IV SA/Wa 2099/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Joanna Dziedzic-Bukowska po rozpoznaniu w dniu 28 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku E. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 29 września 2014 r., złożonym na urzędowym formularzu PPF, J. T. (dalej "skarżący", "wnioskodawca") wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z oświadczeń o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną. Źródłem dochodów rodziny jest dochód z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego, który według oświadczenia zawartego w rubryce 10 formularza PPF wynosi aktualnie ok 5.000 zł brutto miesięcznie oraz świadczenia emerytalne wnioskodawcy i jego żony w łącznej wysokości 4.624, 39 zł miesięcznie. Skarżący jest właścicielem mieszkania o pow. 51.m2. Poza tym nie posada żadnego innego majątku oraz środków pieniężnych. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że nie jest w stanie bez uszczerbku dla swojego utrzymania pokryć kosztów opłat sądowych, otrzymywane bowiem dochody z emerytury i działalności gospodarczej służą do pokrycia kosztów utrzymania koniecznego oraz kosztów leczenia. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a.") ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy jest zatem odstępstwem od tej zasady, będącej przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa i może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, co stanowi wniosek przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy ocenie sytuacji materialnej skarżącego z punktu widzenia powyższych przepisów należy wziąć przede wszystkim pod uwagę wysokość aktualnie uzyskiwanych przez niego dochodów. W formularzu wniosku z dnia 29 września 2014 r. skarżący oświadczył, że łączny miesięczny dochód jego rodziny wynosi 9.624,39 zł brutto miesięcznie. Podkreślenia wymaga, że uzyskiwany przez skarżącego dochód w znacznym stopniu odbiegają od minimalnego wynagrodzenia za pracę (od dnia 1 stycznia 2014 r. w Polsce ustala się minimalne wynagrodzenie za pracę w wysokości 1680 zł brutto zł - rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 września 2013 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2014 r. Dz. U. z 2013 r., poz. 1074) co daje podstawę przypuszczać, iż skarżący posiada dostateczne środki na zaspokojenie nie tylko najważniejszych potrzeb życiowych ale i na pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowego. Wskazane natomiast przez skarżącego okoliczności ponoszenia wydatków na utrzymanie mieszkania, czy leczenie, w ocenie referendarza sądowego, przy stałych dochodach w wysokości 9.624,39 zł nie stanowią przeszkody dla poniesienia przez niego kosztów sądowych, które na obecnym etapie wynoszą nieco ponad 1100 zł ( wpis sądowy od skargi). Zestawienie wysokości dochodów, którym skarżący i jego żona miesięcznie dysponują na zaspokojenie potrzeb życiowych dwóch osób, z wysokością cen artykułów pierwszej potrzeby i wielkością przeciętnych potrzeb polskiego gospodarstwa domowego prowadzi bowiem do wniosku, że z posiadanych środków pieniężnych skarżący jest w stanie, bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym swojej rodziny, ponieść koszty opłat sądowych w niniejszej sprawie. Jakkolwiek skarżący podniósł we wniosku, że miesięczne wydatki ponoszone w prowadzonym przez niego gospodarstwie domowym prawie w całości bilansują się z osiąganym dochodem, nie można jednak w sposób uprawniony przyjąć, że dochody uzyskiwane przez skarżącego nie pozwalają na takie zaplanowanie budżetu domowego, aby wygospodarować środki na poniesienie kosztów związanych z opłaceniem wpisu sądowego. Warto także zwrócić uwagę na pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 507/04. Otóż, zdaniem NSA skoro zwolnienie od kosztów sądowych stanowi rodzaj daniny publicznej, koszty utrzymania konieczne dla osoby fizycznej i jej rodziny, należy odnosić do kosztów minimalnych w skali kraju, a nie kosztów jakie ponosi dana rodzina. W niniejszej sprawie należy uznać, że sytuacja materialna wnioskodawcy nie jest krytyczna i skoro uzyskuje on stałe dochody w wysokości odbiegającej znacznie od minimalnych, a nawet przeciętnych dochodów, powinien partycypować w pełni w kosztach sądowych. Wobec powyższego nie można uznać, że do skarżącego znajdzie zastosowanie instytucja przyznania prawa pomocy, która ma charakter wyjątkowy i znajduje zastosowanie jedynie do osób, które z przyczyn obiektywnych znajdują się w szczególnie trudnej sytuacji życiowej, uniemożliwiającej poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego. Odmowa przyznania prawa pomocy osobie, która uzyskuje stałe dochody odpowiada prawu i nie ogranicza konstytucyjnego prawa skarżącego do sądu. Udzielenie prawa pomocy oznacza bowiem przerzucenie kosztów postępowania sądowego ze skarżącego na innych obywateli, z ich podatków pochodzą bowiem dochody budżetu państwa, z których pokrywane są wydatki budżetowe. Dlatego też może mieć miejsce jedynie w przypadku osób, których dochody i stan majątkowy są istotnie niższe od przeciętnych. Taka sytuacja nie zachodzi w odniesieniu do skarżącego. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.