IV SA/Wa 2099/12

WyrokWSA w Warszawie2013-01-25

Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego jest zasadna, gdy osoba ta czasowo nie przebywa pod adresem zameldowania z powodu opieki nad chorymi rodzicami, lecz nie zerwała trwałych więzi z tym miejscem?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wymeldowanie osoby z miejsca pobytu stałego wymaga stwierdzenia trwałego i dobrowolnego opuszczenia tego miejsca. Czasowa nieobecność spowodowana uzasadnionymi okolicznościami, takimi jak opieka nad chorymi rodzicami, nie stanowi podstawy do wymeldowania. W sprawie ustalono, że skarżona nie zerwała trwałych więzi z miejscem zameldowania, posiada tam rzeczy osobiste i jest tam widywana, wobec czego odmowa wymeldowania była prawidłowa.
Stan faktyczny
Z. F. złożył wniosek o wymeldowanie swojej żony M. F. z miejsca pobytu stałego, argumentując, że opuściła ona wspólny dom i mieszka u rodziców. Organ I instancji oraz Wojewoda odmówili wymeldowania po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, które wykazało, że M. F. posiada rzeczy osobiste w domu, jest tam widywana przez sąsiadów i nie zerwała trwałych więzi z miejscem zameldowania. Skarżący zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego i naruszenie prawa własności.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi Z. F. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania z pobytu stałego -oddala skargę- Decyzją z dnia [...] czerwca 2012r. Nr [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania Z. F. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] orzekającą o odmowie wymeldowania M. F. z pobytu stałego z budynku nr [...] przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż z wnioskiem o wymeldowanie M. F. z budynku nr [...] przy ul. [...] w W. wystąpił Z. F., właściciel nieruchomości. Żądanie swoje umotywował tym, że żona M. F. dobrowolnie wyprowadziła się z przedmiotowego budynku i obecnie mieszka u swoich rodziców A. i M. K. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Prezydent W. decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. orzekł o odmowie wymeldowania M.F. z miejsca pobytu stałego. W uzasadnieniu wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdził, aby wymieniona opuściła budynek nr [...] przy ul. [...] w W. W złożonych do protokołu z dnia [...] września 2011 r. wyjaśnieniach Z. F. oświadczył, że żona M. F. nie mieszka pod adresem stałego zameldowania od czasu powrotu z sanatorium, tj. od lutego 2011 r. Wyprowadziła się wówczas do domu rodziców, zamieszkujących przy ul. [...] w W., stopniowo zabierając swoje rzeczy. Dysponuje jednak kluczami do budynku stanowiącego jego własność. Wnioskodawca zaznaczył przy tym, że żona bywała w stosunku do niego agresywna i groziła mu, o czym informował organy ścigania (w każdym przypadku odmówiono wszczęcia śledztwa lub umorzono dochodzenie). Obecnie jest w trakcie rozwodu z żoną. Natomiast M. F. wyjaśniła, że ze względu na zły stan zdrowia obojga rodziców zmuszona jest często u nich przebywać, opiekować się nimi i pomagać w załatwianiu codziennych spraw. Zaprzeczyła, by opuściła miejsce pobytu stałego, ponieważ pozostawiła nim wszystkie swoje rzeczy osobiste oraz przedmioty nabyte w trakcie trwania związku małżeńskiego ze Z. F. Pobyt w budynku nr [...] przy ul. [...] w W. jest tymczasowy i wynika z potrzeby sprawowania opieki nad schorowanymi rodzicami. W celu wyjaśnienia sprzecznych oświadczeń stron postępowania organ 1 instancji zwrócił się do Komisariatu Policji W. z prośbą o dokonanie rozpytania wśród sąsiadów zamieszkałych przy posesjach przy ul. [...] w W. na okoliczność zamieszkiwania w nich M. F. W wyniku przeprowadzonych czynności ustalono, że wymieniona jest widywana pod adresem zameldowania. Pod adresem W., ul. [...] zastano Z. F., który oznajmił, że jego żona nie mieszka w jego domu i nie wie, gdzie może być. Natomiast kontrola drugiego adresu wykazała, że M. F. mieszka w miejscu stałego pobytu, a do budynku położonego przy ul [...] w W. przychodzi w ramach opieki nad ojcem M. K. Powyższe informacje ustalono w oparciu o oświadczenia A. K., matki wymienionej. Prezydent W. przeprowadził również dowody z oględzin budynku przy ul. [...] w W. i z przesłuchania świadka. Na podstawie oględzin z dnia [...] listopada 2011 r. ustalił, że budynek składa się z 3 kondygnacji - piwnicy, parteru i piętra. Na parterze mieści się kuchnia, salon i toaleta. Na piętrze natomiast 3 sypialnie (jedną zajmuje M. F., drugą Z. Fe., a trzecią syn stron postępowania) oraz gabinet, łazienka i pralnia. W sypialni wymienionej stwierdzono obecność jej rzeczy osobistych - odzieży i butów przechowywanych w dużej szafie, pościeli, bielizny w komodzie, a w nocnej szafce i toaletce - kosmetyków i lekarstw. W łazience również znaleziono damskie kosmetyki (kremy do twarzy i depilacji, balsam do ciała). W dalszym ciągu wymieniona posiada klucze do przedmiotowego domu, a na zarzut wynoszenia rzeczy odpowiedziała, że te, których nie używa w danym czasie, przetrzymuje na strychu. Strony wyjaśniły, że kiedy M. F. przebywa w miejscu pobytu stałego, nie rozmawiają ze sobą i wzajemnie się unikają. Przesłuchany w charakterze świadka P. B. (zam. w W. przy ul. [...]) zeznał, że zna sąsiadów Z. i M. F. i często ich widuje. Od lutego 2011 r. świadek wielokrotnie widział wymienioną w miejscu pobytu stałego, zwykle przed domem. Ostatnio zauważył jej obecność na terenie posesji przy ul. [...] w W. w niedzielę [...] listopada 2011 r. Z jego obserwacji nie wynika, by M. F. nie zamieszkiwała przedmiotowym budynku. Nie zaobserwował także, że wymieniona wyprowadzała się bądź wynosiła jakieś rzeczy. Na żądanie wnioskodawcy organ I instancji przeprowadził również kontrolę meldunkową pod adresem ul. [...] w W. Pomimo prawidłowego powiadomienia o przeprowadzeniu oględzin Z. F. nie stawił się. Na miejscu okazało się, że właścicielami przedmiotowej nieruchomości są A. i M. K. oraz w 10 % M. F. Budynek składa się z kuchni z jadalnią, salonu, holu, toalety i małego pokoju na parterze, który zajmuje obłożnie chory M. K. z żoną lub córką na zmianę. A. K. i M. F. dyżurują przy nim w nocy. Na piętrze natomiast znajdują się 4 pokoje, łazienka i garderoba. W budynku stwierdzono obecność tylko niezbędnych rzeczy wymienionej, których potrzebuje, gdy nocuje u rodziców. Podkreśliła ona, że nie opuściła miejsca pobytu stałego, a jedynie czasowo przebywa pod adresem ul. [...] w W. - na czas opieki nad rodzicami. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu I instancji Z. F. wniósł odwołanie do Wojewody [...]. Rozpatrując sprawę na skutek wniesionego środka zaskarżenia i w oparciu o ustalony w sprawie stan faktyczny organ odwoławczy zlecił Prezydentowi W. przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego w trybie art. 136 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.). Organ I instancji wezwał 5 świadków, tj. B. M., B. C., L. V., W. B. i R. M. Jednakże zeznania złożyły tylko 2 osoby. Przesłuchana w sprawie świadek – B. C. (zam. przy ul. [...] w W.) zeznała, że nie zauważyła, aby wymieniona wyprowadzała się z miejsca pobytu stałego, ale też nie widuje jej w ciągu dnia. Obecna przy przesłuchaniu M. F. wyjaśniła, że ze względu na wykonywaną pracę wychodzi z domu rano, a wraca wieczorem. Organ odwoławczy uwzględnił także zeznania złożone przez R. M. (zam. przy ul. [...] w W.), mimo że został przesłuchany z naruszeniem art. 79 k.p.a., ponieważ jego wyjaśnienia są zgodne z pozostałym materiałem dowodowym. M. F. i Z. F. zapoznali się z aktami postępowania przed wydaniem decyzji. Wymieniony podtrzymał swój wniosek w przedmiocie wymeldowania żony wskazując, że obecnie pozoruje ona swoje zamieszkiwanie pod adresem ul. [...] w W. Wymieniona nie wykonuje bowiem żadnych prac domowych w domu, ani na terenie posesji, np. nie pielęgnuje ogródka, nie trzepie dywanów, nie odbiera korespondencji, nie przyjmuje wizyt ani nie utrzymuje kontaktów towarzyskich z sąsiadami. Z. F. zgłosił wniosek dowodowy w postaci przesłuchania świadków: pracownicy L. V., sąsiadki B. M. oraz swojego syna J. F. Natomiast M. F. w dniu [...] maja 2012 r. oświadczyła do protokołu, że nadal przychodzi do budynku nr [...] przy ul. [...] w W. 2-3 razy w tygodniu i nocuje w nim. Pozostawiła w nim wszystkie swoje rzeczy - odzież i buty wielosezonowe, materiały do pracy i pomoce naukowe, a także urządzenia i sprzęty nabyte w trakcie małżeństwa. Wyjaśniła, że sąsiedzi me mogą jednoznacznie stwierdzić, że wciąż mieszka w miejscu pobytu stałego, ponieważ ani ona, ani mąż nie utrzymują z nimi bliższych kontaktów. Potwierdziła, że nie wykonuje żadnych prac porządkowych w obrębie nieruchomości, ponieważ nie ma na to czasu. Podkreśliła, że jej pobyt w domu rodziców jest tymczasowy i związany z koniecznością sprawowania opieki nad ciężko chorym ojcem. Wojewoda [...] postanowił uwzględnić wniosek Z. F. i wezwał na świadka J. F. Pozostałe wnioski wymienionego organ odwoławczy odrzucił, gdyż wskazane przez niego osoby były już wzywane przez organ I instancji, ale z przyczyn zawodowych nie mogły stawić się na przesłuchanie. Ponadto jak wynika z notatek służbowych z przeprowadzonych z nimi rozmów telefonicznych - ww. nie posiadają wiedzy, która przyczyniłaby się do wyjaśnienia sprawy. W dniu [...] czerwca 2012 r. J. F. (syn stron postępowania) telefonicznie poinformował organ II instancji o odmowie składania wyjaśnień sprawie na podstawie art. 83§1 k.p.a. Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy wskazał, że brak jest jednoznacznych dowodów pozwalających na stwierdzenie opuszczenia przez M. F. budynku, którym zameldowana jest na pobyt stały. Z akt postępowania wynika, że M. F. nie zerwała w sposób ostateczny związków z budynkiem przy ul. [...] w W. Oględziny przedmiotowego budynku wykazały, że wymieniona nadal przechowuje w nim swoje rzeczy osobiste - potrzebne w codziennym funkcjonowaniu, jak i inne przedmioty. Posiada swobodny dostęp do niego (mąż Z. F. nie wymienił dotąd zamków w drzwiach, ani nie zabrał jej kluczy). Widywana jest również przez sąsiadów zamieszkujących w pobliżu omawianej nieruchomości, którzy zgodnie stwierdzili, że nie zauważyli, by zainteresowana wyprowadzała się z miejsca pobytu stałego. M. F. przyznała, że obecnie nie przebywa stale w budynku przy ul. [...] w W., ale jej czasowa nieobecność podyktowana jest problemami rodzinnymi - chorobą ojca i toczącą się sprawą rozwodową. Powyższe jest spójne z zeznaniami 4 świadków, którzy dostrzegli jej rzadsze przebywanie w miejscu pobytu stałego. Ponadto M. F. podkreśliła wielokrotnie, że w miejscu zameldowania mieszka od czasu jego zasiedlenia, tj. od 1995 r. i traktuje go jako swoje miejsce pobytu stałego. Uwzględniając powyższe organ wskazał, że sam fakt nawet długotrwałego nieprzebywania miejscu stałego pobytu, spowodowany wystąpieniem okoliczności uzasadniających czasową nieobecność, np. potrzebą opieki nad schorowanym ojcem - jak w rozpatrywanej sprawie, nie prowadzi automatycznie do stwierdzenia, że M. F. opuściła miejsce stałego pobytu. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, zdaniem organu odwoławczego, nie pozwala przyjąć, że wymieniona po opuszczeniu miejsca pobytu stałego nie przejawia woli utrzymywania związków z tym miejscem. Z tego względu Wojewoda [...] dał wiarę wyjaśnieniom składanym przez M. F. i odmówił jej Z. F. Odnosząc się natomiast do podniesionych w odwołaniu przez Z. F. argumentów organ wskazał, że kwestie majątkowe nie mają żadnego wpływu na postępowanie ewidencyjne. Nieistotny w badanej sprawie jest także trwający między stronami głęboki konflikt, bowiem nie determinuje on ustawowych warunków wymeldowania. Podkreślić bowiem należy, że organ meldunkowy bada jedynie wystąpienie przesłanek określonych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, tj. fakt trwałego i dobrowolnego nieprzebywania danej osoby w dotychczasowym miejscu pobytu stałego, a nie zajmuje się rozstrzyganiem sporów oraz wykrywaniem i ściganiem przestępstw, gdy właściwe organy odmówiły wszczęcia lub umorzyły dochodzenie. Niezasadnym jest także zarzut wadliwie prowadzonego postępowania poprzez informowanie stron o przeprowadzeniu dowodu. Zgodnie bowiem z art. 79 k.p.a., stanowiącym konkretyzację zasady ogólnej czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym, organ zawiadamia stronę o podejmowanych w toku postępowania działaniach, w szczególności o zamiarze przesłuchania świadka, biegłego lub oględzinach, w celu umożliwienia jej przygotowanie się na konkretną okoliczność. Okoliczność ta może być zaś uznana za udowodnioną tylko wówczas, gdy strona miała faktyczną możliwość wypowiedzenia się co do niej (art. 81 k.p.a.). Informowanie stron przedmiotowego postępowania o przeprowadzeniu oględzin budynków położonych przy ul. [...] w W. stanowiło realizację ww. zasady ogólnej i było zgodne z prawem. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. F. W ocenie skarżącego zaskarżona decyzja wydana została w wyniku niewłaściwie i błędnie przeprowadzonego postępowania. Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu, iż : 1. błędnie ustalił stan faktyczny sprawy, przyjmując niezgodnie z rzeczywistością, że M. F. zamieszkuje w budynku przy ul. [...] w W., w sytuacji gdy opuściła go w lutym 2011 r. 2. nie wyjaśnił, czy M. F. ponosi koszty związane z zamieszkiwaniem w spornym lokalu. 3. błędnie przyjął zeznania od syna skarżącego J. F. telefonicznie, zamiast wezwać go do osobistego stawiennictwa. Dodatkowo skarżący wskazał, iż organ I instancji niezasadnie odrzucił jego wniosek o przeprowadzenie kontroli meldunkowej w późnych godzinach nocnych. Nie wziął również pod uwagę zeznań R. M., z których wynika, iż od kilku miesięcy nie widuje on M. F. w miejscu pobytu stałego, zaś uwzględnił oświadczenie A. K.-matki w/w, która potwierdziła fakt zamieszkiwania jej córki w budynku przy ul. [...] w W. Ponadto skarżący wskazał, iż zaskarżona decyzja narusza art. 64 Konstytucji RP tj. przysługujące mu prawo własności. Podniósł także, iż [...] lipca 2012r. wymienił zamki w drzwiach, uniemożliwiając tym samym wejście M. F. do domu, co ma świadczyć o tym, że nie jest on dla niej miejscem stałego pobytu. Dodatkowo skarżący przedłożył w dniu 6 września 2012r. pismo procesowe, wskazując, iż M. F. pod jego nieobecność w dniach [...] czerwca 2012r. dopuściła się kradzieży [...], co świadczyć ma o fakcie, iż rzeczy te zabrała do obecnego miejsca swojego pobytu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Pismem procesowym z dnia 10 października 2012r. uczestniczka postępowania M. F. wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270 zwanej w dalszej części p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz U tj. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.), zgodnie z którym, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, iż przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu powołanego przepisu jest spełniona, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne, (wyrok NSA z 23.04.2001 r., sygn. V SA 3169/00, publ., LEX nr 50123; z 21.03.2001 r., sygn. V SA 2950/00, publ., LEX nr 80643; z 23.09.1999 r., sygn. V SA 252/99, publ., LEX nr 49952). O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić zatem tylko wtedy, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe, a zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Przy czym, rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany - poprzez zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Źródłem powinności organu administracji publicznej właściwym do rozpoznawania spraw w przedmiocie wymeldowania, jest zatem dokonanie czynności wymeldowania gdy nastąpił fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu przeprowadzone przez organy obu instancji postępowanie dowodowe, w wyniku którego dokonano kontroli meldunkowej zarówno w należącym do skarżącego budynku przy ul. [...] w W., jak też w budynku przy ul. [...] w W., w którym zamieszkują rodzice M. F., oraz przesłuchano świadków, jak słusznie orzekł organ odwoławczy nie dają podstaw do przyjęcia, iż M. F. opuściła dobrowolnie i na trwałe miejsce pobytu stałego. Analiza akt sprawy potwierdza, iż M. F. nie przybywa codziennie w domu przy ul. ul. [...] w W. tj. w miejscu swojego zameldowania. Zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy wskazuje jednak, iż wynika to z konieczności opiekowania się przez nią starszymi i schorowanymi rodzicami w tym przede wszystkim ojcem, którzy zamieszkują w budynku przy ul. [...] w W. Ponadto jest to również wynik konfliktu trwającego pomiędzy nią a skarżącym, którzy są w trakcie rozwodu. Czasowe ograniczenie czasu przebywania w miejscu pobytu stałego z uwagi na konieczność zajmowania się chorym członkiem rodziny, w sytuacji gdy dodatkowo osoba zameldowania znajduje się w konflikcie z mężem, nie może jednak stanowić podstawy do wymeldowania jej. Dodatkowo należy podkreślić, iż oprócz dobrowolności w opuszczeniu miejsca pobytu stałego, w niniejszej sprawie orzekające organy ustaliły, iż M. F. nie opuściła także miejsca zameldowania w sposób trwały. W budynku przy ul. [...] w W. znajdują się jej rzeczy osobiste, posiada do dyspozycji własny pokój (sypialnię). Zeznający w sprawie świadkowie w tym wbrew zarzutom skargi także sąsiad Pan R. M. nie potwierdzili faktu wyprowadzenia się w/w z miejsca pobytu stałego. Sąsiad P. B. zeznał zaś, iż "...Panią M. F. widuje często. Od lutego br. (tj. 2011) wielokrotnie widziałem Panią F., zwykle przed domem. Pani M. jeździ samochodem, ostatnio jej samochód widziałem na posesji w niedzielę, [...].11.2011 r...." . Także sam skarżący podczas kontroli meldunkowej twierdził, że żona sporadycznie nocuje w domu, co jedynie dowodzi, iż nie opuściła ona miejsca pobytu stałego. Mając na uwadze, iż w toku postępowania orzekające organy w sposób nie budzących wątpliwości ustaliły, iż M. F. nie opuściła trwale i dobrowolnie miejsca pobytu stałego, w ocenie Sądu podnoszony przez skarżącego zarzut niewyjaśnienia, czy partycypuje ona w kosztach utrzymania domu przy ul. [...] w W. nie ma wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, tym bardziej, iż z akt sądowych sprawy k.8 wynika, iż pomiędzy stronami brak jest rozdzielności majątkowej, a zatem kwestia utrzymania rodziny w tym ponoszenia opłat za wspólnie zajmowany dom może być dowolnie przyjmowana między małżonkami. Sąd nie uwzględnił także zarzutu niewezwania syna skarżącego J. F. do osobistego stawiennictwa w celu złożenia zeznań, a jedynie odebrania ich przez pracownika organu telefonicznie. Należy wskazać, iż ze znajdującej się w aktach sprawy notatki urzędowej z dnia [...] czerwca 2012r. wynika, że Pan J. F. odmówił składania zeznań, do czego był uprawniony na mocy art. 83 § 1 k.p.a . Tym samym nawet jego osobiste stawiennictwo przed organem nie zmieniło by faktu, iż osoba ta nic nie wniosła do sprawy. Ponadto należy podkreślić, iż wbrew zarzutom skargi, zgodnie z art. 136 k.p.a organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Przy czym mając na uwadze brzmienie art. 138 § 2 k.p.a może to uczynić wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy nie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub znacznej części, wówczas organ odwoławczy zmuszony jest uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W ocenie jednak Sądu zakres uzupełnień poczynionych przez organ odwoławczy uzasadniał zastosowanie art. 136 k.p.a. Odnoszą się do zarzutu nieuwzględnienia przez organ I instancji wniosku skarżącego o przeprowadzenie kontroli meldunkowej w porze nocnej, należy wskazać, iż zasadnie został on odrzucony przez organ I instancji. Jak słusznie bowiem wskazał organ odwoławczy zgodnie z art. 79 k.p.a., stanowiącym konkretyzację zasady ogólnej czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym, organ zawiadamia stronę o podejmowanych w toku postępowania działaniach, w szczególności o zamiarze przesłuchania świadka, biegłego lub oględzinach, w celu umożliwienia jej przygotowanie się na konkretną okoliczność. Okoliczność ta może być zaś uznana za udowodnioną tylko wówczas, gdy strona miała faktyczną możliwość wypowiedzenia się co do niej (art. 81 k.p.a.). Przy tak wyartykułowanych zasadach prowadzenia postępowania dowodowego prowadzanie kontroli meldunkowej w późnej porze nocnej uznać należy nie tylko za nieuzasadnione lecz wręcz niehumanitarne. Na rozstrzygnięcie sprawy nie mogą mieć także wpływu podnoszone przez skarżącego okoliczności, że w okresie gdy przebywał w szpitalu tj. [...] czerwca 2012r. jego żona zabrała z domu [...] oraz, iż w dniu [...] lipca 2012r. zmienił zamki, uniemożliwiając jej dostęp do domu. Rolą Sądu administracyjnego jest dokonanie kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Tym samym ocena ta dokonywana jest z uwzględnieniem stanu prawnego i faktycznego jaki istniał do dnia wydania zaskarżonej decyzji tj. [...] czerwca 2012r. Sąd nie uwzględnił także zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia zaskarżoną decyzją przysługującego mu prawa własności tj. art. 64 Konstytucji. Zgodnie z ustawą z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, zameldowanie i wymeldowanie z pobytu stałego i czasowego jest jedynie rejestracją danych o miejscu pobytu osoby (art. 1 ust. 2), a tym samym nie rodzi ani nie pozbawia uprawnień do lokalu. Obowiązek meldunkowy wynika wprost z przepisów ustawy (art. 5, art. 6, art. 10 i art. 15) i nie wymaga konkretyzacji w drodze decyzji. Wykonanie tego obowiązku polega na zgłoszeniu wymaganych danych (art. 9 ust. 1, art. 10, art. 15) właściwemu organowi, który dokonuje rejestracji będącej czynnością materialno-techniczną rodzącą skutki prawne. Czynności ewidencyjne podejmowane są zatem na podstawie zgłoszenia osoby wykonującej swój obowiązek meldunkowy, a wyjątki od tej zasady, dopuszczające wydanie decyzji, określone zostały w ustawie (art. 8 ust. 2, art. 15 ust. 2, art. 47 ust. 2). Podkreślić przy tym należy, iż ustawodawca nie wymaga od ubiegającego się o zameldowanie czy też wymeldowanie przedstawienia dokumentu potwierdzającego jego tytuł prawny do lokalu. Wymóg w postaci przedstawienia organowi meldunkowemu dokumentu, który potwierdzałby uprawnienie do przebywania w lokalu wynikał z treści art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który został jednak uznany za niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. o sygn. akt K 20/01 (OTK-A 2002/3/34). Trybunał podkreślił, że ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkiwania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego poprzez rejestrowanie uprawnień do lokalu przez organ meldunkowy. Wynika z tego, że organy prowadzące ewidencję ludności stwierdzają jedynie okoliczności faktyczne związane z pobytem osób w określonych miejscowościach, nie jest zaś ich rolą poddawanie weryfikacji uprawnień do przebywania w lokalach. Tym samym wola właściciela w zakresie zameldowania czy wymeldowania osoby w jego lokalu nie ma wpływu na rozstrzygnięcie organu, które zapada w drodze decyzji. Niewątpliwie zameldowanie wbrew woli właściciela lokalu, czy też odmowa wymeldowania danej osoby na jego żądanie, stanowi dla niego uciążliwość, jednakże ze względu na charakter, jaki meldunkowi nadał ustawodawca, okoliczność ta nie ma znaczenia na rozstrzygnięcie sprawy. Przesłanką wymeldowania określonej osoby z oznaczonego lokalu jest zatem fakt opuszczenia go w sposób trwały i dobrowolny, co w rozpoznawanej sprawie, jak wskazano powyżej nie miało miejsca. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270.), należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło