowane na rachunku bankowym G. K. (17.672,08 zł) pozwalają zarówno na pokrycie tych wydatków, jaki i na poniesienie kosztów profesjonalnej pomocy prawnej oraz uiszczenie opłat sądowych, ewentualnie należnych w przedmiotowej sprawie, których wysokość nie przekroczy jednorazowo 100 zł (wpis od skargi kasacyjnej - 100 zł zgodnie z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm., wpisy od zażaleń – 100 zł zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 7 powołanego rozporządzenia). Zauważając, że skarżący wskazuje na potrzebę przeprowadzenia generalnego remontu domu i budynku gospodarczego nadmienić należy, że podstawą orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy może być wyłącznie rzeczywisty, zatem i aktualny stan majątkowy i możliwości płatnicze osoby ubiegającej się o przyznanie tego prawa. Brak jest podstaw do przyjęcia, że wydatki planowane przez stronę na remonty, czy modernizację posiadanych nieruchomości, korzystają z pierwszeństwa przez obowiązkiem ponoszenia kosztów sądowych. Ponoszenie tych kosztów zawsze powoduje określony uszczerbek utrzymania skarżącego. Nie uzasadnia to jednak jeszcze przyznania prawa pomocy chyba, że strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania albo, że poniesienie pełnych kosztów postępowania spowoduje uszczerbek w koniecznym utrzymaniu jej i jej rodziny. Jak wskazano powyżej, dokonana ocena aktualnego stanu majątkowego i możliwości płatniczych K. K., który osiąga wraz z żoną regularny dochód i posiada zdeponowane na rachunku bankowym zasoby pieniężne w kwocie ponad 17.000 zł, nie pozwala stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie zachodzi taka sytuacja. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.