IV SA/Wa 2104/13
WyrokWSA w Warszawie2013-11-26
Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Anna Falkiewicz-Kluj, Łukasz Krzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, ustalając dopuszczalny poziom hałasu emitowanego do środowiska w sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, powinien uwzględnić jedynie teren zabudowy mieszkaniowej, czy również inne rodzaje terenów znajdujących się w obszarze oddziaływania hałasu, a jeśli tak, to który rodzaj terenu należy uznać za przeważający?Ratio decidendi
W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, organ administracji publicznej, ustalając dopuszczalny poziom hałasu, musi ocenić faktyczne zagospodarowanie i wykorzystanie terenów znajdujących się w obszarze oddziaływania hałasu, a nie tylko teren zabudowy mieszkaniowej. Należy ustalić, jaki rodzaj terenu spośród wymienionych w art. 113 ust. 2 pkt 1 Prawa ochrony środowiska przeważa w obszarze oddziaływania hałasu, co ma kluczowe znaczenie dla określenia dopuszczalnego poziomu hałasu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia dopuszczalnego poziomu hałasu emitowanego do środowiska przez instalacje Wytwórni P. na rzecz R. R. Organ pierwszej instancji ustalił dopuszczalny poziom hałasu dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, uznając teren posesji R. R. za taki rodzaj terenu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję, wskazując na konieczność zbadania, jakie inne rodzaje terenów znajdują się w obszarze oddziaływania hałasu i który z nich przeważa. R. R. wniósł skargę do WSA, zarzucając niewłaściwe zastosowanie przepisów i pominięcie wyjaśnień organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant ref. staż. Filip Rutkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2013 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia dopuszczalnego poziomu hałasu oddala skargę
Starosta P. decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak: [...] r., sprostowaną następnie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 roku, ustalił dla instalacji zlokalizowanych na terenie Wytwórni P. w R. na działkach o nr ewid. [...],[...],[...] prowadzonych przez "[...] " S.A. z siedzibą w C., dopuszczalny poziom hałasu emitowanego do środowiska wyrażony równoważnym poziomem dźwięku w odniesieniu dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej w następujący sposób:
1. dla pory dnia w godz. 6.00 - 22.00 - 50 dB L Aeq D w przedziale odniesienia równemu 8 najmniej korzystnym godzinom dnia kolejno po sobie następującym,
2. dla pory nocy w godz. 22.00 - 6.00 - 50 dB L Aeq N w przedziale odniesienia równemu 1 najmniej korzystnej godziny.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż wykonane przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w W. pomiary hałasu wykazały w sposób jednoznaczny, że występują przekroczenia wartości dopuszczalnych dla pory dnia. W porze nocnej występują natomiast przekroczenia tylko w przypadku jeżeli teren posesji M. i R. R. uznać za zabudowę mieszkaniową.
Ponieważ dla terenu zabudowy (posesji) M. i R. R. w miejscowości C. gm. R., działki nr ewid. [...] i [...], nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z art. 115 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008r., Nr 25, poz. 150 z późn. zm.), oceny czy teren należy do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, organ dokonał na podstawie faktycznego zagospodarowania terenu. Na podstawie wizji terenowej ustalono, że na terenie posesji M. i R. R. zlokalizowany jest budynek mieszkalny jednorodzinny oraz garaż oraz nie jest prowadzona działalność usługowa, produkcyjna, hodowlana lub rolnicza. W związku z tym organ uznał, iż teren posesji należy zaliczyć do obszarów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, dla którego zgodnie z zapisami rozporządzenia dopuszczalny poziom hałasu wyrażony równoważnym poziomem dźwięku w przedziale odniesienia wynosi:
dla pory dnia w godz. 6.00 - 22.00 - 50 dB L Aeq D w przedziale odniesienia równemu 8 najmniej korzystnym godzinom dnia kolejno po sobie następującym
dla pory nocy w godz. 22.00 - 6.00 - 40 dB L Aeq N w przedziale odniesienia równemu 1 najmniej korzystnej godziny
Z kolei, sprawozdanie Nr [...] z pomiarów hałasu wykonane przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w W. wskazuje, że na terenie posesji M. i R. R. zmierzony poziom hałasu wyrażony równoważnym poziomem dźwięku dla pory dnia wyniósł odpowiednio w punktach pomiarowych Pp2 - 53 dB i Pp3 - 57 dB. W porze nocnej zmierzony poziom hałasu wyrażony średnim poziomem dźwięku wyniósł 40,1 dB. W związku z tym organ uznał, że doszło do przekroczeń wartości dopuszczalnych na obszarze objętym standardem jakości środowiska w zakresie klimatu akustycznego zarówno dla pory dnia jak i pory nocy.
Odwołanie od decyzji wniósł "[...]" S.A. z siedzibą w C., reprezentowany przez adwokata P. L. Spółka zarzuciła, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art 80 k.p.a. poprzez orzeczenie co do istoty sprawy bez zebrania całokształtu materiału dowodowego oraz z naruszeniem art. 114 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska, poprzez jego niezastosowanie. Nieuprawnione było ograniczanie badanego terenu jedynie do obszaru posesji M. i R. R. Teren, który powinien być wzięty pod uwagę przy określaniu jego rodzaju, to przede wszystkim teren inwestycji oraz obszar sąsiadujący, na który może oddziaływać inwestycja. Jeśli tereny te mogą być zaliczone do kilku rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy, uznaje się, że dopuszczalne poziomy hałasu powinny być ustalone jak dla przeważającego rodzaju terenu. Zdaniem spółki zebrany materiał dowodowy nie był wystarczający do rozstrzygnięcia czy przedmiotowy teren przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Prawidłowe ustalenie tej okoliczności ma zaś kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem ustalenie przeznaczenia terenu pozostającego w oddziaływaniu ponadnormatywnego hałasu determinowało będzie określenie w decyzji dopuszczalnego poziomu hałasu.
Decyzją z dnia [...] lipca 2013r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. działając na podstawie art. 138 § 2 w związku z art 112, art. 113 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 114 ust. 1 i ust. 2, art. 115 i art. 115a ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska oraz § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120, poz. 826 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania "[...]" S.A. z siedzibą w C., reprezentowanej przez adwokata P. L., od decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 roku, znak: [...]r. Starosty P. ustalającej dla instalacji zlokalizowanych na terenie Wytwórni P. w R. na działkach o nr ewid. [...],[...],[...] prowadzonych przez [...] S.A. z siedzibą w C., dopuszczalnego poziomu hałasu emitowanego do środowiska, orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, iż w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania, bezspornym jest, że źródłem emitującym hałas, który negatywnie oddziaływuje na tereny sąsiednie, są instalacje zlokalizowane na terenie Wytwórni P. w R., na działkach o nr. ewid.: [...],[...] i [...].
Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji nie ustalił jednak, co zasadnie zarzuca odwołująca się spółka, czy w zasięgu hałasu emitowanego przez to źródło, poza terenem wykorzystywanym jako zabudowa mieszkaniowa (działki położone w miejscowości C., oznaczone nr ewid. [...] i [...]), znajdują się też inne rodzaje terenów faktycznie zagospodarowanych i wykorzystywanych w ten sposób, że można je zaliczyć do kategorii wymienionych w art. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy. Jest to istotne uchybienie, gdyż ustalenie, jaki rodzaj terenu, spośród wymienionych w art. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy, przeważa w obszarze oddziaływania hałasu z ww. źródła, będzie decydować o dopuszczalnym poziomie hałasu ustalonym zgodnie z przepisami rozporządzenia.
Dlatego zdaniem Kolegium z uwagi na wskazaną wadę, zaskarżoną decyzję należało uchylić w całości zaś sprawę przekazać organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, gdyż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Prowadząc ponownie postępowanie organ I instancji winien wyznaczyć obszar będący w zasięgu hałasu emitowanego przez instalacje zlokalizowane na terenie Wytwórni P. w R. i ustalić, jakiego rodzaju tereny chronione przed hałasem znajdują się na tym obszarze oraz który z nich przeważa.
Dopiero wówczas będzie możliwe ustalenie dopuszczalnego poziomu hałasu zgodnie z przepisami rozporządzenia.
Pismem z dnia 2 sierpnia 2013 r. R. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 , 77 i 107 § 3 k.p.a. poprzez pominięcie wyjaśnień Starosty P. z dnia 6 czerwca 2013 r. oraz niewłaściwe zastosowanie art.113 ust.2 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Zdaniem skarżącego organ pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne, ustalając źródło hałasu oraz zasięg jego oddziaływania. Skoro Starosta dysponował pomiarami hałasu odnoszącymi się do działek skarżącego organ prawidłowo określił dopuszczalne normy hałasu w odniesieniu do tych nieruchomości.
Dodatkowo swoje stanowisko skarżący przedstawił w piśmie z dnia 18 listopada 2013r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.).
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż nie narusza ona prawa.
Podstawę orzekania w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008r., Nr 25, poz. 150 z późn. zm.).
Stosownie do regulacji art. 112 ww. ustawy, ochrona przed hałasem polega na zapewnieniu jak najlepszego stanu akustycznego środowiska, w szczególności poprzez:
1) utrzymanie poziomu hałasu poniżej dopuszczalnego lub co najmniej na tym poziomie;
2) zmniejszanie poziomu hałasu co najmniej do dopuszczalnego, gdy nie jest on dotrzymany.
Art. 115a ust. 1 ustawy stanowi, że w przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska, na podstawie pomiarów własnych, pomiarów dokonanych przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia, że poza zakładem, w wyniku jego działalności, przekroczone są dopuszczalne poziomy hałasu, organ ten wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu; za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu uważa się przekroczenie wskaźnika hałasu LAeqD lub L-AeqN. W decyzji, o której mowa w ust. 1, określa się dopuszczalne poziomy hałasu poza zakładem przy zastosowaniu wskaźników hałasu LAeqD i L-AeqN w odniesieniu do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, na które oddziałuje zakład (art. 115a ust. 3 ustawy).
Rodzaje terenów chronionych przed hałasem, dla których ustala się w drodze decyzji dopuszczalne poziomy hałasu, określa art. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy. Są to tereny przeznaczone: pod zabudowę mieszkaniową, pod szpitale i domy opieki społecznej, pod budynki związane ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, na cele uzdrowiskowe, na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, na cele mieszkaniowo-usługowe. Dla poszczególnych terenów, wymienionych w art. 113 ust. 1 pkt 1, został określony w rozporządzeniu różny dopuszczalny poziom hałasu, dlatego też art. 114 ust. 1 ustawy nakazuje, aby przy sporządzaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, różnicując tereny o różnych funkcjach lub różnych zasadach zagospodarowania, wskazać, które z nich należą do poszczególnych rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1. Jeżeli zaś teren może być zaliczony do kilku rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, uznaje się, że dopuszczalne poziomy hałasu powinny być ustalone jak dla przeważającego rodzaju terenu (art. 114 ust. 2 ustawy). Z kolei, w razie braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oceny, czy teren należy do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, właściwe organy dokonują na podstawie faktycznego zagospodarowania i wykorzystywania tego i sąsiednich terenów, przy czym przepis art. 114 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Wbrew twierdzeniu spółki "[...] " nie uwzględnia się terenu inwestycji będącej źródłem hałasu.
Zdaniem Sądu zgodzić należy się z Kolegium, iż wykładnia tego ostatniego przepisu prowadzi do wniosku, że określona w art. 114 ust. 2 ustawy zasada ma zastosowanie nie tylko w przypadku wskazywania w planie miejscowym poszczególnych rodzajów terenów chronionych przed hałasem, ale również w przypadku dokonywania przez właściwy organ, w sytuacji braku planu miejscowego, oceny, czy teren należy do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, na podstawie faktycznego zagospodarowania i wykorzystywania tego i sąsiednich terenów.
Jak ustalono w toku postępowania przed organem pierwszej instancji, źródłem emitującym hałas, który negatywnie oddziaływuje na tereny sąsiednie, są instalacje zlokalizowane na terenie Wytwórni P. w R., na działkach o nr. ewid.: [...],[...] i [...].
Jednocześnie zasadnie uznało Kolegium, iż organ I instancji nie ustalił, czy w zasięgu hałasu emitowanego przez to źródło, poza terenem wykorzystywanym jako zabudowa mieszkaniowa (działki położone w miejscowości C., oznaczone nr ewid. [...] i [...]), znajdują się też inne rodzaje terenów faktycznie zagospodarowanych i wykorzystywanych w ten sposób, że można je zaliczyć do kategorii wymienionych w art. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy. Jest to istotne uchybienie, gdyż ustalenie, jaki rodzaj terenu, spośród wymienionych w art. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy, przeważa w obszarze oddziaływania hałasu z ww. źródła, będzie decydować o dopuszczalnym poziomie hałasu ustalonym zgodnie z przepisami rozporządzenia.
Organ prawidłowo zastosował, więc art. 138 § 2 k.p.a przekazując sprawę organowi pierwszej instancji, gdyż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Mimo, iż pomiary przekroczenia hałasu ze strony Wytwórni P. dotyczyły tylko działek skarżącego, nie zwalniało to prowadzącego postępowanie Starosty P. z obowiązku wyznaczenia obszaru będącego w zasięgu hałasu emitowanego przez instalacje zlokalizowane na terenie Wytwórni P. w R. i ustalenia jakiego rodzaju tereny (poza działkami skarżącego) chronione przed hałasem znajdują się na tym obszarze oraz który z nich przeważa. Dopiero wówczas będzie możliwe ustalenie dopuszczalnego poziomu hałasu zgodnie z przepisami rozporządzenia.
Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło