IV SA/Wa 210/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Balicka po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. Z. na działanie Prezydenta W. postanawia odrzucić skargę. T. Z. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na działanie Prezydenta W. określoną jako "skarga-wniosek" o wszczęcie i przeprowadzenie ogólnego postępowania sądowo-administracyjnego opartego na zasadzie skargowości w stosunku do Urzędu Dzielnicy [...] Miasta W., jego Zarządu oraz Gminy Dzielnica [...] w W. w sprawie uregulowania sytuacji nieruchomości położonej przy ul. [...] w W., księga wieczysta [...], zajętej na cele publiczne poprzez zwrot nieruchomości, jej wykup na zasadach pierwokupu bądź podpisanie umowy użytkowania lub umowy dzierżawy. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że zgłoszone przez T. Z. roszczenia co do nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. posiadają charakter cywilnoprawny. Jednocześnie Prezydent W. wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. umorzył postępowanie w sprawie zwrotu przedmiotowej nieruchomości, ponieważ nieruchomość ta nie mieści się w żadnej z kategorii nieruchomości podlegającej zwrotowi w trybie i na zasadach określonych ustawą z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. nr 102, poz. 651 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych. Sprawy administracyjne przed sądami administracyjnymi wszczynane są wniesieniem skargi lub wniosku. Katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych określa w szczególności art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Natomiast wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego na wniosek strony, stosownie do treści art. 63 p.p.s.a., następuje wyłącznie w sytuacji, gdy ustawy tak stanowią. Nie każdy zatem wniosek, złożony przez stronę do Sądu będzie wnioskiem wszczynającym postępowanie sądowe. Przykładami wniosków wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym są: wnioski o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie sądowi w terminie skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy (art. 55 § 1 p.p.s.a.) czy też wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przed wszczęciem postępowania w sprawie (art. 243 § 1 p.p.s.a.). Z przytoczonych przepisów jednoznacznie wynika, że kontrolujące działalność administracji publicznej sądy administracyjne nie są powołane do rozpoznawania innych spraw niż sprawy sądowoadministracyjne, w szczególności do rozpoznawania spraw, które należą do właściwości sądów powszechnych. Warto podkreślić, że do właściwości sądów powszechnych należą, stosownie do treści art. 1 i art. 2 § 1 ustawy z dnia z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) sprawy cywilne, o ile przepisy szczególne nie przekazują ich do właściwości sądów szczególnych. Sprawami cywilnymi są sprawy ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy (sprawa cywilna w znaczeniu materialnym), jak również sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych i inne sprawy, do których przepisy Kodeksu postępowania cywilnego stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne w znaczeniu formalnym). Uwzględniając powyższe oraz okoliczność, że skarga T. Z. na działanie Prezydenta W. oraz pracowników jego urzędu dotyczy roszczeń cywilnoprawnych w przedmiocie ochrony własności nieruchomości - Sąd uznał, że skarga podlega odrzuceniu jako nie podlegająca kognicji sądów administracyjnych. W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż nieruchomość położona przy ul. [...] w W. dla której prowadzona jest księga wieczysta [...] stanowi współwłasność m.in. T. Z. oraz Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta Miasta W. T. Z.oczekuje od Prezydenta W. dokonania określonej czynności zmierzającej do uregulowania sytuacji nieruchomości, a mianowicie zwrotu nieruchomości albo jej wykupu na zasadach pierwokupu bądź zawarcie umowy użytkowania lub umowy dzierżawy. Tymczasem sprawa ta nie może zostać rozstrzygnięta przez Prezydenta W. w drodze jednostronnego, indywidualnego aktu administracyjnego bądź czynności, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż nie ma ona charakteru administracyjnoprawnego. T. Z. nie może również domagać się skutecznie podjęcia przez Prezydenta W. aktywności we wnioskowanym zakresie na drodze postępowania sądowoadministracyjnego. Złożona przez T. Z. skarga dotyczy roszczeń wynikających z przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. nr 16 poz. 93 ze zm.), zatem właściwym do rozpoznania sporów wynikłych z żądania skarżącego jest sąd powszechny. W świetle powyższego stwierdzić należy, że sprawa objęta skargą T. Z. nie należy do właściwości sądów administracyjnych i podlega odrzuceniu. Z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji postanowienia.